II SA/Bk 447/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu D. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zmiany nazwiska i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a., uchylił decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w G. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] o wyrażeniu zgody D. Ł. na zmianę nazwiska noszonego z "Ł." na "C.". Powyższa decyzja została doręczona D. C. w dniu [...] marca 2018 r. Wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. D. C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wyjaśniając, że pomoc profesjonalnego pełnomocnika jest mu niezbędna do wniesienia skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2018 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SO/Bk 5/18 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu [...] maja 2018 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego P. B., który w dniu [...] czerwca 2018 r . dokonał wglądu do akt postępowania. W dniu [...] czerwca 2018 r. D. C. złożył skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że przyczyna uchybienie terminu do złożenia skargi ustała w dniu 13 czerwca 2018 r., kiedy dowiedział się telefonicznie od ustanowionego pełnomocnika z urzędu, jakie czynności ma podjąć. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej odrzucenie jako złożonej po terminie ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: p.p.s.a.) sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, której to czynności strona nie dokonała w terminie bez swojej winy, a zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a ocena argumentacji strony wnoszącej o to przywrócenie podlega ocenie sądu, który rozstrzyga czy brak swojej winy strona uprawdopodobniła. Uzależnione ono jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniesioną w niniejszej sprawie "skargę" należało potraktować jako sprzeciw od decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], albowiem decyzja ta została wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Powyższy środek zaskarżenia został dodany na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.). ustawa ta weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. W myśl art. 17 tej ustawy nowelizującej do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. Wobec tego w niniejszej sprawie środkiem zaskarżenia przysługującym od decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2018 r. był sprzeciw, a nie jak organ błędnie pouczył skarga. Zgodnie natomiast z art. 64c § 1, 2 i 3 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu (w trybie doręczenia zastępczego art. 43 k.p.a.) w dniu [...] marca 2018 r. Termin na wniesienie sprzeciwu upłynął zatem w dniu [...] kwietnia 2018 r. Skarga (sprzeciw) do Sądu została wniesiona w dniu [...] czerwca 2018 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem wskazanego terminu, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Wniosek ten został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. od dnia [...] czerwca 2018 r., kiedy to skarżący nawiązał kontakt z pełnomocnikiem z urzędu i uzyskał od niego pomoc w sporządzeniu przedmiotowego wniosku. Przechodząc z kolei do merytorycznej oceny przedmiotowego wniosku stwierdzić należy, że w opisanych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Profesjonalny pełnomocnik, o którego zawnioskował skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] marca 2018r. (tj. w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu) został wyznaczony mu w dniu [...] maja 2018 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu. Ponadto skarżący uprawdopodobnił, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze sprzeciwem w dniu [...] czerwca 2018 r. nastąpiło bez jego winy. Dołączone do wniosku zaświadczenie wydane przez lekarza psychiatrę, potwierdza bowiem jednoznacznie, że zdiagnozowana u skarżącego choroba psychiczna może utrudniać lub wręcz uniemożliwiać mu prawidłowe i terminowe prowadzenie spraw. Zatem brak złożenia w terminie sprzeciwu nie było wynikiem niedbalstwa skarżącego, lecz obiektywnych i znacznych problemów zdrowotnych, które uniemożliwiają prawidłową percepcję. Stan psychiczny wnioskodawcy może czynić dokonane przez niego uchybienie terminowi niezawinionym w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Nie bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie ma również, zasygnalizowany wyżej, fakt błędnego pouczenia organu o prawie wniesienia od decyzji organu II instancji skargi zamiast sprzeciwu. Mylne bowiem pouczenie co do rodzaju oraz terminu wniesienia środka zaskarżenia od danego aktu stanowi okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 6. wydanie, Warszawa 2016, str. 438). Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.