II SA/Bk 436/05

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-09-18

Skład orzekający: Anna Sobolewska - Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła aktualnych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a dane zawarte we wniosku są nieaktualne z uwagi na znaczny upływ czasu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu do złożenia szczegółowego oświadczenia o aktualnej sytuacji majątkowej i dochodowej, nie udzieliła odpowiedzi. Brak aktualnych danych uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy ustanowienie adwokata nastąpiłoby z uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga od strony wykazania, że należy do kręgu osób uprawnionych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 stycznia 2006 r. oddalił ten wniosek. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Z uwagi na upływ czasu i liczne uchylenia postanowień w sprawie, sąd wezwał skarżącego do złożenia aktualnego oświadczenia o sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008 r. sprzeciwu K. M. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2006 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2005 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej oraz zasiłku okresowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, - Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2006 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z uwagi na uchylenie przez NSA oraz WSA licznych postanowień wydanych w niniejszej sprawie, w tym postanowienia z dnia 21 lutego 2006 roku o odrzuceniu sprzeciwu, koniecznym okazało się rozpoznanie wniesionego przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia z dnia 23 stycznia 2006 roku. Wobec wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem Sądu wniosek podlegał oddaleniu. Z uwagi na znaczny upływ czasu od wniesienia sprzeciwu (około 2 lat), skarżący pismem z dnia 21 sierpnia 2008 r. został w oparciu o art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwany do złożenia szczegółowego oświadczenia wskazującego na aktualną sytuację majątkową skarżącego, w tym przedstawienia: aktualnego dochodu, w tym wysokości otrzymanych świadczeń z tytułu pomocy społecznej; tego czy w posiadanym gospodarstwie rolnym prowadzi działalność rolniczą, jeżeli tak, to jakiego rodzaju i jaki faktyczny dochód roczny (lub miesięczny) z tego tytułu uzyskuje; wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy oraz utrzymaniem posiadanych nieruchomości oraz wskazania czy poza deklarowanym we wniosku dochodem, posiada inne źródła utrzymania. W zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi, na żądane przez Sąd pytania. Z uwagi na znaczny upływ czasu od wniesienia sprzeciwu brak żądanych danych uniemożliwia rozpoznanie wniosku skarżącego albowiem dane zawarte w wypełnionym formularzu o przyznanie prawa pomocy mogą być na obecnym etapie nieaktualne, a co za tym idzie niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Brak jest zatem możliwości porównania dochodów skarżącego i jego wydatków, co jednocześnie nie pozwala na ustalenie czy ewentualne ustanowienie adwokata przez skarżącego nastąpi z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym siebie. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł dochodu i majątku. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób. Skarżący powyższych okoliczności nie wykazał albowiem dane zawarte w wypełnionym formularzu o przyznanie prawa pomocy i wniesionym sprzeciwie, z uwagi na znaczny upływ czasu, są niewystarczające do oceny rzeczywistych jego możliwości płatniczych. Stąd wniosek jako nieudowodniony podlegał oddaleniu (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło