II SA/Bk 435/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-10-20

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiająca przyznania zasiłku okresowego i utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora MOPS w Z. przyznającą zasiłek celowy w wysokości 50 zł, jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo rozpoznały całość żądania skarżącego, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej, dyskryminacji oraz braku kryteriów przyznawania świadczeń są bezzasadne. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie zastępuje własnych zasobów osoby potrzebującej, a przyznane świadczenia muszą mieścić się w możliwościach finansowych organów.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wnioski o przyznanie pomocy z pomocy społecznej. Dyrektor MOPS w Z. wydał decyzję przyznającą zasiłek celowy w wysokości 50 zł na żywność i środki czystości, odmówił przyznania innych świadczeń i umorzył postępowanie w sprawie zasiłku okresowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję w części dotyczącej umorzenia i odmówiło przyznania zasiłku okresowego, w pozostałej części utrzymało decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA w Białymstoku, zarzucając m.in. naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, dyskryminację i nierozstrzygnięcie całości żądania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej oraz zasiłku okresowego oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. odwołania pana K. M. zam. Z., ul. S. [...], od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na żywność i środki czystości w wysokości 50 zł, odmowy przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 1 lit. a, c i świadczeń niepieniężnych wymienionych w art. 36 pkt 2 lit. b, c, d, f, i, j, k, l, ł, m, n, o, oraz umorzenia postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w części oznaczonej punktem 3 i odmówiło przyznania zasiłku okresowego. W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: W dniu 21 stycznia 2005 r. pan K. M. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. pismem [...] z dnia 21 stycznia 2005 r. wezwał stronę do sprecyzowania wniosku i wyjaśnienia jego uzasadnienia, czego pan K. M. nie uczynił. Następnie pismem [...]z dnia 1 lutego 2005 r. wyznaczono termin wywiadu środowiskowego na dzień 10 lutego 2005 r. W wyznaczonym terminie pracownicy socjalni nie zastali pana K. M. w domu, w związku z tym nie doszło do przeprowadzenia wywiadu. W dniu 14 lutego 2005 r. pan K. M. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. kolejny wniosek o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej, w którym wyznaczył termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień 18 lutego 2005 r., godz. 730. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. potwierdził datę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 18 lutego 2005 r. (pismem [...] z dnia 17 lutego). Ostatecznie do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (do postępowania wszczętego wnioskami z dnia 21 stycznia 2005 r. i z dnia 14 lutego 2005 r.) doszło w dniu 18 lutego 2005 r. W trakcie wywiadu środowiskowego pan K. M. potwierdził, że oczekuje pomocy zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej i następnie w dniu 23 lutego 2005 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36. W trakcie prowadzonego postępowania Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. pismem [...] z dnia 24 lutego 2005 r. poinformował K. M. o formach pomocy wymienionych w art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z poz. zm.) realizowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. i wskazał, które z form pomocy nie mogą być przyznane stronie z powodu nie spełniania przez nią warunków wynikających z przepisów ustawy. W piśmie tym organ poinformował K. M. o możliwości zapoznania się z aktami zgromadzonymi w sprawie. W związku z tym, że K. M. mimo wezwania nie sprecyzował wniosku z dnia 21 stycznia 2005 r. i złożył równie nieprecyzyjne wnioski w dniach 14 i 23 lutego 2005 r., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. jednocześnie rozpoznał wszystkie w/w wnioski, gdyż dotyczyły one tego samego żądania tj. przyznania pomocy zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej i przychylając się do planu pomocy zaproponowanego przez pracowników socjalnych wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przyznającą panu K. M. pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 50 zł na częściowe pokrycie wydatków na żywność i środki czystości i odnawiającą przyznania zasiłku stałego, specjalnego zasiłku celowego, biletu kredytowego, składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne, sprawienia pogrzebu, schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania, usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, mieszkania chronionego, pobytu i usług w domu pomocy społecznej oraz umorzył postępowanie w przedmiocie zasiłku okresowego. Z decyzją tą nie zgodził się pan K. M. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z prośbą o uchylenie decyzji. W odwołaniu skarżący wskazuje, że decyzja: – rażąco narusza art. 106 ust. 3 i art. 38 ust. 3 i art. 39 ustawy o pomocy społecznej, – dyskryminuje jego osobę, – nie rozstrzyga w całości zgłoszonego żądania, – nie zawiera kryteriów ustalania wysokości zasiłku okresowego, gdyż przepisy prawa nakładają na organ MOPS obowiązek jawności postępowania, – nie zawiera kryteriów, jakimi kieruje się MOPS przy przyznawaniu zasiłków celowych i sposobu rozdysponowania posiadanych środków. Końcowo podnosi, że wypłata przyznanej formy pomocy z dużym opóźnieniem powoduje jej bezcelowość oraz, że nie sporządzono kontraktu socjalnego mimo zgłoszenia tego żądania w trakcie wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zważyło, co następuje: Pan K. M. l. 41 prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w domu jednorodzinnym, którego jest współwłaścicielem w 1/3 części. Ma wykształcenie wyższe i nie jest nigdzie zatrudniony. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] listopada 2003 r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Od 13 listopada 2003 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Posiada dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 91,28 zł. i ryczałt na zakup opału w wysokości 44,29 zł przyznany od października 2004 do marca 2005 r. Ponadto decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. przyznano stronie zasiłek okresowy w wysokości 97,63 zł. (miesięcznie) na okres od stycznia do kwietnia 2005 r. Stosownie do art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Poza tym stosownie do art. 4 ww. ustawy osoby korzystające z pomocy społecznej zobowiązane są do współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że w projekcie budżetu na 2005 r. ustalono harmonogram wydatków na poszczególne miesiące w roku. Na miesiąc styczeń 2005 r. przewidziano kwotę 18.000 zł, na luty 2005 r. kwotę 23.000 zł, a na marzec 2005 r. kwotę 36.000 zł. Z terminem płatności w lutym 2005 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. przyznał 261 świadczeń, rozpatrując wnioski złożone w styczniu i do 7 lutego 2005 r. Średnia wysokość zasiłku celowego wynosiła 88,22 zł. Wnioski złożone po dniu 7 lutego 2005 r. rozpatrzone były z terminem płatności w miesiącu marcu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po raz kolejny wyjaśnia skarżącemu, że przyznana pomoc nie musi zaspokajać w całości zgłoszonych potrzeb. Skarżący powinien również przyczyniać się do zaspokojenia swoich potrzeb we własnym zakresie np. wykorzystując środki, które może uzyskać z wynajmu wolnych lokali w budynku mieszkalnym położonym w Z. przy ul. S. [...] . Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w miarę posiadanych możliwości i uprawnień obejmuje skarżącego pomocą i uznało, że organ ten nie przekroczył granic tzw. "uznania administracyjnego'' przyznając zasiłek celowy w wysokości 50 zł. Odnośnie zarzutu, że skarżona decyzja nie zawiera sposobu rozdysponowania środków i kryteriów przyznawania zasiłków Kolegium stwierdziło, że jest on niezasadny, informacja o sposobie rozdysponowania środków zawarta jest w uzasadnieniu decyzji na stronie 3. Nie potwierdził się również zarzut, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 106 ust. 3 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z póz. zm.) oraz zarzut, że naruszono przy jej wydawaniu art. 38 w/w ustawy. W decyzji nie orzeczono o przyznaniu zasiłku okresowego, zatem nie może ona naruszać przepisu określającego zasady przyznawania zasiłków okresowych. Poza tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uważa, że sporządzając odwołanie skarżący powinien zwracać uwagę na to czy skarżona decyzja rozstrzyga o świadczeniach, których wysokość skarżący kwestionuje w odwołaniu. Np. decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. nie zawiera rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości 97,63 zł, wręcz przeciwnie, w punkcie 3 sentencji tej decyzji orzeczono o umorzeniu postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego. W związku z tym zamieszczenie w odwołaniu z dnia 18 marca 2005 r. całego akapitu odnośnie tego, że kwota przyznanego zasiłku okresowego nie zaspokaja potrzeb skarżącego jest bezcelowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po raz kolejny zwraca skarżącemu uwagę na fakt, że niezwłoczna wypłata zasiłku jest niemożliwa w sytuacji, gdy skarżącemu przysługuje prawo odwołania od decyzji przyznającej zasiłek. Stosownie, bowiem do przepisu art. 130 § 2 kpa wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Natomiast wypłata zasiłku z opóźnieniem spowodowanym wniesieniem przez skarżącego odwołania nie powoduje jego bezcelowości. W wyniku rozpatrzenia odwołania może, bowiem dojść do podwyższenia kwoty przyznanego zasiłku, a nawet gdyba tak się nie stało to pomoc przyznaną w formie pieniężnej skarżący w każdej chwili może wykorzystać na zaspokojenie swoich potrzeb. Nietrafny jest również zarzut dotyczący braku w skarżonej decyzji rozstrzygnięcia odnośnie sporządzenia kontraktu socjalnego. Po pierwsze, dlatego że kontrakt socjalny sporządzany jest w formie umowy, a nie decyzji administracyjnej. Po drugie, dlatego, że kontrakt socjalny będzie mógł być sporządzony dopiero wtedy, gdy ukażą się przepisy wykonawcze, o których mowa w art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2005 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z póz. zm.). Analizując akta sprawy oraz treść decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie znalazło podstaw do uznania, że skarżący jest dyskryminowany. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło również brak podstaw do umorzenia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego. Wnioski złożone przez K. M. w dniach 21 stycznia, 14 lutego i 23 lutego 2005 r. są lakoniczne w swej treści i nie dają podstawy do twierdzenia, że skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku okresowego na okres od stycznia do kwietnia 2005 r. Kolegium zwraca uwagę organu I instancji na fakt, że aby można było przyjąć, że prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego jest bezprzedmiotowe z mocy art. 105 § l kpa pan K. M. musiałby konkretnie ubiegać się o przyznanie zasiłku okresowego na okres od stycznia do kwietnia 2005 r. Przy tak sformułowanym wniosku istniałaby dopiero podstawa do uznania, że sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją ostateczną, co w konsekwencji dawałoby możliwość umorzenia postępowania na mocy art. 105 § l kpa. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Co prawda Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał K. M. zasiłek okresowy od stycznia do kwietnia 2005 r. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. i przyznanie na ten sam okres drugiego zasiłku okresowego byłoby sprzeczne z prawem, ale we wnioskach z dnia 2 stycznia, 14 lutego i 23 lutego 2005 r. K. M. nie żąda wprost przyznania zasiłku okresowego, zatem nie wskazuje również okresu, na jaki zasiłek ten miałby być przyznany, dlatego nietrafne jest stanowisko organu dotyczące umorzenia postępowania w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego. Skoro na podstawie w/w wniosków Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Z. przyjął, że skarżący żąda przyznania zasiłku okresowego, gdyż jest to forma pomocy wymieniona w art. 36 pkt l lit. b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z poz. zm.) i skoro organ wiedział, że ta forma pomocy została przyznana decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., to powinien odmówić ponownego przyznania tej formy pomocy powołując się na swoją wcześniejszą decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekło jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pan K. M. wnosi o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. i zarzuca organowi, że: 1. decyzję wydano z rażącym naruszeniem art. 38 ust. 3, art. 39 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, 2. decyzja dyskryminuje jego osobę, 3. decyzja nie rozstrzyga o całości zgłoszonego żądania, 4. w decyzji nie wskazano kryteriów ustalania wysokości zasiłku okresowego, gdy przepisy prawa nakładają na organ MOPS obowiązek jawności postępowania, 5. w decyzji brak kryteriów, którymi kieruje się MOPS przy przyznawaniu zasiłków celowych i sposobu rozdysponowania środków. Końcowo podnosi, że wypłata przyznanej formy pomocy z dużym opóźnieniem powoduje jej bezcelowość oraz wskazuje, że Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 19 października 2004 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 236, poz. 2363) "... w § 3 przewiduje inną możliwość realizacji rozporządzenia poprzez przyznanie zasiłku na zakup żywności. Rozporządzenie jest obligatoryjne i nie ogranicza kręgu osób uprawnionych. Wprowadzenie kręgu osób uprawnionych przez MOPS, SKO i Wojewodę jest przejawem dyskryminacji, której zabrania Konstytucja RP i inne ustawy". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu odpowiedzi Kolegium ustosunkowało się do zarzutów skargi w sposób następujący: Z materiału dowodowego wynika, że zasiłek celowy został przyznany skarżącemu decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w wysokości 50 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie wydatków na żywność i środki czystości. W związku z tym zarzut pana K. M., że skarżona decyzja narusza przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., jest niezasadny. Niezasadny jest także zarzut, że skarżącemu nie są znane zasady rozdysponowania środków posiadanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. W decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. na stronie 3, zawarł wyjaśnienie odnośnie rozdysponowania środków na realizację zasiłków celowych. Na ten fakt Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazywało skarżącemu również w uzasadnieniu swojej decyzji. Zdaniem Kolegium nietrafne są także pozostałe zarzuty skargi dotyczące: - naruszenia art. 106 ust. 3 w/w ustawy, z którego wynika, że "Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (...)". Zasada ta została zastosowania przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, - naruszenia art. 38 ust. 3, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do decyzji przyznających zasiłek celowy, ponieważ dotyczy zasiłku okresowego. Skarżący nie zauważył, że organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania mu zasiłku okresowego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zmieniając decyzję organu I instancji odmówiło przyznania mu tego zasiłku. W związku z tym nie mogło dojść do naruszenia art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, - braku kryteriów ustalania wysokości zasiłku okresowego, gdy przepisy prawa nakładają na organ MOPS obowiązek jawności postępowania. Skoro organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, to bezcelowe było wskazywanie w uzasadnieniu decyzji kryteriów przyznawania tej formy pomocy. Faktem jest, że w sytuacji, gdy organy obu instancji orzekły o nieprzyznaniu panu K. M. zasiłku okresowego to ta forma pomocy nie może zaspokoić jego potrzeb. Dziwi natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. twierdzenie skarżącego, że otrzymał ten zasiłek w wysokości 97,63 zł. i, że przyznany zasiłek okresowy nie zaspokaja jego potrzeb, - nierozstrzygnięcia, co do całości jego żądania. Decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego (art. 36 pkt l lit. c) i odmówiono przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt l lit. a, c oraz świadczeń niepieniężnych w art. 36 pkt 2 lit. b, c, d, f, i, j, k, l, ł, m, n, o, i umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, są to wszystkie formy pomocy, jakich na mocy art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z póz. zm.) może udzielić ośrodek pomocy społecznej, pozostałych form udziela starosta. Wyjaśnienia wymaga fakt jednoczesnego orzeczenia o przyznaniu i odmowie przyznania pomocy określonej w art. 36 pkt l lit. c. Przepis ten rozstrzyga, bowiem o dwóch formach pomocy tj. o zasiłku celowym, (który skarżącemu przyznano w wysokości 50 zł.) i specjalnym zasiłku celowym do przyznania, którego skarżący nie spełnia warunków. Natomiast pomoc w formie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie przyznaje Burmistrz Miasta Z., - niezwłoczna wypłata przyznanej formy pomocy jest niemożliwa, ponieważ organ I instancji nie nadał swojej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a wniesienie przez pana K. M. odwołania spowodowało wstrzymanie wykonania decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., - wypłata zasiłku z opóźnieniem spowodowanym wniesieniem przez skarżącego odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nie powoduje jego bezcelowości. Pomoc przyznaną w formie pieniężnej skarżący może zawsze wykorzystać na zaspokojenie swoich potrzeb. Niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący dyskryminowania jego osoby przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i Wojewodę P. Skarżącemu przyznawane są różne formy pomocy w miarę posiadanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. możliwości i uprawnień. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nie żąda od skarżącego przedkładania dokumentów, które nie byłyby wymagane przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z póz. zm.) ani nie podejmuje czynności niezgodnych z przepisami tej ustawy, gdyż obowiązek sporządzenia wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej wynika z art. 106 ust. 4. W związku z tym twierdzenie skarżącego, że jest dyskryminowany jest bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdza, że podnoszona przez skarżącego kwestia nie przyznania mu pomocy wynikającej z realizacji Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących", (na co wskazuje powołanie się w uzasadnieniu skargi na § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005 r. Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących" (Dz. U. z 2004 r., Nr 236 poz. 2363)) nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. i wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., zatem nie może stanowić zarzutu tej skargi. We wnioskach na podstawie, których organ I instancji wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. pan K. M. zwracał się wyłącznie o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 z późn. zm.) nie określając, której formy z wymienionych w tym artykule oczekuje i do zakończenia postępowania nie uściślił swojego żądania. Pan K. M. nie kwestionował braku stanowiska organu I instancji w przedmiocie przyznania pomocy w formie "Posiłku dla potrzebujących" również w odwołaniu od decyzji [...] z dnia [...] marca 2005 r., ponieważ w postępowaniu zakończonym tą decyzją nie ubiegał się o pomoc w formie "Posiłku dla potrzebujących". Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji i dlatego też skarga podlega oddaleniu. Sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji administracyjnych wyłącznie w zakresie ich zgodności z prawem i może wzruszyć decyzję tylko wtedy, gdy ustali, że zachodzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub że zachodzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby tego rodzaju naruszenia miały miejsce, stąd skargę jako bezzasadną należało oddalić. Bezzasadny jest przede wszystkim zarzut skargi, iż decyzja nie rozstrzyga o całości zgłoszonego żądania. Skarżący zgłosił wniosek "o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy". W sentencji decyzji organu I instancji przyznano pomoc w formie zasiłku celowego (w wysokości 50 zł), umorzono postępowanie w przedmiocie zasiłku okresowego oraz odmówiono przyznania pozostałych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób szczegółowy i wyczerpujący wyjaśnił podstawy odmowy przyznania innych świadczeń, choć żądanie przyznania niektórych z nich, w sytuacji skarżącego uznać należy za absurdalne (np. żądanie sprawienia pogrzebu). Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, z jednym wyjątkiem, albowiem uchylił pkt 3 decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego i w tym zakresie odmówił przyznania zasiłku okresowego. A zatem organy obu instancji orzekły o całości żądania skarżącego. Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przepisów art. 38 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zarzut naruszenia art. 38 ust. 3 jest w ogóle bezprzedmiotowy, albowiem skarżącemu odmówiono przyznania zasiłku okresowego, stąd trudno mówić o naruszeniu przepisów regulujących wysokość zasiłku. Zarzucając naruszenie art. 39 ustawy – przepisu wskazującego, kiedy i na pokrycie jakich potrzeb może być przyznany wnioskowany zasiłek celowy skarżący nie precyzuje nawet na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać. W sytuacji gdy strona ubiegająca się o pomoc społeczną nie konkretyzuje – jak skarżący – swoich potrzeb, wnosząc ogólnie o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej organ ma pełne prawo do własnej oceny sytuacji życiowej strony i przyznania jej takich form pomocy, które wydają się najbardziej racjonalne w danej chwili. Przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na żywność i środki czystości tj. takich wydatków, które jako przykłady niezbędnych potrzeb życiowych wymienia art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie narusza treści przepisu. Słusznie przy tym organ odwoławczy zauważa, że przyznany stronie zasiłek celowy może być spożytkowany na każdy z celów wymienionych przez organ. Zdaniem Sądu również wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku celowego nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej. Potrzeby osób ubiegających się o świadczenie z tej ustawy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom ustawy i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ustawy o pomocy społecznej). Wbrew zarzutowi skarżącego organy I i II instancji wskazały w uzasadnieniach swoich decyzji jakimi możliwościami finansowymi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. przy przyznawaniu zasiłków celowych w 2005 r. i w jaki sposób został ustalony harmonogram wydatkowania kwoty przeznaczonej na zasiłki celowe na poszczególne miesiące roku 2005. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 106 ust. 3 ustawy, albowiem, co wynika z przebiegu postępowania i uzasadnienia decyzji organów, zasada tam wyrażona znalazła zastosowanie w zaskarżonej decyzji. Twierdzenie skarżącego, iż błędem organu było niezawarcie kontraktu socjalnego przewidzianego art. 108 ustawy o pomocy społecznej, jest nieuzasadnione albowiem w dacie orzekania w tej sprawie przez organy administracji, nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie wykonawcze zawierające wzór kontraktu socjalnego określającego sposób współdziałania między wnioskodawcą a ośrodkami pomocy społecznej w zakresie rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej (takie rozporządzenie zostało wydane dnia 1 marca 2005 r. z mocą obowiązującą od 31 maja 2005 r. – Dz. U. z 2005 r. nr 42, poz. 409). Bezpodstawny jest zarzut skarżącego o jego rzekomym dyskryminowaniu przez organy administracji. Skarżącemu przyznawane są różne formy pomocy w miarę posiadanych, przez organy pomocy, możliwości i uprawnień. Organy traktują skarżącego zgodnie z regułami prawem określonymi, to raczej ze strony skarżącego można dopatrzyć się niewłaściwego traktowania organów (np. sformułowanie w skardze "pracownicy SKO w wyniku schizofrenii lub głupoty zapomnieli"). Sąd przypomina, że osoby korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej), a pomoc społeczna ma na celu jedynie umożliwienie przezwyciężania tych trudnych sytuacji, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości i zasoby. Przyznany decyzją zasiłek ma, więc wspierać skarżącego w przezwyciężaniu trudności życiowych i w jego staraniach o zaspokajanie potrzeb bytowych i nie może ich w żadnym wypadku zastępować. Od skarżącego można wymagać współdziałania w sposób szczególny zwłaszcza, że jest współwłaścicielem nieruchomości (art. 12 ustawy o pomocy społecznej). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 31.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło