II SA/Bk 459/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-10-12
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zniszczenie drzewa została prawidłowo nałożona na wykonawcę robót budowlanych, który prowadził prace na terenie nieruchomości, a także czy prawidłowo zakwalifikowano zniszczoną roślinę jako drzewo, a teren jako teren zielony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za zniszczenie drzewa została prawidłowo nałożona na wykonawcę robót budowlanych, ponieważ to on ponosił odpowiedzialność za szkody powstałe na terenie budowy od momentu przejęcia placu budowy. Zniszczona roślina została prawidłowo zakwalifikowana jako drzewo, a teren szkoły jako teren zielony, co uzasadniało wymierzenie kary na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Wysokość kary została wyliczona prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów przejściowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Przedsiębiorstwo "H." Sp. Jawna za zniszczenie drzewa (głóg jednoszyjkowy) podczas prac budowlanych związanych z budową ogrodzenia na terenie Szkoły Podstawowej nr [...]. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że Spółka ponosi odpowiedzialność za zniszczenie drzewa, ponieważ uszkodzenie systemu korzeniowego nastąpiło w trakcie prowadzonych przez nią robót. Spółka kwestionowała kwalifikację rośliny jako drzewa, odpowiedzialność za zdarzenie oraz wysokość nałożonej kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "H." Sp. Jawna w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Budownictwa Wodnego "H." Spółka jawna z siedzibą w B. (zwanej dalej: "Spółką") od decyzji Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy K. działającego z upoważnienia Marszałka Województwa P. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], dotyczącej nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną), rosnącego na terenie nieruchomości o nr geod. [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta B., gm. B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne.
W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy K. w S. wpłynęło zgłoszenie pracownika Szkoły Podstawowej nr [...] w B. wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną, dotyczące wywrócenia drzewa rosnącego na terenie ww. szkoły, na nieruchomości o nr geod. [...] obręb [...] miasta B., gm. B.
Po przeprowadzeniu wizji lokalnej i analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ ustalił, ze na skutek prowadzonych prac budowlanych (budowa ogrodzenia) i znaczącego uszkodzenia systemu korzeniowego doszło do zniszczenia drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy, rosnącego na ww. nieruchomości. Stwierdzono, że wywrócone drzewo uległo zniszczeniu, gdyż nie miało szans na zachowanie żywotności.
W związku z powyższym Dyrektor Parku Krajobrazowego Puszczy K., działający z upoważnienia Marszałka Województwa P. decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] wymierzył Gminie B. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy w wysokości 69.423,94 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium odwoławcze
w B. decyzja z dnia [...] września 2016 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie stwierdzając, że postepowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia i dodatkowych wyjaśnień, z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia
[...] października 2016 r., nr [...] nałożył na Gminę B. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy w wysokości 59.203,70 zł za niszczenie przedmiotowego drzewa.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające wymaga ustalenia, kto ponosi odpowiedzialność finansową za zniszczenie drzewa, które rosło na przedmiotowej nieruchomości
w związku z prowadzoną inwestycją polegającą na budowie ogrodzenia wokół Szkoły Podstawowej nr [...] w B.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 88 ust. 2 i 3, art. 89 ust. 8 i 9, art. 90 u.o.p., nałożył na skarżącą Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 59.203,70 zł za zniszczenie drzewa
z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną), rosnącego na terenie nieruchomości o nr geod. [...] położonej
w obrębie ewidencyjnym [...] miasta B., gm. B. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że w dniu [...] grudnia 2015 r. Miasto B. zawarło umowę nr [...] z Wykonawcą, tj. ze skarżącą Spółkę na "Opracowanie dokumentacji projektowej oraz budowę ogrodzenia Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] w B.". Zamówienie zostało zrealizowane w formule "zaprojektuj i wybuduj" zatem, zdaniem organu, wykonawca w oparciu o wytyczne PFU, opracował dokumentację projektową, w której sam zadecydował o technologii wykonania zadania i na tej podstawie wykonał roboty budowlane. Organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 4 pkt 4 ww. umowy i zapisami Rozdziału 1 pkt 5 lit. d) Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wykonawca winien wykonać roboty budowlane na podstawie opracowanej dokumentacji projektowej wraz z wypłatą odszkodowań za wszelkie zniszczenia, które powstały w trakcie wykonywania przedmiotu umowy. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 3 ww. umowy Wykonawca zobowiązuje się zabezpieczyć, oznakować roboty oraz dbać o stan techniczny i prawidłowość oznakowania przez cały czas trwania realizacji zadania oraz ponosi pełną odpowiedzialność za teren budowy od chwili przyjęcia placu budowy.
W ocenie organu I instancji ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że Spółka przejęła plac budowy protokołem z dnia [...] grudnia 2015 r., natomiast realizacje przedmiotowego zadania zakończyła dnia [...] czerwca 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r., tj. w trakcie realizacji inwestycji, odnotowano wywrócenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy na posesji szkoły. Zatem, w ocenie organu w momencie podpisania protokołu przekazania terenu budowy, to wykonawca (Spółka) stał się odpowiedzialny za szkody powstałe na tym terenie.
Organ powołując na art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm., zwanej dalej: "u.o.p.") uznał, że administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa należało nałożyć na Spółkę, jako podmiot prowadzący roboty budowlane, który na podstawie umowy cywilnoprawnej odpowiada za jej należyte wykonanie i konsekwencje, które z tymi działaniami się wiążą. W przedmiotowej sytuacji do zniszczenia drzewa doszło podczas prac budowlanych (wykonanie ogrodzenia) prowadzonych przez Spółkę, które spowodowały znaczne uszkodzenie systemu korzeniowego drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy i w rezultacie jego zniszczenie. Organ podniósł, że zgodnie z art. 652 Kodeksu cywilnego, jeżeli Wykonawca przejął protokolarnie od inwestora teren budowy, zatem ponosi on aż do chwili oddania obiektu odpowiedzialność na zasadach ogólnych za szkody wynikłe na tym terenie, w tym również za zniszczenie przedmiotowego drzewa.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa była już dwukrotnie przedmiotem rozważań. Podniósł, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż w niniejszej sprawie doszło do zniszczenia drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy na skutek granicznego obcięcia systemu korzeniowego oraz, że ww. drzewo nie miało szans na zachowanie żywotności. Prawidłowo też zostało ustalone, że odpowiedzialność za szkody wynikłe na przedmiotowym terenie ponosi skarżąca Spółka.
Następnie organ podniósł, że zgodnie z art. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia
16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz.U. z 2016 r., poz. 2249), do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza.
Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu dotychczasowym, jest dla strony skarżącej względniejsza, niż przy zastosowaniu nowych uregulowań.
Wskazał, że kara za zniszczenie przedmiotowego głogu została naliczona w oparciu art. 89 ust. 1 ww. ustawy o ochronie przyrody, tj. administracyjną karę pieniężną ustalono w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa. Zgodnie z art. 85 ust. 4a i 7 u.o.p., stawka opłaty obowiązuje do momentu uchwalenia przez Radę Gminy B. nowych stawek opłat za wycinkę drzew i krzewów, które do dnia dzisiejszego nie zostały określone.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że będąca przedmiotem sprawy roślina jest krzewem a nie drzewem jak uznano w toku postępowania, Kolegium podniosło, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2016 r. z udziałem także przedstawiciela strony skarżącej (tj. A. K.), sklasyfikowano przedmiotową roślinę jako drzewo (dowód: protokół oględzin). Podało, że ww. nie kwestionował ustaleń zawartych w protokole oględzin, o czy świadczy podpisany przez niego protokół. Organ odwoławczy nadmienił również, że będąca przedmiotem postępowania roślina jest drzewem, gdyż posiada wyraźnie wykształcony pień oraz uformowaną, rozgałęziającą się na wysokości około 100 cm koronę, co potwierdza dokumentacja fotograficzna (załącznik nr 1- do protokołu z dnia [...] maja 2016 r.).
W ocenie Kolegium podstawową różnicą pomiędzy drzewami i krzewami jest posiadanie przez drzewa stosunkowo grubego, najczęściej pojedynczego pnia, podczas gdy u krzewów występuje zawsze duża ilość oddzielnych, cienkich pni, wyrastających stale z szyi korzeniowej lub ze wspólnego systemu korzeniowego.
Organ odwoławczy nadmienił również, że oględziny miejsca zdarzenia przeprowadzone w różnych terminach oraz dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że prace budowlane prowadzone przez firmę B. związane
z budową bieżni miały miejsce po wywróceniu drzewa, dlatego też nie mogły mieć wpływu na to zdarzenie. Poza tym wskazało, że na terenie szkoły przy nowo wybudowanym ogrodzeniu wiele drzew posiadało liczne ślady otarć i uszkodzeń spowodowanych przez ciężki sprzęt mechaniczny, odnotowane podczas oględzin, co świadczy o sposobie prowadzenia przez wykonawcę robót w sąsiedztwie drzew. Podniosło, że nie można wykluczyć, iż warunki atmosferyczne mogły mieć niejako wpływ na przebieg zdarzenia, ale tylko i wyłącznie pośredni, ponieważ w momencie tak znacznej ingerencji w system korzeniowy, jakim było: mechaniczne uszkodzenia podczas budowy ogrodzenia korzeni centralnych i korzeni bocznych, statyka drzewa została mocno zachwiana.
Kolegium stwierdziło również, że podczas wykonywania inwestycji został naruszony art. 87a ust. 1 u.o.p. określający, w jaki sposób powinny być wykonywane wszelkie prace przy drzewie.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do sądu administracyjnego skarżąca Spółka zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 8 k.p.a., tj. prowadzenie postępowania w sposób nie prowadzący do pogłębienia zaufania jego uczestników do władzy publicznej:
a) przez zaniechanie uzyskania opinii biegłego właściwej specjalności w zakresie: czy będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest krzewem czy drzewem, czy usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego tej rośliny spowodowałoby samodzielnie (bez innych oddziaływań - np. wiatru, robót ziemnych) jej zniszczenie (uschniecie bądź obalenie), czy wiatr o sile przekraczającej 20 m/s, który wystąpił w miejscu posadowienia będącej przedmiotem sprawy rośliny
z gatunku głóg jednoszyjkowy i w dniu [...] kwietnia 2016 r. był przyczyną jej zniszczenia (obalenia), czy roboty ziemne wykonywane w obrębie tej rośliny przez B. były przyczyną jej zniszczenia;
b) przez zaniechanie ustalenia jaka jest obowiązująca na terenie B. stawka za usunięcie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy;
c) przez ustalenie, że strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zniszczenie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy i wymierzenie mu kary w wysokości
59.203,70 zł, gdy: kara jest ta jest nieadekwatna odnośnie kwalifikacji tej rośliny jako krzew i terenu na którym rosło, tj. niebędącym terenem zieleni,
d) przez przesądzenie kwestii czy przedmiotowa roślina jest krzewem czy drzewem przez pryzmat przysporzenia jak największego świadczenia na rzecz podmiotu publicznego kosztem podmiotu prywatnego i w konsekwencji rozstrzygnięcie wątpliwości w tym zakresie bez zaciągnięcia wiadomości specjalnych jedynie
z uwzględnieniem interesu fiskalnego;
2. art. 7 k.p.a., tj. zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i orzeczeniem w sprawie z pominięciem słusznego interesu obywateli, przez:
a) zaniechanie ustalenia, że będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest krzewem;
b) zaniechanie ustalenia liczby metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej będącym przedmiotem sprawy krzewem z gatunku głóg jednoszyjkowy;
c) zaniechanie ustalenia jaka jest obowiązująca na terenie B. stawka za usunięcie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy;
d) zaniechanie ustalenia: zakresu (rozmiaru) usunięcia dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy - w stosunku do całego systemu korzeniowego tej rośliny, wpływu usunięcia dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy na jego żywotność w szczególności, że usuniecie dwóch odnóg systemu korzeniowego tej rośliny nie spowodowałoby jej zniszczenia (ani uschnięcia ani obalenia);
e) zaniechanie ustalenia czy w miejscu posadowienia będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy i czasie jego obalenia wystąpiły inne okoliczności mogące mieć wpływ na jego zniszczenie (obalenie);
f) zaniechanie ustalenia, że przyczynami zniszczenia będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy były: wiatr o sile powyżej 20 m/s, wykonywanie robót ziemnych przez B. polegających na: budowie boiska szkolnego wielofunkcyjnego, bieżni rekreacyjnej trzytorowej zakończonej piaskownicą z belką demontowaną, odwodnienia terenu, wybudowania oświetlenia, ciągów komunikacyjnych, monitoringu, ogrodzenia boiska wraz z piłkochwytami;
g) błędnego ustalenia, że teren na którym rósł będący przedmiotem sprawy krzew z gatunku głóg jednoszyjkowy jest terenem zielonym;
h) zaniechanie prowadzenia postępowania w kierunku ustalenia czy w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. usunięcie z ww. terenu krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy wymagałoby pozwolenia na jego usuniecie, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej zaniechanie ustalenia w jakiej wysokości wymierzona powinna być oplata za to usunięcie. Wskazane zaniechania doprowadziły do niezgodnych z rzeczywistością ustaleń, a w konsekwencji włożenia na stronę odpowiedzialności za zniszczenie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy oraz wymierzenia mu kary administracyjnej w wysokości rażąco wygórowanej tj. 59.203,70 zł i nie adekwatnej do okoliczności sprawy;
3. art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., tj. zebranie i rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący przez:
a) zaniechanie uzyskania opinii biegłego właściwej specjalności w zakresie m.in.: czy będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest krzewem czy drzewem;
b) zaniechanie ustalenia jaka jest obowiązująca na terenie B. stawka za usunięcie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy;
c) błędne przyjęcie, iż: będąca przedmiotem sprawy roślina głóg jednoszyjkowy jest drzewem;
4. art. 80 k.p.a. tj. przyjęcie za udowodnioną okoliczności, iż:
a) będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest drzewem;
b) usunięcie 2 (dwóch) odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy było znaczącym uszkodzeniem jej systemu korzeniowego;
c) usunięcie 2 (dwóch) odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy nie odbyło się za wiedzą i zgodą posiadacza nieruchomości, tj. Miasta B.;
d) jedyną i wyłączną przyczyną zniszczenia (obalenia) będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy, była ingerencja Skarżącego w jej system korzeniowy polegająca na usunięciu 2 (dwóch) odnóg korzeniowych;
e) będąca przedmiotem sprawy roślina głóg jednoszyjkowy rosła na gruncie
sklasyfikowanym jako tereny zielone;
5. art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., tj. zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w sposób wymagany przepisami przez niewskazanie w jaki sposób uzyskano przekonanie, że:
a) będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest drzewem;
b) usunięcie 2 (dwóch) odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy było znaczącym uszkodzeniem jej systemu korzeniowego;
c) usunięcie 2 (dwóch) odnóg systemu korzeniowego będącej przedmiotem sprawy rośliny 2 gatunku głóg jednoszyjkowy nie odbyło się za wiedzą i zgodą posiadacza nieruchomości, tj. Miasta B.;
d) jedyną i wyłączną przyczyną zniszczenia (obalenia) będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy, była ingerencja strony skarżącej w jej system korzeniowy polegająca na usunięciu 2 (dwóch) odnóg korzeniowych;
6. art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., tj. zaniechanie sporządzenia uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w sposób wymagany przepisami przez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. z przytoczeniem przepisów prawa w szczególności przez nieuzasadnienie dlaczego organ II instancji:
a) zastosował część przepisów obowiązujących na dzień 31 grudnia 2016 r.
w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów;
b) nie zastosował przepisów ustawy o ochronie przyrody obowiązujących od 1 stycznia 2017 r.;
c) nie zastosował przepisów obowiązujących na dzień zniszczenia drzewa, tj. kwiecień 2016 r. w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. przepisu art. 88 ust. 2 u.o.p., przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kara administracyjna za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy może być nałożona na Skarżącego, podczas gdy działał on za zgodą posiadacza nieruchomości,
2. przepisu art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. w zw. z przepisem art. 85 ust. 1, 2 pkt 2 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów obowiązującymi od 29 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., przez niewłaściwe ich zastosowanie i wymierzenie Skarżącemu kary administracyjnej za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy, gdy:
a) do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinny być zastosowane przepisy obowiązujące po 1 stycznia 2017 r. bądź przepisy obowiązujące w dniu zdarzenia, tj. w kwietniu 2016 r. jeśli kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w tym czasie byłaby względniejsza;
b) administracyjna kara pieniężna nie powinna być nałożona lub powinna być nałożona wg przepisów właściwych dla zniszczenia krzewu w miejscach innych niż tereny zielone jeżeli byłaby względniejsza dla Skarżącego;
3. ewentualnie przepisu art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 f ust.1 pkt 1. 86 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 3, 4, 4a, 6 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. przez jego niezastosowanie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, które stanowiły podstawę jej wydania, a tylko w takim zakresie Sąd stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny ustalony przez organ Sąd uznaje za prawidłowy. Wynika
z niego, że skarżący wykonując roboty budowlane w obrębie ewidencyjnym [...] miasto B., który to teren w okresie ich realizacji t.j. od [...] grudnia 2015 r. do [...] czerwca 2016 r. był w posiadaniu skarżącego na skutek podcięcia systemu korzeniowego drzewa – głóg jednoszyjkowy doprowadził do jego zniszczenia (wywrócenie się drzewa).
Kwestionując te ustalenia skarżący zarzuca brak dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy zniszczony głóg był drzewem czy krzewem i przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za zniszczony głóg.
W ocenie Sądu zarzuty te nie znajdują uzasadnienia w ustalonym stanie faktycznym. Zasadnie organ wskazuje, że podczas wizji lokalnej przedstawiciel skarżącego nie kwestionował stwierdzenia organu zawartego w protokole, że zniszczony głóg jest drzewem. Dokonana dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje, że wywrócone drzewa ma wykształcony jeden pień oraz koronę na wysokości około 100 m, co odpowiada definicji drzewa zawartej w art. 5 pkt 26 a ustawy i ochronie przyrody z dnia 26.04.2004 r. Nie było zatem podstaw do powoływania biegłego celem dokonywania ustaleń w zakresie stwierdzenia czy przedmiotowy głóg jest drzewem czy krzewem. Wskazać tu też należy, że na mapie dotyczącej przedmiotowej działki z roku 2010 przedmiotowy głóg naniesiony został jako drzewo.
Zebrane przez organ dowody, oględziny i sporządzona dokumentacja fotograficzna w zestawieniu z ustawową definicją dawały organowi podstawę do przyjęcia, że zniszczony głóg jest drzewem.
Również ustalenia co do przyczyn zniszczenia – wywrócenia się drzewa Sąd uznaje za prawidłowe. Podcięcia korzeni głogu przy wykonywaniu robót skarżący nie kwestionuje, twierdzi jedynie, że na wywrócenie się drzewa mogło mieć wpływ prowadzenie robót w tym samym czasie na terenie tej nieruchomości przez innego wykonawcę oraz warunki atmosferyczne.
Wskazywane przez skarżącego okoliczności jako ewentualne przyczyny wywrócenia się drzewa nie znajdują potwierdzenia w ustalonym przez organ stanie faktycznym. Z dokumentacji fotograficznej sporządzone w czasie przeprowadzania oględzin wynika jak trafnie przyjmuje organ, iż w dacie wywrócenia się drzewa nie były prowadzone prace na boisku przez inną firmę, natomiast jednoznacznie wynika
z niej że podcięcie systemu korzeniowego głogu było przyczyną jego wywrócenia się. Spowodowało to bowiem zachwianie statyki drzewa, wobec czego ewentualne niekorzystne warunki atmosferyczne (siła wiatru) mogło mieć tylko wpływ pośredni na jego wywrócenie.
Podzielić też należy przyjęcie przez organ, że teren na którym rósł głóg jest terenem zielonym, o którym mowa w art. 5 pkt 21 ustawy i ochronie przyrody. Stanowi on, że terenem zielonym są tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanym pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczną, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. W świetle tej definicji teren szkoły wraz z infrastrukturą jako teren publicznie dostępny i pokryty roślinnością jest niewątpliwie terenem zielonym.
W świetle powyższego zasadnie organ przyjął, iż skarżący poprzez nieodpowiednie działanie przy wykonywanych robotach (budowie ogrodzenia) doprowadził do zniszczenia drzewa – głogu jednoszyjkowego co uzasadniało wymierzenie mu kary pieniężnej za zniszczenie drzewa o czym stanowi art. 88 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2016.2134 t.j.) ponieważ na usunięcia głogu zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy wymagane było zezwolenie jako, że nie zachodziły wyłączenia o których mowa w art. 83 f ust. 1 ustawy.
Nie ma też podstaw do kwestionowania wysokości obliczonej przez organ kary pieniężnej. Prawidłowo organ przyjął, iż znajduje tu zastosowanie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. i zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o karach, który stanowi, że do postępowań w sprawach o których mowa w art. 88-89 ustawy zmienionej art. 1 wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy nowe, chyba, ze kara pieniężna naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych.
W związku z tym, że stawki za usuwanie drzew określone w ustawie
o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw określone w art. 85 ust. 5 i wydanym na podstawie art. 85 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25.08.2016 r. są niższe niż obowiązujące stawki w dacie wydania decyzji [...].05.2017 r, a wynikające z art. 85 ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach, art. 89 ust. 1 tej ustawy jak też okoliczność, iż Rada Gminy B. nie określiła opłat za usuwanie drzew i krzewów Sąd uznaje, że kara pieniężna została wyliczona prawidłowo.
Z tych więc względów skarga podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło