II SA/Bk 444/23

WyrokWSA w Białymstoku2023-07-25

Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Anna Bartłomiejczuk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie funkcjonariuszowi Policji orzeczenia dyscyplinarnego w miejscu pełnienia służby, pomimo jego odmowy złożenia podpisu, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza gdy funkcjonariusz wcześniej wnioskował o kierowanie korespondencji na adres jego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie funkcjonariuszowi Policji orzeczenia dyscyplinarnego w miejscu pełnienia służby, nawet przy odmowie złożenia podpisu, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe jest, że funkcjonariusz fizycznie odebrał dokumenty, a organ dyscyplinarny sporządził notatkę urzędową potwierdzającą ten fakt. Zgodnie z przepisami, termin do wniesienia odwołania liczy się od daty wcześniejszego doręczenia, co w tym przypadku było doręczenie funkcjonariuszowi.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji A.S. został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Po wydaniu orzeczenia przez Komendanta Powiatowego Policji, próbowano doręczyć je funkcjonariuszowi w miejscu służby, który odebrał dokumenty, ale odmówił złożenia podpisu. Orzeczenie zostało również wysłane na adres kancelarii jego pełnomocnika. Komendant Wojewódzki Policji odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia, uznając je za spóźnione, ponieważ termin do jego wniesienia liczył od daty doręczenia funkcjonariuszowi w miejscu służby. Funkcjonariusz zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach i błędne obliczenie terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr 11/2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. nr 11/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w G. nr 1/2023 z 16 lutego 2023 r. ze względu na to, że zostało wniesione po terminie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W czerwcu 2022 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko asp. szt. A.S. Orzeczeniem z 21 września 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w G. uznał obwinionego za winnego wszystkich zarzucanych przewinień i wymierzył karę dyscyplinarną. Orzeczenie to zostało uchylone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku w dniu 8 listopada 2022 r. Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji Komendant Powiatowy Policji w G. orzeczeniem z 16 lutego 2023 r. po raz kolejny uznał funkcjonariusza za winnego popełnienia wszystkich zarzucanych deliktów dyscyplinarnych i wymierzył karę dyscyplinarną. Doręczenie orzeczenia organu pierwszej instancji odbyło się w następujący sposób: (-) podjęto próbę doręczenia przez operatora pocztowego (przesyłka imiennie adresowana na obwinionego a wysłana na adres kancelarii jego pełnomocnika) – korespondencja po dwukrotnym awizowaniu wróciła do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie" (k. 277 akt adm.); (-) w dniu 3 marca 2023 r. podjęto próbę doręczenia osobistego w miejscu pracy funkcjonariusza – próba zakończyła się odebraniem dokumentów przez obwinionego, który odmówił złożenia podpisu potwierdzającego fakt odbioru dokumentów; z czynności tej rzecznik dyscyplinarny sporządził notatkę urzędową (k. 287 akt adm.); (-) orzeczenie doręczono obrońcy obwinionego 7 marca 2023 r. na adres kancelarii (k. 276 akt adm.). W piśmie z 20 lutego 2023 r. obwiniony wniósł o wysyłanie korespondencji na adres wskazany w protokole przesłuchania (k. 281 akt adm.). Odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji zostało nadane w urzędzie pocztowym 14 marca 2023 r. (k. 291 akt adm.). Zaskarżonym postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. nr 11/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku odmówił przyjęcia odwołania jako spóźnionego. Organ wskazał, że w realiach sprawy istotne znaczenie ma treść pouczenia zawarta w zaskarżonym orzeczeniu, a odnosząca się do kwestii liczenia terminu na wniesienie odwołania. Stanowi ono, że w przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy orzeczenia w różnych terminach, termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Orzeczenie organu pierwszej instancji doręczono obwinionemu i jego obrońcy odpowiednio 3 marca 2023 r. oraz 7 marca 2023 r. Pomimo odmowy potwierdzenia własnoręcznym podpisem otrzymania orzeczenia, obwiniony fizycznie decyzję dyscyplinarną otrzymał 3 marca 2023 r. i od tego dnia należy liczyć 7-dniowy termin przewidziany przez ustawodawcę na złożenie środka zaskarżenia. Termin ten upłynął 10 marca 2023 r. Próby zaskarżenia orzeczenia organu pierwszej instancji czynione po tym terminie należy uznać za spóźnione. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że zasady doręczania pism procesowych obwinionemu i jego pełnomocnikowi w trakcie postępowania dyscyplinarnego reguluje art. 135f ust. 6 ustawy o Policji (dalej: u.P.). Ustawa nie określa przy tym trybu doręczania stronom orzeczeń dyscyplinarnych. Wobec tego zastosowanie znajduje art. 135p ust. 1 u.P. o odpowiednim stosowaniu w zakresie doręczeń przepisów Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.). K.p.k. przewiduje trzy rodzaje doręczeń: bezpośrednie, pośrednie oraz zastępcze. Nie ma przy tym wskazania, że możliwe jest zastosowanie wyłącznie jednego sposobu doręczenia. Oznacza to więc, że to organ dyscyplinarny doręczający orzeczenie w postępowaniu dyscyplinarnym ma wybór czy skieruje je bezpośrednio do obwinionego na wskazany przez niego adres do doręczeń, czy skorzysta z pośrednictwa jego przełożonego bądź też samodzielnie doręczy je stronie, czy też zastosuje te sposoby równolegle. Zdaniem organu taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ dyscyplinarny pomimo wysłania korespondencji adresowanej do obwinionego na wskazany adres do korespondencji podjął również próbę osobistego doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Pomimo odmowy pisemnego potwierdzenia otrzymania orzeczenia przez stronę należy uznać doręczenie za skuteczne, gdy doręczający sporządzi o tym fakcie stosowną adnotację, jak reguluje art. 136 k.p.k. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, co uzasadniało odmowę przyjęcia odwołania na podstawie art. 135k ust. 3 u.P. Skargę do sądu administracyjnego wywiódł A.S. Zarzucił naruszenie: 1) art. 135p ust. 1 u.P. w zw. z art. 131 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 132 § 1 k.p.k. i art. 140 k.p.k. wobec błędnego uznania, że orzeczenie organu pierwszej instancji zostało skutecznie doręczone skarżącemu 3 marca 2023 r. przez przekazanie egzemplarza orzeczenia w miejscu pełnienia służby, pomimo że zgodnie z wnioskiem złożonym do protokołu przesłuchania w charakterze obwinionego korespondencja kierowana do niego w sprawie miała być wysyłana na adres jego obrońcy i w sytuacji, gdy prawidłowo zastosowane przepisy regulujące kwestię doręczeń w postępowaniu dyscyplinarnym nakładają powinność dokonywania doręczeń na adres do korespondencji wskazany przez obwinionego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że termin do wniesienia odwołania upłynął 10 marca 2023 r., kiedy faktycznie, mając na uwadze termin odebrania orzeczenia przez obrońcę obwinionego 7 marca 2023 r., termin do wniesienia odwołania mijał 14 marca 2023 r. i w tej dacie odwołanie zostało wysłane listem poleconym, 2) art. 135f ust. 6 u.P. przez błędne uznanie, że przekazanie skarżącemu orzeczenia organu pierwszej instancji w miejscu pełnienia służby 3 marca 2023 r., pomimo zażądania doręczania korespondencji na adres podany w toku postępowania dyscyplinarnego, stanowiło skuteczne doręczenie orzeczenia skutkujące rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy w świetle powołanego przepisu orzeczenia i postanowienia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się równolegle obwinionemu i ustanowionemu w sprawie obrońcy na adres przez nich wskazany i dopiero po spełnieniu tych przesłanek doręczenie należy uznać za skuteczne i prawidłowe. Zdaniem skarżącego, prawidłowe doręczenie stronie pism, wyznaczające bieg terminów, oznacza wysłanie pisma pod właściwy adres do korespondencji podany przez adresata. Pismo ma bowiem odebrać adresat, a więc musi ono dotrzeć do miejsca, z którego adresat poweźmie informację o jego otrzymaniu. Nie spełnia tego wymogu nadanie pisma na inny adres niż wskazany przez adresata. Jak stwierdził skarżący, niezrozumiałe jest stanowisko organu drugiej instancji, jakoby przekazanie skarżącemu 3 marca 2023 r. w miejscu pełnienia służby egzemplarza orzeczenia można było rozumieć jako "ostateczne skuteczne doręczenie decyzji dyscyplinarnej" i wywołało skutek doręczenia otwierającego bieg terminu do wniesienia odwołania. Powyższe jest nie do zaakceptowania zwłaszcza wobec faktu, że odpis orzeczenia został już uprzednio nadany skarżącemu i jego obrońcy listem poleconym i, jak wynika z obiegu korespondencji, pisma zostały awizowane. Działania rzecznika dyscyplinarnego w zakresie doręczenia osobistego skarżącemu były determinowane jedynie jego interesem zmierzającym do szybkiego zakończenia postępowania, zwłaszcza w kontekście pism wysłanych przez obrońcę obwinionego 20 lutego 2023r. Skarżący podkreślił, że podczas przesłuchania w charakterze obwinionego wyraźnie wskazywał, że wnosi o wysyłanie korespondencji kierowanej do niego na adres jego obrońcy. Wniosek taki został ponowiony w piśmie z 20 lutego 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał na art. 135f u.P., § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1778) oraz art. 134 k.p.k. Wywiódł, że u.P. przewiduje sytuacje kolizji terminów doręczeń przez rozstrzygnięcie, że liczenie terminów następuje od doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Skuteczne doręczenie 3 marca 2023 r. w żaden sposób nie uniemożliwiało złożenia w terminie odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że Komendant Powiatowy Policji wysłał swoje orzeczenie do skarżącego (na adres kancelarii pełnomocnika) oraz do jego pełnomocnika zwykłą drogą pocztową, a także że jeszcze przed upływem terminu doręczenia w ten sposób - w obecności przełożonego skarżącego rzecznik dyscyplinarny podjął próbę doręczenia skarżącemu ww. orzeczenia. Skarżący odebrał dokumenty od rzecznika dyscyplinarnego, ale odmówił złożenia podpisu potwierdzającego ten odbiór, z czego sporządzono notatkę urzędową. Następnie skarżący wniósł odwołanie licząc termin na jego wniesienie od doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi na adres kancelarii (tj. od 7 marca 2023 r.). Przesyłka adresowana do obwinionego (na adres kancelarii pełnomocnika) wróciła do organu pierwszej instancji, a z analizy dat uwidocznionych na kopercie wynika, że skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił 7 marca 2023 r. Organ policzył termin 7-dniowy na wniesienie odwołania od 3 marca 2023 r. i uznał odwołanie nadane 14 marca 2023 r. za spóźnione. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ postępując w powyższy sposób nie naruszył przepisów prawa oraz czy we wskazanych okolicznościach nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem sądu, działanie organu nie narusza prawa, co wynika z analizy przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym w Policji oraz regulacji dotyczących doręczeń w tym postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.), dalej: u.P., policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest dwuinstancyjne - sprawy dyscyplinarne są rozpoznawane przez przełożonego dyscyplinarnego i wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 135k ust. 1 u.P.). Wniesienie odwołania po terminie skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania (art. 135k ust. 3 u.P.). Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza Policji ma charakter postępowania represyjnego, przy czym jest ono postępowaniem wewnętrznym, którego tok oraz uprawnienia stron zostały wskazane w rozdziale 10 u.P. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych, o czym stanowi art. 135p ust. 1 u.P. Zasady dotyczące doręczania pism procesowych obwinionemu i jego pełnomocnikowi w trakcie postępowania dyscyplinarnego określa przepis art. 135f ust. 6 u.P., zgodnie z którym orzeczenia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Zdaniem sądu, norma wynikająca z art. 135f ust. 6 zdanie pierwsze u.P. wyraża generalną zasadę, zgodnie z którą orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się zarówno obwinionemu, jaki i obrońcy, pod warunkiem, że został on ustanowiony w sprawie. Na organie orzekającym w postępowaniu dyscyplinarnym spoczywa zatem obowiązek doręczenia orzeczenia również obrońcy w sytuacji jego ustanowienia. Zdanie drugie art. 135f ust. 6 u.P. reguluje natomiast sytuację, kiedy pismo, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, doręczane jest obwinionemu i obrońcy w różnych terminach i wskazuje, jak w takim przypadku należy liczyć termin do wniesienia środków zaskarżenia, tj. od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Już z powyższego wynika, że w postępowaniu dyscyplinarnym ustawodawca zmodyfikował ogólne zasady wnoszenia odwołania określone w przepisach postępowania administracyjnego. Ma to służyć przyspieszeniu postępowania dyscyplinarnego, które charakteryzuje się krótkimi okresami przedawnienia ścigania i karalności czynów. Położenie nacisku na szybkość postępowania dyscyplinarnego znajduje swoje oparcie w interesie społecznym (por. np. wyroki z 8 października 2014 r., I OSK 1637/13 czy z 5 marca 2013 r. II SA/Po 1097/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej wskazać trzeba, że poza wskazaniem w art. 135p ust. 1 u.P., że w postępowaniu dyscyplinarnym w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do doręczeń stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego - ustawa o Policji nie określa sposobu/trybu doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy k.p.k. Regulacje dotyczące doręczeń określone zostały w rozdziale 15 k.p.k. Przepisy art. 132-135 k.p.k. normują rodzaje doręczeń pism procesowych. Ustawodawca przewidział trzy typy doręczeń: bezpośrednie (adresatowi bezpośrednio, dorosłemu domownikowi w mieszkaniu adresata, osobie zatrudnionej w biurze adresata niebędącego osobą fizyczną, obrońcy lub pełnomocnikowi w jego biurze osobie tam zatrudnionej – odpowiednio art. 132 § 1 i 3, art. 132 § 2, art. 134 § 3 k.p.k.), pośrednie (przez podmiot pośredniczący tj. przełożonego bądź dowódcę, administrację odpowiedniego zakładu dla osób pozbawionych wolności, osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata – odpowiednio art. 134 § 1, art. 134 § 2, art. 133 § 3 k.p.k.) oraz doręczenie zastępcze (pozostawienie pisma administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, pozostawienia pisma przesyłanego przez operatora pocztowego w najbliższej placówce pocztowej tego operatora, a przesyłanego przez podmiot inny niż operator pocztowy w najbliższej jednostce Policji lub we właściwym urzędzie gminy - odpowiednio art. 132 § 2 zd. 2, art. 133 § 1 k.p.k. - patrz T. H. Grzegorczyk, Komentarz Lex do art. 132, 133, 134, 135 k.p.k.). Zdaniem sądu, podkreślenia wymaga, ze przepisy k.p.k. o doręczeniach w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się "odpowiednio". Stosowanie odpowiednie oznacza stosowanie wprost, z modyfikacjami bądź niestosowanie. Specyfika postępowania dyscyplinarnego w Policji wyklucza jednak, zdaniem sądu, proste stosowanie przepisów postępowania karnego. Przyjmowanie wprost stosowania zasad procedury karnej oraz jego instytucji nie może mieć miejsce, bowiem nie uwzględnia ona w pełni charakteru postępowania dyscyplinarnego, charakteru służby, a w dalszej kolejności może prowadzić do nieuwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy. Niepodobna zatem w całości przenosić reguł postępowania karnego na poziom postępowania dyscyplinarnego, tym bardziej że w gruncie rzeczy jest to rodzaj postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach z przywołanych wyżej przepisów k.p.k. zaakcentować należy regulację art. 132 § 1 i § 2 k.p.k. - o doręczeniu osobistym (w tym w miejscu zamieszkania), a także możliwość uruchomienia kolejnych sposobów doręczania pism przewidzianych w ustawie karnej procesowej w zależności od stwierdzonej sytuacji faktycznej, w tym także wskutek wyboru dokonanego przez adresata oraz możliwość doręczenia pism adresowanych do funkcjonariuszy służb mundurowych (w tym do funkcjonariuszy Policji) za pośrednictwem ich przełożonych (art. 134 § 1 k.p.k.). Stosowanie trybu z art. 134 § 1 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym nie może być przy tym wyłączone z tego względu, że przepis ten stosowany jest przy doręczeniu służbowym a nie w indywidualnej sprawie funkcjonariusza (tzw. prywatnej). Odpowiednie stosowanie zalecone w art. 135p ust. 1 u.P. oznacza też, jak wyżej wskazano, stosowanie z modyfikacjami. Mając na uwadze charakter postępowania dyscyplinarnego należy przyjąć, że należy wykorzystać każdą możliwość skutecznego doręczenia przewidzianą w k.p.k. tak aby zapewnić skuteczność prowadzenia tego postępowania przy jednoczesnym poszanowaniu praw obwinionego. Zdaniem sądu, nie ma powodów aby wykluczać tryb z art. 134 § 1 k.p.k. w sytuacji obwinionego będącego funkcjonariuszem w stałej służbie, aktywnego zawodowo, stawiającego się według ustalonego grafiku w macierzystej jednostce pełnienia służby. W tym kontekście należy przywołać przepis § 2 ust. 1 wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 139 u.P., rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. z 2014 r., poz. 306) określający, iż w tym postępowaniu dokumenty można przekazywać bezpośrednio, za pośrednictwem innych funkcjonariuszy lub pracowników Policji, przesyłką listową lub za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Skutki odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania jego odbioru przez adresata normuje przepis art. 136 § 1 k.p.k. Zgodnie z jego treścią w takiej sytuacji doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę, a doręczenie uważa się za dokonane. Pismo nie przyjęte przez adresata zwraca się organowi wysyłającemu (art. 136 § 2 k.p.k.). Powyższe wskazuje, że ustawodawca przewidział (a z pewnością nie wykluczył) możliwość dokonania w postępowaniu dyscyplinarnym doręczenia pośredniego przez przełożonego funkcjonariusza Policji (art. 134 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 u.P.), przyjął także regułę, że orzeczenie doręcza się w tym postępowaniu zarówno obwinionemu jak i ustanowionemu obrońcy (art. 135f ust. 6 zd. 1 u.P.), stanowiąc przy tym, że w sytuacji dokonania w różnych terminach doręczenia tym podmiotom termin do złożenia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego liczy się od doręczenia, które nastąpiło wcześniej (art. 135f ust. 6 zd. 2 u.P.), a także określił, że w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez adresata, doręczenie uważa się za dokonane (art. 136 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 u.P.). Na tle przyjętych rozwiązań prawnych nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący uchybił terminowi do skutecznego wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji. Komendant Powiatowy Policji był bowiem uprawniony do zastosowania w sprawie trybu doręczenia pośredniego, o którym mowa w art. 134 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 u.P., a żaden przepis tej ustawy i k.p.k. dotyczący doręczeń nie nakazuje zastosowania jedynie jednego rodzaju doręczenia orzeczenia. Jedyne ograniczenie sposobu doręczania orzeczeń przewiduje się w stosunku do doręczenia zastępczego, które tylko wtedy wchodzi w rachubę, gdy nie było możliwe doręczenie w sposób opisany w art. 132 k.p.k. Innymi słowy, jedynie w przypadku doręczenia zastępczego nie można z niego skorzystać bez uprzedniego sięgania po sposoby doręczenia wskazane w art. 132 k.p.k. w zakresie, w jakim wchodzą one w rachubę. W przypadku natomiast doręczenia pośredniego, o którym mowa w przepisie art. 134 § 1 k.p.k., w ramach którego ustawodawca użył słów "może doręczyć", skorzystanie z tej formy doręczenia pozostaje w decyzji organu, a jedynym warunkiem w tym zakresie jest ustalenie, że adresem pisma jest jeden z podmiotów wymienionych w przepisie art. 134 § 1 k.p.k., w tym m.in. funkcjonariusz Policji. Oznacza to, że organ doręczając orzeczenie w postępowaniu dyscyplinarnym ma możliwość wyboru, czy skieruje je bezpośrednio do funkcjonariusza Policji na adres jego zamieszkania, czy skorzysta z pośrednictwa przełożonego funkcjonariusza, czy też zastosuje w okolicznościach danej sytuacji te dwa typy doręczeń. Tego ostatniego bowiem przepisy k.p.k. oraz u.P. nie zakazują, ani też nie określają kolejności zastosowania tych trybów doręczenia. Na równorzędność tych dwóch rodzajów doręczeń wskazuje wprost treść art. 134 k.p.k. (użyte w nim słowo "może"). Nie można zatem wnioskować, jak czyni to skarżący, że skoro wnosił on o doręczanie korespondencji na adres kancelarii jego pełnomocnika, to organ mógł dokonać doręczenia jedynie w tym trybie z wyłączeniem pozostałych. Taki wniosek nie wynika z żadnego z przepisów u.P. i k.p.k. Wybór sposobu doręczenia pozostaje bowiem w gestii organu i to on kierując się określonymi okolicznościami faktycznymi może zastosować taki sposób doręczenia, który uzna za skuteczny i dający gwarancję sprawnej realizacji postępowania dyscyplinarnego. Na marginesie wskazać można, że z protokołu przesłuchania w charakterze obwinionego z 11 sierpnia 2022 r. oraz z 12 stycznia 2023 r. (k. 121, 236 akt adm.) nie wynika wprost sformułowana prośba o doręczanie wszelkiej korespondencji w postępowaniu dyscyplinarnym wyłącznie na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego. Wynika jedynie wskazanie "Adres do korespondencji" – adres kancelarii pełnomocnika. Natomiast prześledzenie sposobu doręczeń dokonywanych obwinionemu po pierwszym przesłuchaniu w charakterze obwinionego wskazuje, że korespondencję odbierał osobiście (k. 134, 212, 217, 221, 233, 240, 245), jak i pod adresem kancelarii pełnomocnika (k. 158, 168, 205A, 251 – zwrotne potwierdzenie odbioru podpisywał pracownik kancelarii), bądź składana ona była do akt ze skutkiem doręczenia po jej nieodebraniu jako wysłanej na adres kancelarii (k. 179). Natomiast expressis verbis prośbę o wysyłanie korespondencji do obwinionego na adres kancelarii jego pełnomocnika sformułowano dopiero w piśmie z 20 lutego 2023 r. (k. 281 akt adm.), które wpłynęło do organu 22 lutego 2023 r. – po tym jak 21 lutego 2023 r. po raz pierwszy awizowano pod adresem kancelarii przesyłkę zawierającą orzeczenie organu pierwszej instancji. W powyższych okolicznościach oraz mając na uwadze wyżej wskazany sposób wykładni przepisów o doręczeniach w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy Policji – nie sposób przyjąć, że doręczenie skarżącemu ww. korespondencji 3 marca 2023 r. było nieskuteczne. Sąd podkreśla, że z notatki urzędowej z 3 marca 2023 r. wynika, że dokumenty skarżący odebrał a jedynie nie złożył podpisu, a nadto w pouczeniu orzeczenia pierwszej instancji wyraźnie wskazano jak biegnie termin do zaskarżenia, w tym że od doręczenia wcześniejszego. Skutek w postaci doręczenia powstaje w sposób obiektywny i jednorazowy. Zatem to doręczenie, które nastąpiło jako pierwsze, uruchamia początek biegu terminu do wniesienia odwołania. Istotny jest więc moment dokonania doręczenia adresatowi, a nie - jak nieprawidłowo twierdzi skarżący - moment uruchomienia określonego trybu doręczenia. Przepis art. 135k ust. 1 u.P. określając termin do wniesienia odwołania stanowi o terminie 7 dni od dnia "doręczenia" odwołania a nie od dnia zainicjowania procedury doręczenia orzeczenia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy po pierwsze, że podjęciu próby doręczenie skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego przez przełożonego nie stała na przeszkodzie okoliczność wcześniejszego wysłania orzeczenia skarżącemu na adres kancelarii jego pełnomocnika, a także jego pełnomocnikowi na adres jego kancelarii, a po drugie, że skutek w postaci doręczenia nastąpił w dacie pierwszego doręczenia i ten też moment zapoczątkował bieg terminu do wniesienia odwołania. Odnośnie okoliczności doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi skarżącego, podkreślić jeszcze raz należy, że zgodnie z art. 135f ust. 6 u.P. w sytuacji, gdy orzeczenie dyscyplinarne doręczane jest obwinionemu i obrońcy w różnych terminach, termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Dlatego też, skoro w niniejszej sprawie skarżący 3 marca 2023 r. odmówił odebrania orzeczenia doręczonego w trybie doręczenia pośredniego, co stosownie do art. 136 k.p.k. oznacza, że doręczenie uważa się za dokonane, a przed tą datą nie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu orzeczenia w innym trybie jak też doręczenie takie nie nastąpiło jego pełnomocnikowi, to tym samym należy podzielić stanowisko organu, że odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącego 14 marca 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu do skutecznego złożenia odwołania, który upłynął 10 marca 2023 r. W sytuacji jedynie odmowy złożenia podpisu przez skarżącego 3 marca 2023 r. ale odebrania dokumentów, a więc w sytuacji doręczenia orzeczenia, żadnego znaczenia dla biegu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji nie miała ani okoliczność wysłania przez Komendanta Powiatowego Policji do skarżącego oraz jego pełnomocnika za pośrednictwem poczty orzeczenia, skoro ta forma doręczenia nie zaskutkowała skutecznym doręczeniem przed datą doręczenia przez przełożonego skarżącego. Wskazać należy również, że w postępowaniu dyscyplinarnym zgodnie z przywołanym wyżej § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. dokumenty można przekazywać bezpośrednio, za pośrednictwem innych funkcjonariuszy lub pracowników Policji, przesyłką listową lub za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Oznacza to, że podjęcie 3 marca 2023 r. przez rzecznika dyscyplinarnego próby przekazania orzeczenia skarżącemu, w obecności przełożonego skarżącego, odpowiadało wymogom doręczenia pośredniego, o którym mowa w art. 134 § 1 k.p.k. Okoliczność sporządzenia notatki urzędowej z próby dokonania doręczenia pośredniego i zawarcia w niej wzmianki o odmowie złożenia podpisu przez skarżącego w sytuacji, gdy przekazującym przesyłkę był rzecznik dyscyplinarny prowadzący to postępowanie uzasadniała odstąpienie od sporządzenia zwrotnego pokwitowania odbioru przesyłki. Sąd jeszcze raz podkreśla, że skarżący w tym dniu – jak wynika z notatki – odebrał dokumenty a jedynie odmówił podpisu oraz podkreśla treść pouczenia zawartego na ostatniej stronie orzeczenia dyscyplinarnego pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło