II SA/Bk 455/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-07-10

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe dochody przekraczające wykazane wydatki na utrzymanie rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego stałe dochody, pomimo ponoszenia wydatków na utrzymanie rodziny, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, zarezerwowaną dla osób w bardzo trudnej sytuacji finansowej, której wnioskodawca nie wykazał.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że zamieszkuje z żoną i synem, a jego miesięczne dochody brutto wynoszą 3.417 zł, a żony 2.542 zł. Wykazał miesięczne wydatki na poziomie 2.700 zł. Posiada budynek gospodarczy i mieszkalny. Sąd uznał, że dochody rodziny są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Al. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż zamieszkuje z żoną i synem. Źródło utrzymania rodziny skarżącego stanowi jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.417 zł brutto oraz jego żony w wysokości 2.542 zł brutto. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (nie oddany do użytku). Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo A. K. podniósł, iż miesięcznie na wydatki przedstawiają się następująco: żywność – 1.500 zł, leki - 200 zł, drewno – 500 zł, telefon – 200 zł, prąd – 100 zł, woda – 200 zł (k. 9-12). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. K. wykazał, iż zamieszkuje z żoną i synem. Skarżący wraz z żoną uzyskują miesięcznie dochód w kwocie 5.959 zł brutto. Jego wyszczególnione wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 2.700 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (nie oddany do użytku). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu z tytułu umowy o pracę w wysokości 5.959 zł brutto miesięcznie w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania rodziny skarżącego (2.700 zł) pozwalają na uznanie, iż A. K. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez A. K. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Ponadto zaakcentować należy, iż skarżącemu nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny pozostaje kwota wolnych środków finansowych, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez A. K. kwoty wpisu sądowego oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jej rodziny, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło