II SA/Bk 440/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez prawidłowo wypełnionego zezwolenia, w szczególności w zakresie przejazdu powrotnego, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez prawidłowo wypełnionego zezwolenia, w tym braku uzupełnienia rubryki dotyczącej przejazdu powrotnego, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie blankietu zezwolenia skutkuje uznaniem przejazdu za wykonywany bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 28a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że zezwolenie powinno być wypełnione i okazane podczas kontroli, a nie uzupełniane na granicy.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca firmy L. wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy z Polski do T. Kierowca okazał zezwolenie na przewóz do/z państwa trzeciego, jednakże część B zezwolenia dotycząca przejazdu powrotnego z Polski do T nie została wypełniona. W związku z tym stwierdzono wykonywanie przewozu bez wymaganego ważnego zezwolenia, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Firma L. wniosła skargę, kwestionując prawidłowość kontroli przeprowadzonej na placu oddziału celnego oraz interpretację przepisów dotyczących zezwoleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi L. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu [...] listopada 2017 r. w Oddziale Celnym w B. dokonano kontroli dokumentów środka przewozowego marki D. o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...].
Z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli przez kierowcę kontrolowanego pojazdu wynika, że przewóz drogowy wykonywała firma L., w S., obwód b., R, środkiem transportu zarejestrowanym w R.
W trakcie kontroli kierowca przedstawił m.in. karnet TIR nr [...] oraz dokument CMR nr [...]. Z dokumentów tych wynika, że kontrolowanym środkiem transportu wykonywano przewóz z Polski do T. Kierowca pojazdu okazał również do kontroli:
-zezwolenie nr [...] na przewóz dwustronny lub tranzytowy,
-zezwolenie nr [...] na przewóz do/z kraju trzeciego, które zostało wykorzystane w dniu [...] listopada 2017 r. przy wjeździe na terytorium RP: jako datę pierwszego wjazdu na terytorium RP wpisano [...] listopad 2017 r., jako państwo załadunku wskazano U, natomiast jako państwo rozładunku Polskę. Kontrolowany przewóz wykonywany był z U do Polski a następnie z Polski do T, zezwolenie nr [...] na przewóz dwustronny lub tranzytowy nie było w przedmiotowym przypadku zezwoleniem prawidłowym, ponieważ na kontrolowany przejazd potrzebne było zezwolenie na przewóz do/z kraju trzeciego. Zezwolenie nr [...] na przewóz do/z kraju trzeciego zostało wykorzystane w dniu [...] listopada 2017 r. przy wjeździe na terytorium RP i zostało przez kierowcę pojazdu przedstawione do kontroli. W części B zezwolenia wpisano: nazwę i adres przedsiębiorcy, numer rejestracyjny pojazdu, datę pierwszego wjazdu na terytorium RP, państwo załadunku i rozładunku przy pierwszym przejeździe, tj. z U do Polski. Natomiast, rubryki dotyczące państwa załadunku, ilości przewożonego towaru oraz rozładunku przy przejeździe powrotnym z Polski do T nie zostały w tym zezwoleniu wypełnione.
Z czynności kontrolnych przeprowadzonych dnia [...] listopada 2017 r., sporządzony został protokół nr [...] w którym stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
W dniu [...] listopada 2017 r. zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017, poz. 2200, ze zm), została złożona kaucja na poczet kary w kwocie 10.000 zł.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. nałożył na firmę L., z siedzibą w S., w R karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
Odwołanie od rozstrzygnięcia Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. wniósł pełnomocnik L., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie oraz zwrot kwoty 10.000,00 zł pobranej tytułem kaucji na poczet kary, a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] maja 2018 r.
Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. – dalej również jako DIAS, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B.
Powołując treść art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym DIAS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 30 sierpnia 1996 r. (M.P. z 2005 r. Nr 61, poz.806)
a w szczególności art. 5 ust. 1 i 2, art. 6, art. 9 ust. 2 , art. 16 umowy.
Organ wskazał również na określone w § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 03 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1564) warunki wykorzystania tych zezwoleń.
Obowiązek wypełnienia blankietu zezwolenia i skutki niedokonania tej czynności oraz wymóg okazania dokumentu organom kontroli określone zostały w art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 2 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym.
Mając na uwadze powołane wyżej regulacje DIAS wskazał, że przewoźnik, który nie okazał właściwego rodzaju obowiązującego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy lub nie wypełnił chociażby jednej z wymaganych rubryk zezwolenia, nie posiada wymaganego przepisami prawa polskiego, jak i stosownie do postanowień wzmiankowanej Umowy zezwolenia - posługuje się blankietem (formularzem) zezwolenia, który nie może wywołać skutków prawnych.
Kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz z U do Polski a następnie z Polski do T. Okazane w trakcie kontroli zezwolenie
nr [...] było zezwoleniem niewypełnionym w części B odnośnie przejazdu powrotnego z Polski do T oraz ilości przewożonego towaru, nie uprawniało zatem do przejazdu powrotnego. dlatego też uznano, że przejazd wykonywany był bez zezwolenia wymaganego w międzynarodowym transporcie drogowym. Okoliczności te stanowią o zaistnieniu przesłanki wydania decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną, za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Protokół kontroli sporządzony został zgodnie z wzorem i wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1064). Przedmiotowej kontroli dokonano na ul. [...] w B. tj. na drodze powiatowej, a zatem publicznej przy wjeździe na plac odpraw Oddziału Celnego w B. Kontrola pojazdu została dokonana zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 132, poz. 841 ze zm.) w oparciu o dyspozycję § 13 ust. 1 rozporządzenia. Naczelnik P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. nie kwestionował faktu okazania przez kierowcę w toku kontroli zezwolenia nr [...] ponieważ w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem w dniu [...] listopada 2017 r. kopia tego zezwolenia. Podstawą nałożenia kary był brak prawidłowo wypełnionego zezwolenia do/z państwa trzeciego na przewóz powrotny. Okazanie zezwolenia niewypełnionego podczas kontroli odnośnie przejazdu powrotnego skutkowało uznaniem, że przewóz wykonywany w dniu [...] listopada 2017 r odbywał się bez ważnego zezwolenia. Twierdzenia strony dotyczące tego, że zagraniczny podmiot wykonujący przewóz drogowy ma obowiązek wypełnienia zezwolenia przy wyjeździe z Polski tzn. przed poddaniem się kontroli granicznej są bezzasadne, wydawane przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma za zadanie monitorowanie przewozu rzeczy, z tej przyczyny przejazd powrotny z Polski do T powinien być w nim uwzględniony z prawidłowo wypełnionymi rubrykami już podczas poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie powinno być wypełnione i okazane podczas kontroli, a nie wypełniane na granicy przy wyjeździe z terytorium Polski. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, Pojęcie "nie mógł przewidzieć", użyte w tym przepisie należy rozumieć jako brak możliwości przewidzenia wystąpienia zdarzeń lub okoliczności skutkujących naruszeniem obowiązujących przepisów. Takimi zdarzeniami i okolicznościami nie do przewidzenia są zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie kierowca potwierdził ustalenia dokonane w trakcie kontroli podpisując protokół kontroli i nie wnosząc do niego żadnych uwag.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku spółka L. wniosła o uchylenie spornej decyzji DIAS. Skarżące przedsiębiorstwo zarzuciło decyzji organu II instancji, że została oparta o błędną interpretację przepisów odnośnie zezwoleń na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, poprzez przyjęcie, że należący do skarżącego pojazd wraz z naczepą w trakcie kontroli nie posiadał ważnego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Kontrola została przeprowadzona poza drogą publiczną w stosunku do przedsiębiorcy, którego pojazd znajdował się w chwili kontroli na placu Oddziału Celnego w B., gdzie przybył dla realizacji "procedur celnych". W protokole z kontroli drogowej nie wypełniono rubryki dotyczącej oznaczenia kategorii drogi. Kontrole, do których uprawnieni są funkcjonariusze, mogą być realizowane tylko na drodze publicznej, natomiast kontrola na placu Oddziału Celnego mogła dotyczyć tylko dokumentów celnych, bowiem na placu Oddziału Celnego nie można zainicjować i prowadzić kontroli drogowej. Sporządzony protokół kontroli zawiera wadę braku opisu stanu faktycznego uznanego przez kontrolujących. Kierowca jest obcokrajowcem, słabo zna język polski dlatego też, złożony podpis na protokole kontroli nie świadczy o przyjęciu tego protokołu. Zezwolenie uznane przez kontrolujących za nieważne (nieistniejące) nie zostało zatrzymane i unieważnione, zachowało ono ważność, gdyż w aktach sprawy znajduje się tylko potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zezwolenia. Dodatkowo, spółka podniosła naruszenie art. 7 i 87 Konstytucji RP poprzez bezpośrednie zastosowanie przez organy "dla regulacji praw i obowiązków obywatela", umowy międzynarodowej czy ustaleń komisji. Kolejnym zarzutem jest brak przeprowadzenia oceny stanu faktycznego polegającego na tym, ze kierowca w drodze powrotnej zgłosił się do Oddziału Celnego w B. celem przeprowadzenia formalności celnych, gdzie skontrolowano również zezwolenie uprawniające do przewozu do/z państwa trzeciego, które w rubryce "powrotny" nie zostało wypełnione, natomiast przedmiotowe zezwolenie przewoźnik powinien wypełnić najpóźniej przed przekroczeniem granicy Polski.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na zarzuty organ II instancji, uznał że brak oznaczenia
w protokole kontroli kategorii drogi niewątpliwie jest uchybieniem, jednakże uchybienie to nie miało znaczenia w przedmiotowym rozstrzygnięciu. Bezzasadny jest również zarzut wadliwego sporządzenie protokołu, który zdaniem pełnomocnika nie zawiera opisu stanu faktycznego. Protokół z kontroli sporządzony został bowiem zgodnie z wzorem i wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1064). Ponadto, w dniu [...] stycznia 2018 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania w charakterze świadka funkcjonariusza celnego dokonującego w dniu [...] listopada 2017 r. przedmiotowej kontroli. Zarzut dotyczący braku wystarczającej znajomości języka polskiego przez kierowcę nie może być zdaniem DIAS argumentem w niniejszej kwestii. Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia przepisów Konstytucji, sporna decyzja została wydana bowiem na podstawie ustawy o transporcie drogowym przy uwzględnieniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 30 sierpnia 1999 r., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, j.t.) - dalej: P.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku
z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności
(art. 145 § 1 lit. a - c P.p.s.a.).
Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja i utrzymana
w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają bowiem przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, nie zostały również wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) – dalej również jako ustawa, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 5 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej
o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 30 sierpnia 1996 r. (M.P. z 2005 r. Nr 61, poz. 806) stanowiący, że przewozy ładunków między obu państwami lub
w tranzycie przez ich terytoria, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 6 niniejszej Umowy, wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydawanych przez właściwe organy umawiających się Stron. Na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonywania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu (art. 5 ust. 2 umowy). Zezwolenie oraz inne dokumenty, które
są wymagane stosownie do postanowień niniejszej umowy, powinny znajdować się w pojeździe samochodowym, którego one dotyczą i powinno się je okazywać na żądanie właściwych organów kontrolnych (art. 10 ust. 2 umowy).
Art. 4 ust. 19 ustawy, stanowi, że zezwoleniem zagranicznym jest dokument otrzymany na podstawie umowy międzynarodowej od właściwego organu innego państwa lub organizacji międzynarodowej przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej przekazany przewoźnikowi drogowemu i upoważniający go do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, jednokrotnie lub wielokrotnie, do lub
z terytorium państwa określonego w zezwoleniu lub tranzytem przez jego terytorium.
Rodzaje zezwoleń zostały określone w § 2 pkt 1 – 4 i § 4 pkt 1 - 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 03 kwietnia 2014 r.
w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1564).
Obowiązki przewoźnika odnośnie sposobu postępowania z przedmiotowymi zezwoleniami określa, art. 28a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący, iż zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28a ust. 2 ustawy). Ponadto, kierujący wzmiankowanym pojazdem jest obowiązany posiadać
w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet w/w zezwolenia.
W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28a ust. 3 ustawy). Dodatkowo, stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, kierowca pojazdu, wykonujący przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, w tym także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
W sprawie niniejszej przewóz drogowy był wykonywany przez firmę L., w S., obwód b., R, środkiem transportu zarejestrowanym w R. W trakcie kontroli przeprowadzonej dnia [...] listopada 2017 r. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w B. ustalono, że kierowca pojazdu wykonywał przewóz rzeczy z Polski do T (dokument CMR; karnet TIR k. 10 i k. 16 akt administracyjnych). Kierujący pojazdem okazał zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP nr [...] – przewóz do/z państwa trzeciego, które nie było wypełnione
w sposób adekwatny do wykonywanego przewozu (brak uzupełnionej części B zezwolenia w zakresie przejazdu powrotnego z Polski do T – urzędowe zakreślenie tej rubryki), tu należy wskazać, że w części B tego zezwolenia uzupełniono jedynie państwo załadunku i rozładunku oraz określono ilość przewożonego towaru przy pierwszym wjeździe na terytorium RP
w dniu [...] listopada 2017 r. tj. z U do Polski. Stwierdzona okoliczność oznacza faktyczny brak wymaganego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do T. Dokument ten został potwierdzony
za zgodność z oryginałem w dacie przeprowadzenia kontroli - k. 15 akt administracyjnych). Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół, przyjęty przez kierowcę bez zastrzeżeń (k. 2 - 3 akt administracyjnych). Prawidłowo wypełnione zezwolenie (w części B) w zakresie przejazdu z Polski do T nr [...] zostało doręczone do urzędu celnego dnia
[...] listopada 2018 r. (data prezentaty) k. 13 akt administracyjnych.
Wykazana okoliczność zdaniem składu orzekającego stanowi podstawę do nałożenia na skarżące przedsiębiorstwo kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Wysokość kary została ustalona prawidłowo
w oparciu o art. 92a ustawy o transporcie drogowym i treść załącznika nr 3 l.p. 3.1 do tej ustawy. W tym miejscu zaakcentowania wymaga raz jeszcze, że podczas wykonywania kontroli tj. dnia [...] listopada 2017 r. kierowca środka transportu nie posiadał w pojeździe zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego tj. w zakresie przejazdu z Polski do T, co stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej, w wysokości wskazanej w spornym rozstrzygnięciu. Urzędowe zakreślenie części B zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nr [...] w zakresie przejazdu powrotnego świadczy o braku tego zezwolenia w momencie dokonywania czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy celnych i upoważnia do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Przy czym, faktu tego nie zmienia dostarczenie następnego dnia prawidłowo wypełnionego wymaganego zezwolenia o nr [...].
Odnosząc się do zarzutów skarżącego przedsiębiorstwa zawartych
w skardze, to należy za bezzasadny uznać zarzut dotyczący braku możliwości przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariusza KAS środka transportu poza drogą publiczną w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U.
z 2008 r. Nr 132, poz. 841 ze zm.). Zdaniem strony skarżącej na terenie urzędu celno – skarbowego przeprowadzona kontrola może dotyczyć jedynie dokumentów celnych, nie można natomiast zainicjować i prowadzić kontroli drogowej.
W niniejszej sprawie kontroli dokonano przy wjeździe na plac odpraw OC
w B. (już na terenie oddziału celnego) – notatka służbowa przeprowadzającego kontrolę funkcjonariusza KAS J. S.; protokół przesłuchania świadka J. S. (k. 4 i k. 34 - 36 akt administracyjnych sprawy). Zakres kompetencji naczelnika urzędu celno-skarbowego został określony w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 508 ze zm.) – dalej również u.k.a.s. Do zadań tego organu wskazanych w art. 33 ust. 1 pkt 1 – 16 u.k.a.s. należy m.in. wykonywanie kontroli celno – skarbowej; ustalanie i określanie podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych oraz innych należności na podstawie odrębnych przepisów. Kontroli celno – skarbowej podlega również transport drogowy na zasadach określonych w przepisach odrębnych (art. 54 ust. 2 pkt 7 u.k.a.s.). Stosownie do treści art. 59. ust. 1 u.k.a.s. czynności kontrolne mogą być wykonywane w urzędzie celno – skarbowym, w siedzibie kontrolowanego, w miejscu prowadzenia lub przechowywania ksiąg podatkowych oraz w każdym innym miejscu związanym z prowadzoną przez kontrolowanego działalnością (...). Czynności kontrolne mogą być również wykonywane w innych urzędach obsługujących organy KAS. Dodatkowo, art. 62 ust. 5 pkt 1 lit. a u.k.a.s. wskazuje jako miejsce przeprowadzania kontroli m.in. drogi publiczne i wewnętrzne. Przedstawione przepisy u.k.a.s. dają funkcjonariuszom możliwość przeprowadzenia szeroko pojętych kontroli w tym przestrzegania przepisów prawa celnego i innych przepisów związanych z przewozem i wywozem towarów w obrocie między obszarem celnym UE a państwami trzecimi – art. 54 ust. 1 pkt 2 u.k.a.s. (w zakres tych czynności wchodzi kontrola zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP). Kontrole te mogą zostać przeprowadzone w miejscach określonych w u.k.a.s., w tym m.in. na terenie oddziałów celnych i drogach wewnętrznych. Mając na uwadze tak zakreśloną właściwość KAS, to należy przyjąć, że na terenie urzędu celno – skarbowego (oddziału celnego) funkcjonariusz może przeprowadzić szeroko pojętą kontrolę dokumentów (nie tylko celnych), a w sytuacji stwierdzenia ich nieprawidłowości może stosując przepisy odrębne np. ustawę o transporcie drogowym nałożyć określone w nich sankcje.
Za bezzasadny należy uznać również zarzut niepoprawnego wypełnienia protokołu kontroli drogowej z dnia [...] listopada 2017 r. (k. 2 akt administracyjnych)
– brak wypełnionej rubryki kategoria drogi. Należy bowiem zauważyć,
że dokument ten został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi
w rozporządzeniu Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1064). Brak wypełnionej rubryki kategoria drogi nie stanowi o jego wadliwości. W świetle ustalonych okoliczności sprawy m.in. na podstawie wzmiankowanej notatki służbowej funkcjonariusza KAS; protokołu przesłuchania świadka, a także wypełnionej rubryki miejsce przeprowadzenia kontroli analizowanego protokołu ustalono, że czynności kontrolne miały miejsce na terenie OC w B. Kierowca podpisał protokół kontroli, nie wniósł zastrzeżeń do jego treści, zatem trudno uznać za mające podstawy faktyczne twierdzenie pełnomocnika strony, że jako obcokrajowiec nie znał on języka polskiego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie strony skarżącej,
że przewoźnik ma obowiązek wypełnić rubrykę "powrotny" zezwolenia najpóźniej przed przekroczeniem granicy RP w drodze powrotnej. Obowiązek wypełnienia blankietu zezwolenia i skutki niedokonania tej czynności oraz wymóg okazania dokumentu organom w trakcie przeprowadzonej kontroli określone zostały w art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 2 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Należy zatem podzielić stanowisko organu, że wydawane przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP ma za zadanie monitorowanie przewozu rzeczy,
(w niniejszej sprawie towar załadowano w R. - dokument CMR k. 16 akt administracyjnych sprawy) po terytorium Polski. Dlatego też, zezwolenie powinno być już wypełnione i okazane podczas kontroli, a nie wypełniane na granicy, przy wyjeździe z terytorium RP.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 i 87 Konstytucji RP zawartych
w skardze to należy zauważyć, iż organy administracji podatkowej zgromadziły materiał dowodowy oraz dokonały jego analizy, szeroko przedstawiając również podstawy prawne rozstrzygnięcia, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organy KAS zapewniły stronie możliwości czynnego uczestnictwa w prowadzonym postepowaniu. Okoliczności te czynią bezzasadnym zarzut naruszenia wskazanych przepisów
Mając na uwadze powyższe Sąd nie stwierdzając podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło