II SA/Bk 455/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Wnioskiem z 25.08.2008r. skarżąca S. R. wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując, iż pozostaje w gospodarstwie domowym z pełnoletnim synem A. R., który nie uczy się i nie posiada własnych dochodów. Pierwsza w sprawie decyzja (Dyrektora Zarządu Mienia Komunalnego w B.) wydana dnia [...].10.2008r. odmawiająca przyznania dodatku, w trybie odwoławczym została uchylona przez SKO w B. Kolegium zaleciło wyznaczenie dodatkowego terminu dla przeprowadzenia dowodu z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej na okoliczność ustalenia faktycznej liczy stale zamieszkujących i wspólnie gospodarujących ze skarżącą osób, oraz sprawdzenia, czy nie występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wskazanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W czasie ponownego postępowania organ I instancji przeprowadził zalecony dowód z wywiadu środowiskowego, po czym decyzją z dnia [...].02.2009r. powtórnie, powołując się na art. 7 ust. 1 ustawy z 21.06.2001r. o dodatkach mieszkaniowych, orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego w dniu 9.01.2009r. wywiadu środowiskowego ustalono, że faktyczna liczba wspólnie zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób, jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach. Celem potwierdzenia powyższych ustaleń wyznaczono kolejny termin wywiadu, o którym skarżąca wiedziała. Wywiad nie został jednak przeprowadzony z powodu nieobecności wnioskodawczyni i innych członków gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odmawia przyznania dodatku, jeżeli w wyniku wywiadu środowiskowego ustali, ze faktyczna liczba wspólnie zamieszkujących i gospodarujących osób jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Z uwagi na ustalenie, że nie zamieszkuje ze skarżącą syn wykazany we wniosku, doszło do odmowy jego uwzględnienia. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że decyzja ją krzywdzi i rażąco narusza prawo. Zarzuciła, że pracownicy ZMK narazili ją na zaległość czynszową, do której spłacenia teraz wzywają. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...].04.2009r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji piewszoinstancyjnej. Kolegium powołało się na treść art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i stwierdziło, że poczynione przez organ I instancji ustalenia dowodzą wystąpienia w sprawie opisanej artykułem przesłanki odmowy przyznania dodatku. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9.01.2009r. wynika, iż skarżąca jest wdową, prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Kolegium podkreśliło, że skarżąca zapoznała się z adnotacją osoby przeprowadzającej wywiad o ustaleniu rzeczywistej liczby osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących i nie złożyła zastrzeżeń, oraz że nie była obecna w domu w dacie dodatkowego terminu wywiadu a także, że nie zgłosiła potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie i nie zakwestionowała ustaleń organu w odwołaniu od decyzji piewszoinstancyjnej, W skardze na te decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz "nieprawdę wypisaną przez komisję i kolegium". Podała, iż dowody na okoliczność "nieprawdy" złoży do sądu po ich skserowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21.06.2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zmianami). W myśl przepisów tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art. 2 ustawy), spełniającym kryterium dochodowe( art. 3 ustawy), oraz kryterium powierzchni użytkowej w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego( art. 5 ustawy). Przez "gospodarstwo domowe" rozumie się - stosownie do treści art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Przepis powyższy zawiera definicję pojęcia "gospodarstwo domowe" w rozumieniu ustawy. W przypadku gospodarstwa "jednoosobowego" ustawodawca nie stanowi o stałym zamieszkiwaniu w lokalu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, lecz o samodzielnym zajmowaniu przez nią lokalu, natomiast pojęcie stałego zamieszkiwania i gospodarowania ustawodawca odnosi tylko do osób, które swoje prawa do zamieszkiwania wywodzą z prawa osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. Wymóg stałego zamieszkiwania i gospodarowania tych osób wiąże się z koniecznością ustalenia liczby członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, co jest niezbędne do oceny spełnienia przesłanki kryterium dochodowego oraz kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych określiła też sposób postępowania organu w sprawach dotyczących przyznawania dodatków oraz obowiązki wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, którego wzór określa załącznik numer 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku wskazuje między innymi powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu oraz liczbę osób w gospodarstwie domowym. Nadto dołącza do wniosku deklarację o wysokości dochodów. Weryfikacji danych zawartych we wniosku i dołączonej do niego deklaracji o dochodach, służy wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Przepis art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż organ właściwy do przyznania dodatku, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że: 1) występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, ze jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe lub 2) faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego było ustalenie przez organ w trakcie wywiadu środowiskowego, iż istnieje rozbieżność między wskazaną we wniosku liczbą osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, a rzeczywistością. Pracownicy organu przeprowadzający w dniu 9.01.2009r. w miejscu zamieszkania skarżącej wywiad środowiskowy, w uwagach i wnioskach formularza wywiadu dokonali następującego wpisu: "W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 09.01.09r. stwierdzono, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą, jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach". Syna skarżącej A. R., którego skarżąca wymieniła we wniosku jako pozostającego z nią w gospodarstwie domowym, pracownicy organu nie zastali w lokalu strony ani w dniu 9.01.2009r., ani w dniu 30.01.2009r., na który to dzień wyznaczono dodatkowy termin wywiadu. Z uwagami i wnioskami pracowników organu I instancji, skarżąca zapoznała się bezpośrednio po naniesieniu wzmianki w formularzu wywiadu (dowód: oświadczenie skarżącej – k. 21 akt administracyjnych). Ustaleń w tym zakresie skarżąca nie podważyła ani w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, ani w skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego. W skardze, własnoręcznie sporządzonej, skarżąca zadeklarowała, że dowody na okoliczność "wypisanej nieprawdy przez komisję oraz kolegium" dostarczy do sądu po ich skserowaniu. Takich dowodów skarżąca jednak nie przedłożyła. Skoro strona nie podważyła skutecznie ustaleń organu świadczących o zaistnieniu w sprawie przeszkody w przyznaniu dodatku mieszkaniowego, określonej w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skargę jako pozbawioną podstaw należało oddalić. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie pozwalają na przyznawanie dodatku mieszkaniowego w sposób uznaniowy, pozwalający organowi wartościować sytuację rodzinną, finansową, czy zdrowotną osób ubiegających się o dodatek. Poczucie krzywdy nie stanowi kryterium dla przyznania dodatku. Kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego, są bezwzględnie obowiązujące. Stwierdzenie, że wystąpiła w sprawie bezwzględna przeszkoda w przyznaniu dodatku, nie pozwala sądowi administracyjnemu na uwzględnienie skargi. Stąd orzeczono jak w sentencji (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1052). Z uwagi na złożony przez pełnomocnika z urzędu wniosek o przyznanie kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej przed sądem, orzeczono o przyznaniu wynagrodzenia na podstawie art. 250 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami). Na kwotę przyznanego wynagrodzenia składa się opłata za czynności adwokata w kwocie 240 złotych, powiększona o podatek VAT w kwocie 52,80 złotych oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa.