II SA/Bk 464/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Kierownik Miejskiego ośrodka Pomocy Rodzinie w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 roku, nr [...], na podstawie art. 106 ust. 1, art. 3 ust. 4 art. 39 ust. 1 i 2 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. nr 175, poz. 1362 z 2009 roku z późn. zm.) – odmówił Panu L. Z. przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zwrot kosztów zakupu leków i okularów korekcyjnych. Organ uznał, że Pan L. Z. nie wykorzystuje możliwości zaspakajania swoich potrzeb materialnych poprzez wykorzystanie przyznanych mu zasiłków okresowych w łącznej kwocie 2 623,50 złotych oraz zasiłków celowych w łącznej kwocie 310 złotych, które to świadczenia nie zostały przez niego odebrane po przesłaniu ich przekazem pocztowym. Nie złożona została także przez niego rezygnacja z powyższych świadczeń, pomimo informacji wysłanej przez organ w tym przedmiocie pismem z dnia 15 stycznia 2010 roku. Obszerne odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł Pan L. Z. zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz kłamstwa organu w zakresie oceny jego sytuacji zdrowotnej i materialnej, która jego zdaniem, jest bardzo trudna. Odwołujący podkreśla także, że żadnej pomocy od organów do tego zobowiązanych nie uzyskał, jest chory i nie będzie brał udziału w projekcie "Aktywność kluczem sukcesu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2010 roku, nr[...] – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy dokonując merytorycznej oceny, uznał, że chociaż zakup leków i okularów należy do niezbędnych potrzeb życiowych – to w konkretnej sytuacji odwołujący, kupił leki i okulary w miesiącach czerwcu i sierpniu 2009 roku – a żądając ich refundacji dopiero w lutym 2010 roku –nie spełnił przesłanek prawnych uzasadniających przyznanie mu zasiłku celowego, tym bardziej, że dysponował on nieodebranymi świadczeniami – przyznanymi za rok 2009. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan L. Z. podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu i dołączając dokumentację lekarską oraz recepty na leki z 2008, 2009 i 2010 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało z kolei argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, zaś tryb rozpatrywania tych spraw reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 – pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Decyzje mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale i nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 roku, sygnatura akt I SA 945/00, publ. LEX nr 79608). Rozmiar pomocy warunkowany jest bowiem nie tylko potrzebami strony, ale i możliwościami finansowymi organu. Przyznanie zasiłku nie jest obligatoryjne. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są – z jednej strony – rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób wyczerpujący i przekonujący, uzasadnił swoje stanowisko. Z ustawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Z woli art. 4 ustawy, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, w tym do poszukiwania źródeł dochodu. Jak wynika z akt sprawy – skarżący jest objęty, stałą opieką Państwa w zakresie pomocy społecznej. Niemniej każdy jego wniosek winien być rozpatrywany w zakresie żądań w nim zawartych, a nie jak sugeruje skarżący, przez pryzmat zaświadczeń, recept i wyników badań w większości pochodzących z ubiegłych lat lub uzyskanych już po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie. W konkretnej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania zasiłku celowego zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 22 lutego 2010 roku, z załącznikami w postaci kserokopii rachunków na zakup lekarstwa z dnia 25 czerwca 2009 roku i 25 sierpnia 2009 roku, oraz faktury VAT za wyrobienie okularów leczniczych. Organy ustaliły jednocześnie, że skarżący nie odebrał przesyłki pieniężnej w łącznej kwocie 2623,50 złotych z tytułu przyznanych mu zasiłków okresowych za 2009 rok, oraz 310 złotych – z tytułu zasiłków celowych, również za 2009 rok. Skarżący niezrezygnował również z ich wypłacenia w przyszłości. W świetle powyższych ustaleń rozstrzygnięcie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego – jest zasadne, bowiem trudno uznać za zgodne z prawem żądanie zasiłku celowego w lutym 2010 roku na zakup lekarstw i okularów – zrealizowanych w 2009 roku – w sytuacji oczekującej na odebranie łącznej kwoty prawie 3 000 złotych z tytułu przyznanych skarżącemu zasiłków celowych i okresowych. W myśl powyższych, niekwestionowanych przez skarżącego faktów nie można uznać, że zostały naruszone przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. ust. 1 i 4 oraz art. 7 ust. 1, i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Nie naruszono też przepisów Konstytucji RP. Należy podkreślić, że w świetle zapisów ustawy o pomocy społecznej Państwo ma obowiązek pomagać osobom najbiedniejszym – a nie jak interpretuje to skarżący – całkowicie pokrywać koszty jego utrzymania, przy braku jego współdziałania (odmowa udziału w projekcie "Aktywność kluczem sukcesu") oraz nie wykorzystaniu przyznanych mu środków na bieżące cele a gromadzeniu ich (około 3000 złotych) w skapitalizowanej formie pieniężnej. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 nr 153, poz. 1270 ze zm.) . O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi., Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wliczając w to koszty reprezentacji skarżącego przez pełnomocnika ( § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2002 roku nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22 % stawki w kwocie 52,80 złotych w tym także opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych (vide: wyrok SN z 12.03.2003 roku, IIICz P 2/03 OSNC 2003/12/161).