II SA/Bk 460/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę Zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. Starosta B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia P. T. (powoływanemu dalej jako: "Skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, C, B+E, C+E, w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które to strona została skierowana ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr[...]. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Starosta B., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a) w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, C, B+E, C+E, uzyskane na podstawie decyzji Starosty B. z dnia [...] lipca 2012r. nr[...] . Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ ten wskazał, że do dnia jego wydania strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji ani nie zgłosiła się do organu celem wydania profilu kandydata na kierowcę, który umożliwia zapisanie się na egzamin. Ponadto w dniu 28 stycznia 2016 r. organ otrzymał informację z Sadu Rejonowego w B., iż wyrok w sprawie [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. uprawomocnił się z dniem 21 grudnia 2015 r. i podlega wykonaniu. Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik Skarżącego powołując się na przedwczesne wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż prawomocny wyrok, którym to przypisano ostatecznie punkty karne uprawomocnił się dopiero w dniu 21 grudnia 2015r., decyzja zaś kierująca wydana została dnia 29 czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Argumentując wydaną decyzję Kolegium podniosło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wydane na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym wymaga jedynie ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy strona poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W związku z tym, iż stosowna regulacja nie przewiduje terminu sprawdzenia kwalifikacji, strona winna niezwłocznie - z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji orzekającej o tym skierowaniu – podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie tych czynności, a w konsekwencji niepoddanie się egzaminowi, zobowiązuje organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Decyzja w przedmiocie skierowania osoby z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musi być ona respektowana przez samą osobę (odstępując od możliwości zaskarżenia ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zobowiązany był wykonać ją w wyznaczonym terminie, o ile nie było ku temu istotnych przeszkód), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że sprawa skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Starosty B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. Decyzja ta doręczona została w dniu 2 lipca 2015 r. dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się oddać pismo adresatowi. Odwołujący do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wywiązał się jednak z tego obowiązku, przez co zasadne stało się cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że strona nie wskazała żadnych okoliczności, które uniemożliwiałyby jej wykonanie nałożonego obowiązku w okresie poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji. Końcowo Kolegium podkreśliło, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązuje nadal, do dnia 1 stycznia 2017r., a jego redakcja jest jasna i nie nasuwa żadnych wątpliwości. Jeżeli osoba nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł pełnomocnik Skarżącego zarzucając jej naruszenie: - art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w przypadku gdy przepis ten został uchylony - przepis uchylający art. 140 i 140a ustawy Prawo o ruchu drogowym wszedł w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 oraz z 2012 r. poz. 113); - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego i skierowanie skarżącego w dniu 27 marca 2015 r. na egzamin kontrolny, sprawdzający kwalifikacje w zakresie posiadanych przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku gdy podjęcie ww. działań uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt [...]. Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji pierwszej instancji ewentualnie wniósł o uchylenie decyzji zarówno I jak i II instancji. Zdanie autora skargi dopiero od dnia uprawomocnienia się wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w . właściwe organy administracji publicznej były władne do zajmowania się sprawą cofnięcia Skarżącemu prawa jazdy, wcześniejsza faza postępowania administracyjnego powinna była być zawieszona zgodnie z art. 97 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, że organy wydały decyzje w oparciu o przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, który został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 oraz z 2012 r. poz. 113). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę wydanego w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: "u.p.r.d."). Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt. 1 u.p.r.d. Z kolei przywołany art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Dla wydania przedmiotowej decyzji istotne jest to, czy w sprawie wydano ostateczną decyzję o skierowaniu na badania kontrolne oraz czy dany kierowca wykonał ten obowiązek w wyznaczonym terminie. W postepowaniu tego rodzaju nie bada się już zasadności podstaw faktycznych, które stanowiły przyczynę skierowania strony na badania kontrolę. Dotyczy to również okoliczności podnoszonych w odwołaniu i dotyczących otrzymywania przez skarżącego punktów karnych za przekroczenie przepisów regulujących ruch drogowy ( m. in. wyrok NSA z dnia 19 marca 2015 r., sygn. I OSK 1808/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). W powyżej cytowanym wyroku NSA stwierdzono, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. Skierowania takiego w drodze decyzji administracyjnej dokonuje starosta, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, lub burmistrz. Literalne brzmienie przepisu ("podlega") dowodzi, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji. Organ ten nie jest jednak uprawniony do weryfikowania przypisanej kierowcy liczby punktów. Zebranie przez kierowcę określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje, które zostały określone w ustawie. Należy do nich m.in. skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. W dniu 29 czerwca 2015 r. Starosta B. wydał ostateczną i prawomocną decyzję nr [...] o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie egzaminu teoretycznego i praktycznego prawa jazdy kategorii A, B, C oraz egzaminu praktycznego prawa jazdy kategorii C+E, na wniosek Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Bezsporne zatem jest, że powyższa decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności, oraz że Skarżący nie poddał się kontrolnemu badaniu kwalifikacji. W tych okolicznościach Starosta B. był zatem zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, co też prawidłowo uczynił w dniu 22 marca 2016 r. Wydając przedmiotową decyzję organ był jednocześnie związany ustaleniami i rozstrzygnięciem decyzji Starosty Białostockiego w przedmiocie skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia limitu 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku zaś z tym, iż Skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy bowiem, jak zostało już zaakcentowane wyżej, od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana zarówno przez samego Skarżącego, który, co istotne, poddał jej kontroli organu odwoławczego, ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W związku z powyższym oraz skoro z niezakwestionowanych ustaleń w sprawie wynika, że Skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i w zakreślonym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zostały spełnione. W postępowaniu administracyjnym Skarżący nie wskazał natomiast żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Skarżącego, w argumentacji przedstawianej w toku postępowania, jak i w skardze do tutejszego Sądu, stara się natomiast w istocie zakwestionować zgodność z prawem nie rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, lecz uprzednio wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sąd związany granicami sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), które w niniejszej sprawie wyznacza jej przedmiot – cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami – nie jest natomiast kompetentny do badania prawidłowości pozostałych adresowanych do Skarżącego decyzji. Decyzja kierująca skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor decyzji ostatecznej i korzysta z domniemania legalności i prawidłowości (art. 16 § 1 k.p.a.). Z tegoż względu zarzuty dotyczące niezawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji z uwagi na istnienie zagadnienia wstępnego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku, nie mogły na tym etapie postepowania odnieść zamierzonego skutku. Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o nieobowiązujący przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, który został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 oraz z 2012 r. poz. 113). Przepis ten wbrew przeświadczeniu pełnomocnika Skarżącego jest nadal w obrocie prawnym i obowiązywać będzie do dnia 1 stycznia 2017 r., co czym wprost stanowi art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. z 2016 r., poz. 627). Reasumując Sąd doszedł do wniosku, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.