II SA/Bk 46/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-21
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskim dochodem rodziny i znacznymi wydatkami na bieżące utrzymanie, leczenie oraz utrzymanie niepracującej córki z dziećmi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że jego pięcioosobowa rodzina (on, żona, córka i dwoje wnuków) osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.590 zł. Wydatki na bieżące potrzeby, leki i utrzymanie rodziny pochłaniają znaczną część tego dochodu, pozostawiając niewiele na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący posiada mieszkanie i dwie nieruchomości, ale nie posiada oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi p o s t a n a w i a przyznać S. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką i jej dwójką dzieci (k. 89). Na miesięcznych dochód rodziny składa się renta inwalidzka wnioskodawcy w wysokości 670 zł netto, emerytura żony w wysokości 970 zł netto oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę ze skupu makulatury w wysokości 650 zł, a także alimenty otrzymywane przez córkę w wysokości 300 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz dwie nieruchomości o powierzchni [...] m2 i powierzchni [...] m2. Wnioskodawca poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 89-91).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie niniejszej skarżący podniósł, iż prowadzi niezależne gospodarstwo domowe, dzieląc wraz z żoną koszty utrzymania domu na połowę. Na opłacenie wszystkich bieżących należności (czynsz, energia elektryczna, gaz, telefon, woda, abonament TV) skarżący miesięcznie wydaje kwotę około 500 zł. Ponadto kwotę 70-80 zł wnioskodawca ponosi miesięcznie na leki, gdyż jest osobą schorowaną. Na wyżywienie pozostaje mu zaledwie około 100 zł. Wspólnie z żoną na utrzymaniu mają dorosłą, niepracującą córkę wraz z dwójką dzieci. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna S. D. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna rodziny S. D. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca mieszka z żoną oraz córką i jej dwóją dzieci. Łączny dochód osiągany przez jego rodzinę zamyka się kwotą 2.590 zł (k. 91). Kwota powyższa przeznaczana jest na bieżące opłaty w wysokości około 1.000 zł miesięcznie, wyżywienie, leki oraz pozostałe wydatki rodziny, w tym utrzymanie niepracującej córki i jej dwójki dzieci.
Wnioskodawca poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomością o powierzchni [...] m2 i o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jego pięcioosobowej rodzinie jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki związane z leczeniem.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i wydatków skarżącego, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło