II SA/Bk 443/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J.Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie linii wodociągowej oddala skargę Na skutek wystąpienia w styczniu 2006r. przez skarżącego J.Sz., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dokonał [...] lutego 2006r. kontroli odcinka linii wodociągowej biegnącego przez działkę skarżącego Nr [...]/24 położoną w M. przy ul. S. [...] a stanowiącego fragment miejskiej sieci wodociągowej dostarczającej wodę nieuzdatnioną do stacji uzdatniania przy ul. S. w M. Zgłoszenie przez skarżącego sprawy organowi nadzoru budowlanego było związane z awarią wodociągu na posesji skarżącego - ostatnią we wrześniu 2004r. i wynikającą stąd potrzebą zbadania legalności i prawidłowości wykonania sieci. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. organ nadzoru budowlanego I instancji po przeprowadzeniu w sprawie postępowania umorzył je w oparciu o art. 105§1 kpa. Organ stwierdził, iż właściciel linii wodociągowej tj. Miasto i Gmina w M., przedłożył kopie dokumentów dotyczących przebiegu i budowy linii w postaci: - decyzji z [...] sierpnia 1984r. ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji wraz z wykazem właścicieli działek na których zaprojektowano linię wodociągową oraz dokumentację techniczną sieci wodociągowej, - decyzji Urzędu Rejonowego w M. z [...] stycznia 1991r. uchylającej za zgodą stron decyzję z 31 stycznia 1985r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji dwóch ujęć wody oraz wieżowej stacji transformatorowej przy ul. S. w M. w zakresie dotyczącym linii energetycznej z pozostawieniem pozostałych części decyzji (o zatwierdzeniu realizacji inwestycji) bez zmian. Innych dokumentów związanych z wykonaniem spornej sieci wodociągowej nie odnaleziono. Te jednak, które dostarczył właściciel są wystarczające do jednoznacznego stwierdzenia, że na budowę linii wodociągowej inwestor uzyskał stosowne pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 1985r. zaś linia przebiegać miała między innymi przez działkę Nr [...]/24, której właścicielami w czasie budowy byli J. i M.A. Nadto właściciel sieci przedłożył protokół " okresowej kontroli stanu technicznego instalacji" sieci wodociągowej w ulicy S. z października 2005r. uznający stan techniczny sieci jako dobry. Stąd organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do ingerencji dodając, że w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżącego toczy się odrębne postępowanie. W odwołaniu od tej decyzji J.Sz. zarzucił organowi I instancji brak obiektywizmu w ustaleniu legalności wybudowania sieci i zgodności jej wykonania z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz 29 ust. 1 i ust. 5 prawa budowlanego z 24 października 1974r. Zdaniem skarżącego wodociąg wykonano z pominięciem przepisów prawnych oraz przy samowolnym zajęciu terenu prywatnego pod budowę co organ I instancji zlekceważył. Organ II instancji po przeprowadzeniu w sprawie postępowania uzupełniającego, decyzją z [...] maja 2006r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej prezentując następującą argumentację: Przedmiotowy wodociąg doprowadzający wodę surową do ujęcia wody przy ul. S. został wykonany na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1985r. wydanej przez Dyrektora Wydziału Przestrzennego Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w B. Wodociąg przebiegający przez działki skarżącego J.Sz. nr geod. [...]/24 i [...]/25, służący do doprowadzenia wody ze studni głębinowych do stacji wodociągowej, został wybudowany przed nabyciem przez skarżącego na własność w/w działek. J.Sz. nabywając działkę na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] sierpnia 1985r. ( nr [...] i [...]) przejął na siebie nieruchomość wraz z uzbrojeniem tj. przedmiotową siecią wodociągową. W dniu [...] listopada 1986r. została podpisana ugoda pomiędzy Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w B. a J.Sz. w sprawie wysokości odszkodowania za zniszczenia na posesjach nr [...]/24 i [...]/25 z powodu budowy sieci ujęcia wody dla miasta M. W świetle zebranego materiału organ odwoławczy uznał zarzuty J.Sz., dotyczące nielegalnej budowy sieci wodociągowej, za nieuzasadnione. Organ podniósł, że za istnieniem pozwolenia na budowę przedmiotowej sieci wodociągowej, którego istnienie skarżący kwestionuje, przemawia fakt, że decyzją z dnia [...] stycznia 1991r. Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w M. uchylił za zgodą stron decyzję z dnia [...] stycznia 1985r. Nr [...] Urzędu Wojewódzkiego w części dotyczącej linii energetycznej napowietrznej SN 15 kW. Decyzja z dnia [...] stycznia 1985r. w części dotyczącej omawianej sieci wodociągowej pozostała bez zmian. Ponadto nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego o samowolnym przywłaszczeniu terenu pod wodociąg. Skarżący bowiem nabył działki z istniejącym uzbrojeniem ( siecią wodociągową), jak też zawarł ugodę z Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w B. Kolejny zarzut o nieprzechowywaniu dokumentacji na sieć wodociągową w archiwum organu jest również nieuzasadniony, ponieważ ustawa Prawo budowlane z 1974r. nie przewidywała wymogu przechowywania akt przez okres dłuższy niż 5 lat. Co do zarzutu zagrożenia życia skarżącego i jego rodziny istniejącą siecią na nieruchomości strony, organ odwoławczy stwierdził, co następuje: W myśl art. 61 i 62 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymać i użytkować obiekt w należytym stanie technicznym, obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów instalacji narażanych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa sieć poddawana jest okresowej kontroli stanu technicznego na szczelność przewodów instalacji czego dowodem jest protokół z dnia [...] października 2005r. Nr [...] sporządzony przez osobę uprawnioną przy udziale Kierownika Wydziału Wodociągów Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. Z tego protokołu jednoznacznie wynika, że stan techniczny przedmiotowej sieci jest dobry. Stad organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie legalności i prawidłowości technicznej spornej sieci wodociągowej. W skardze na tę decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego przez J.Sz. zostały powtórzone twierdzenia z odwołania a nadto skarżący zakwestionował dokonane przez organ nadzoru budowlanego rozdzielenie sprawy związanej ze stanem budynku mieszkalnego strony od sprawy prawidłowości i legalności sieci wodociągowej, z powodu awarii której to sieci został uszkodzony budynek mieszkalny skarżącego. Skarżący podkreślił, że nie składał wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego a skargę obywatelską w trybie przepisów kpa o postępowaniu skargowym i dodał, że skargę tę załatwiono opieszale. Decyzja nie jest sprawiedliwa i została wydana niezgodnie z prawem, ponieważ nie zostało wykazane istnienie pozwolenia na budowę sieci wodociągowej, które było wymagane prawem budowlanym z 1974r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej zachodziła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, skutkująca koniecznością umorzenia tego postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Istotą postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie było ustalenie czy sporna linia wodociągowa, przebiegająca między innymi przez działki nr geod. [...]/24 i [...]/25 położone przy ul. S. nr [...] w M., stanowiące własność J.Sz., została wybudowana na podstawie stosownego pozwolenia na budowę oraz czy została wykonana w sposób prawidłowy. Prowadzone przez Sąd uzupełniające postępowanie dowodowe potwierdziło prawidłowość ustaleń organu co do legalności wybudowania spornej sieci wodociągowej, albowiem wynik tego postępowania ujawnił istnienie decyzji pozwalającej na budowę spornej sieci wodociągowej tj. decyzji wydanej w oparciu o art. 29 ust. 1 i 4 ustawy z 24 października 1974r. – Prawo budowlane, brak dołączenia której słusznie zarzucił skarżący. Dokumenty zebrane w postępowaniu administracyjnym i dołączone w postępowaniu sądowym, ułożone w porządku chronologicznym dowodzą dopełnienia przez inwestora formalnej strony procesu budowlanego. Wynika z nich w sposób niebudzący wątpliwości, że sporny wodociąg został zrealizowany na podstawie następujących dokumentów: - decyzji z dnia [...] sierpnia 1984r. ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji, wydanej w oparciu o art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 24 października 1974r. – Prawo budowlane (k.85 akt sądowych), - decyzji z dnia [...] stycznia 1985r. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacji zagospodarowania terenu inwestycji dwóch ujęć wody oraz wieżowej stacji transformatorowej przy ul. S. w M., wydanej w oparciu o art. 21 ust. 1 i 3 ustawy z 24 października 1974r. – Prawo budowlane (k.86 akt sądowych), - decyzji z dnia [...] lutego 1985r. zezwalającej na czasowe zajęcie terenu w związku z budową ujęcia wody i sieci wodociągowej w M. przy ul. S. - k. 87 akt sądowych ( właścicielami działek Nr [...]/24 i [...]/25 byli jeszcze J. i M.A.), - decyzji z dnia [...] kwietnia 1985r. pozwalającej na budowę sieci wodociągowej i linii energetycznej, wydanej na podstawie art. 29 ust. 1 i 4 ustawy "Prawo budowlane" z 1974r. (k. 90 akt sądowych). Nie ulega przy tym wątpliwości, iż istnieją dokumenty potwierdzające fakt zawarcia ugody między Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w B. a J.Sz. w sprawie wypłaty odszkodowania za zniszczenia działek Nr [...]/24 i [...]/25 spowodowane zajęciem części gruntu pod budowę sieci ( vide: kopia ugody – 98 akt sądowych). W świetle przedstawionych dowodów z dokumentów, których wiarygodności skarżący skutecznie nie podważył, zarzut bezprawności wybudowania spornej sieci wodociągowej okazał się bezzasadny. Organ nadzoru budowlanego stwierdzając legalność działań inwestora musiał umorzyć wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne. Nie było również podstaw do merytorycznej ingerencji służb nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego sieci wodociągowej skoro okresowa kontrola stanu technicznego na szczelność przewodów instalacji, przeprowadzona pod koniec października 2005r. ( tj. już po dacie awarii opisanej we wniosku inicjującym postępowanie) wykazała dobry stan techniczny instalacji. Wyrównania ewentualnych szkód spowodowanych awarią wodociągu skarżący może dochodzić na drodze postępowania cywilnego. Organy nadzoru budowlanego nie są organami uprawnionymi do wypowiadania się w kwestii szkody poniesionej przez skarżącego a w konsekwencji i sąd administracyjny, kontrolujący wyłącznie zgodność z prawem działań administracji publicznej, nie jest właściwy do orzekania w tym zakresie. Przedmiot zaskarżenia ( tu decyzja organu nadzoru budowlanego umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej),którym Sąd administracyjny jest każdorazowo związany, wyłącza też dopuszczalność wypowiadania się przez skład orzekający w sprawie celowości jedynie quasi wywłaszczenia na potrzeby przeprowadzenia sieci wodociągowej w sytuacji gdy – zdaniem skarżącego – istniały podstawy do pełnego wywłaszczenia strony (jej poprzedników prawnych) i odjęcia własności całych działek za pełnym odszkodowaniem (zdaniem skarżącego wodociąg biegnący przez nieruchomość stale naraża na niebezpieczeństwo czyniąc bezużytecznym całość gruntów). Podkreślić należy, że decyzja o pozwoleniu na budowę wodociągu, funkcjonuje w obrocie prawnym i stanowi formalne potwierdzenie, iż inwestor dysponował tytułem prawnym do władania całym terenem inwestycji na cele budowlane. Do akt została zresztą dołączona decyzja zezwalająca na zajęcie na cele budowy spornej sieci wodociągowej nieruchomości należącej teraz do skarżącego, składającej się z działek Nr [...]/24 i [...]/25, które w momencie udzielania pozwolenia na budowę stanowiły własność państwa A. (skarżący stał się ich właścicielem od sierpnia 1995r.) Decyzja zezwalająca na zajęcie nieruchomości osób trzecich w związku z potrzebą wybudowania linii wodociągowej obejmuje też działkę Nr [...]/26, której właścicielem stał się skarżący od maja 1998r. ( vide: akt notarialny – k. 146-148 akt sądowych, wyjaśnienie strony – k.145 akt sądowych oraz decyzja zezwalająca na zajęcie działek pod budowę wodociągu – k. 87-89 akt sądowych wymieniające działkę Nr [...]/26). Zasadności zaskarżonej decyzji nie podważa podnoszony przez skarżącego zarzut nieprawdziwości dokumentów, na podstawie których został ustalony stan faktyczny sprawy. Dokumenty urzędowe – w świetle art. 76§1 kpa stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Podkreślenia wymaga również fakt, że z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby podważenie dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.