II SA/Bk 438/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-09-27
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna reprezentująca stowarzyszenia i fundacje w postępowaniu sądowoadministracyjnym może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która reprezentuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym stowarzyszenia i fundacje, nie posiada statusu strony ani uczestnika postępowania w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu. Rozpoznanie takiego wniosku jest zbędne, co skutkuje jego umorzeniem.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi kilku stowarzyszeń i fundacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odrzucające odwołanie w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych. R. K. reprezentował wskazane stowarzyszenia i fundacje.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia I.B. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B., Stowarzyszenia I. P. w B., Stowarzyszenia [...] w B., Stowarzyszenia O. P. przez U. M. w B., Fundacji T. U. Ś. w B., Fundacji I.B. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. ,
R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten został złożony przez osobę, która reprezentuje w niniejszej sprawie stowarzyszenia i fundacje tj. Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia I.B. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B., Stowarzyszenia I. P. w B., Stowarzyszenia [...] w B., Stowarzyszenia O. P. przez U. M. w B., Fundacji T. U. Ś. w B., Fundacji I.B. w B. (k. 8-9).
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić,
iż wnioskodawca jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje Stowarzyszenia i Fundacje.
W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jego sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentującą stowarzyszenia działa w imieniu stowarzyszenia i nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 25.09.2008 r., sygn. akt I OZ 709/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez pełnomocnika we własnym imieniu, należało uznać za zbędne. Zgodnie bowiem z art. 249a p.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 § 1 w zw. z art. 12, 32, 33 oraz art. 249 a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło