II SA/Bk 442/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Ch. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca Gmina Ch. złożyła skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wydaną w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania na rzecz M. G. za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość oznaczoną jako działka nr 47/18, o powierzchni 0,0158 ha, położoną w K., gmina Ch. Jednocześnie skarżąca w oparciu o art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 200, poz. 1323), zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się przepisy dotychczasowe, wniosła o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Podała, że sprawa została wszczęta 17 września 2008 r., a zatem do jej rozpatrzenia należy stosować art. 9 w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 27 listopada 2010 r. Wojewoda P. ustosunkowując się do tego wniosku, podał że w jego ocenie nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o odszkodowaniu na podstawie przepisów wskazanych przez skarżącą Gminę. Stosownie bowiem do treści art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest decyzja wydana w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod drogę publiczną w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 193, poz. 1194 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 12 ust. 4a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzję taką wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna – art. 12 ust. 4b ustawy. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 – art. 12 ust. 5 ustawy. Przepis art. 18 ustawy stanowi, że wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Z powyższej regulacji wynika, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w trybie specustawy ustalane jest odrębną decyzją. Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.) w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Na gruncie tego przepisu w doktrynie, jeszcze przed nowelizacją art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przyjmowało się, że odrębna decyzja o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nie podlega wstrzymaniu wykonania w warunkach określonych w tym przepisie (vide: M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Warszawa 2011, s. 1000 -1001). Argumentowane było to tym, że odrębne ustalenie odszkodowania następuje w przypadku, gdy osoba uprawniona została już pozbawiona praw do nieruchomości i pozostaje jedynie wynagrodzenie jej tego stosownym odszkodowaniem. Natomiast wykonalność decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu w równym stopniu dotyczy zarówno skutków wywłaszczenia, jak i skutków wypłaty odszkodowania, dlatego taka decyzja podlega rygorom art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. To stanowisko znalazło swoje odzwierciedlenie w nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 27 listopada 2010 r. (Dz.U. nr 200, poz. 1323 ze zm.) w wyniku której uzupełniono treść art. 9 poprzez jednoznaczne wyłączenie z jego stosowania decyzji o ustaleniu odszkodowania określonej w art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle powyższego stwierdzić należy, że z uwagi na iż w przedmiotowej sprawie odszkodowanie zostało ustalone odrębną decyzją, nie zachodził obowiązek wstrzymania takiej decyzji w trybie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej przez sąd (vide: postanowienia NSA z 8 października 2008 r., I OZ 770/08, z 29 września 2010 r., I OZ 717/10). Jako, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła podstawa obligatoryjnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd nie mógł automatycznie wstrzymać wykonania decyzji ale zobligowany był do oceny argumentacji wniosku w świetle przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą regulacją po przekazaniu sprawy sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku jedynie w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie ww. przesłanek. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2004 r. FZ 495-497/04, z 22 listopada 2004 r. FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r. FZ 267/04 niepublikowane). Skarżąca Gmina zaskarżoną decyzją została zobligowana do wypłaty odszkodowania w wysokości 18.271 zł. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Nałożony na skarżącą Gminę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W ocenie Sądu uregulowanie tej należności nie stworzy stanu, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. Nadmienić przy tym należy, że to strona skarżąca winna wykazać okoliczności uzasadniające powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Marginalnie podnieść należy, że w ocenie Sądu, podmiotem który poniósł szkodę w postępowaniu wywłaszczeniowym, jest M. G. która został pozbawiona praw do nieruchomości już w 2008 r. i do chwili obecnej nie otrzymała stosownego odszkodowania. Dlatego też, Sąd uznał za zasadne, odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.