II SA/Bk 465/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzinnego w formie przyznania dodatku. oddala skargę, Decyzją z dnia [...].06.2004 r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...].05.2004 r. odmawiającą W. B. przyznania świadczenia rodzinnego w postaci dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla osób, które otrzymywały do dnia 1.05.2004 r. ustalone na siebie świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu obydwu instancji, W. B. nie spełnia jednego, z wszystkich wymaganych łącznie warunków, do otrzymania świadczenia, jaki przewiduje art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255). Zgodnie a art. 60 ust. 1 w/w ustawy, osoba ubiegająca się o świadczenie rodzinne musi spełniać następujące warunki: 1. mieć ukończone 50 lat i otrzymywać na siebie świadczenia z funduszu alimentacyjnego do dnia 1-go maja 2004 r.; 2. złożyć wniosek o przyznanie świadczenia; 3. nie mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty, do zasiłku stałego wyrównawczego; 4. egzekucja alimentów musi być bezskuteczna; 5. dochód rodziny nie może przekraczać kwoty 504 zł. (tj. na dzień wydawania decyzji). W ocenie organów, W. B. nie spełniła warunku trzeciego, ponieważ na ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W miesiącu kwietniu 2004 r. otrzymała z ZUS rentę w wysokości 496,97 zł netto, bez dodatku pielęgnacyjnego. Ta okoliczność pozbawia W. B. możliwości przyznania jej dodatku rodzinnego chociaż spełnia pozostałe przesłanki. Organ II instancji podkreślił, że z chwilą wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wszystkie osoby, które pobierały świadczenia z funduszu alimentacyjnego, automatycznie nabyły prawo do świadczenia rodzinnego, albowiem wymagane jest spełnienie przesłanek ustawowych. W ocenie SKO, nie ma znaczenia okoliczność, iż W. B. otrzymuje rentę w wysokości mniejszej niż kryterium ustawowe tj. 504 zł, albowiem sam fakt przyznania jej renty inwalidzkiej stanowi przeszkodę do przyznania dodatku rodzinnego. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, W. B. stwierdziła, iż decyzja jest nieprawidłowa. Zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 60 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na tym, że organy potraktowały ją jako "matkę samotnie wychowującą dziecko", podczas, gdy skarżąca ma zasądzone na siebie alimenty w wyroku rozwodowym od byłego męża. Nadto – jej renta inwalidzka jest niższa niż ustawowa kwota 504 złotych bowiem wynosi 496,97 zł. Zdaniem skarżącej, interpretacja przepisu art. 60 w/w ustawy, jaką zastosowały organy, prowadzi do pogwałcenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, gdyż w lepszej sytuacji są matki samotnie wychowujące dzieci, które nie posiadają renty, ale inne dochody i mogą pracować. Źródło pochodzenia dochodu nie powinno być, według skarżącej elementem różniącym osoby ubiegające się o dodatek rodzinny. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, iż decyzja nie narusza konstytucyjnej zasady równości, która nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a interpretacja przepisów, dokonana przez organy, jest prawidłowa. Z dniem 1 maja 2004 r. utraciła moc ustawa o funduszu alimentacyjnym, a zastąpiła ją ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz. 2255), która wprowadziła szereg ograniczeń w wypłacaniu świadczeń osobom, które uprzednio korzystały z funduszu alimentacyjnego. Art. 60 ust. 1 w/w ustawy określa warunki, jakie kumulatywnie musi spełnić osoba dorosła, otrzymująca dotychczas świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która ubiega się o dodatek rodziny. Są to: wiek powyżej 50 lat, kryterium dochodowe w rodzinie maksimum 504 zł miesięcznie (na datę wydania zaskarżonej decyzji), bezskuteczność egzekucji alimentów zasądzonych wyrokiem sądowym. Powyższe kryteria mają znaczenie tylko wówczas, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie nie posiada prawa do emerytury lub renty bądź prawa do zasiłku stałego wyrównawczego. W. B. posiada, jednakże, prawo do renty, którą pobiera miesięcznie w wysokości 496,97 zł netto, bez dodatku pielęgnacyjnego. Wysokość otrzymanej, przez skarżącą, renty jest rzeczywiście niższa od kryterium dochodowego, o jakim stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, lecz intencją ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 60 ust. 1, było nie przyznawanie prawa do dodatku rodzinnego tym osobom, które posiadają jakąkolwiek rentę (emeryturę, zasiłek wyrównawczy) bez względu na jej wysokość. Wobec takiego rozwiązania, przyjętego w ustawie, nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, iż organy wydały dowolną decyzję, skoro kierowały się obowiązującymi przepisami prawa. Trudno zgodzić się, również, z zarzutem skarżącej iż wydana decyzja jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa. Jak słusznie zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zasada równości obywateli wobec prawa, wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie oznacza, że wszyscy obywatele mają jednakowe prawa czy obowiązki. Natomiast, w odniesieniu do art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wszystkie osoby posiadające prawo do renty (emerytury, zasiłku wyrównawczego) choćby spełniały pozostałe przesłanki z tego przepisu, nie nabędą prawa do dodatku rodzinnego, podobnie jak skarżąca. Art. 60 ust. 1 ustawy odwołuje się do art. 12 w takim sensie, że osobie dorosłej która ma przyznane na swoją rzecz alimenty i korzystała z funduszu alimentacyjnego przysługuje prawo do dodatku w takiej samej wysokości jak rodzicom samotnie wychowującym dziecko (oczywiście po spełnieniu wszystkich wymogów art. 60 ust. 1). Nie jest to, więc, dodatek "z tytułu samotnego wychowania dziecka", lecz dodatek analogiczny, jaki jest przyznawany z tytułu samotnego wychowania dziecka. W ocenie Sądu organy winny bardziej doprecyzować w wydawanych decyzjach określenie dodatku z art. 60 w celu odróżnienia go od tego którego przyznanie wynika z art. 12 ustawy. Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).