II SA/Bk 452/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-11-10

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy należy umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej pomocy społecznej (zasiłek celowy) jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. W związku z tym postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Jednocześnie, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
B. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Skarżąca podała swoje dochody, wydatki oraz skład majątku, wskazując na schorzenia i trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. B. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (na marginesie podniosła, że jest zwolniona z mocy ustawy) podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi emerytura – 948,92 zł, alimenty od byłego małżonka – 200 zł, dodatek mieszkaniowy – 233,69 zł oraz dodatek energetyczny – 11,29 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m². Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. B. O. jest osobą schorowaną. Do jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: czynszu – 431,30 zł, energii elektrycznej – 80,42 zł, Internetu – 49 zł, telefonu – 35 zł, leczenia i rehabilitacji – 480 zł (k. 81-82). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku celowego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżąca B. O. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, co podkreśliła również sama skarżąca we wniosku. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez B. O. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku B. O. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, że wysokość jej miesięcznego dochodu to łącznie kwota 1.393,90 zł, w tym m.in. z emerytury. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m². B. O. jest osobą schorowaną, ponosząca zwiększone wydatki na leczenie. Koszt miesięczne utrzymania skarżącej zamyka się kwotą 1.075,72 zł, bez kosztów zakupu żywności. W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącej wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż B. O. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło