II SA/Bk 466/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i R. D. G. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 10.000 zł w sprawie ze skargi R. D. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobytą bez koncesji kopalinę postanawia - oddalić wniosek A. G. i R. D. G. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 10.000 zł A. G. i R. D. G. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 10.000 zł podając, iż pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 84). Źródło utrzymania wnioskodawców stanowi dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej wysokości 32.407,22 zł miesięcznie, w skład tej kwoty wchodzi w szczególności: 28.950,89 zł osiągane przez R. D. G. z tytułu prowadzenia P. W. "G.-K." z siedzibą w Ł. oraz 3.456,33 zł uzyskiwane przez A. G. tytułem prowadzenia Z. "R." w Ł. (k. 85 i k. 131). Majątek małż. G. stanowią: grunty kopalni kruszywa D. – użytki kopalne o powierzchni [...] ha; linia do przerobu kruszywa (wartość księgowa 80.771,24 zł); młot [...] (wartość księgowa – 20.825 zł); samochód ciężarowy [...] [...] (wartość księgowa - 222.437,39 zł); ładowarka [...] [...] (wartość księgowa – 245.568,22 zł) oraz piec [...] z podstawą (wartość księgowa – 24.273 zł). Skarżący podkreślili, iż spłacają dwa kredyty inwestycyjne zaciągnięte na zakup samochodu ciężarowego marki [...] [...] i ładowarki [...] [...] (obecnie pozostało do spłaty 576.010 zł). Ponadto wnioskodawcy posiadają kredyt obrotowy na rachunku bieżącym na kwotę 200.000 zł (k. 85). W uzasadnieniu A. G. i R. D. G., podkreślili, iż nie są w stanie opłacić całości wpisu od skargi kasacyjnej, w kwocie powyżej 10.000 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, gdyż na dzień [...] października 2007 r. są zadłużeni na kwotę ponad 760.000 zł, a uzyskiwane dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej są przeznaczane na spłatę zaciągniętych kredytów (k. 84 – 85). Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał A. G. i R. D. G. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie w związku z bieżącym utrzymaniem wnioskodawców i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym np. opłaty za wodę, energię elektryczną, gaz, telefon (w tym komórkowy) koszty utrzymania samochodów osobowych; posiadane przez wnioskodawców (w tym również niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą P. W. "G. – K.") samochody osobowe i ciężarowe – należało określić markę i rok produkcji; nieruchomości – należało określić ich powierzchnię i usytuowanie oraz przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro; tytuł prawny do zajmowanej nieruchomości usytuowanej przy ul. [...] [...] w Ł. (należało podać jej powierzchnię); czy wnioskodawcy zalegają ze spłatą zaciągniętych kredytów, należało przedłożyć dokumenty potwierdzające tę okoliczność; rodzaj prowadzonej przez A. G. działalności gospodarczej (nazwa firmy i profil działalności). Wnioskodawcy dodatkowo zostali zobligowani do dołączenia do akt sprawy: dokumentów określających wysokość dochodów osiągniętych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres trzech ostatnich miesięcy (np. deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy) oraz wyciągów z rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 126 -127). W odpowiedzi na powyższe wezwanie małż G. wywiedli, iż wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem gospodarstwa domowego wynosi około 550 zł. Skarżący nie posiadają samochodów, osobowych, nieruchomości oraz papierów wartościowych (oprócz składników majątkowych wyszczególnionych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy związanych z P. W. "G.-K."). Nieruchomość usytuowana przy ul. [...] [...] w Ł. stanowi przedmiot użyczenia od rodziców A. G. Do akt sprawy wnioskodawcy dołączyli: umowy kredytowe wraz aneksami zawarte z bankiem [...] Bank S.A. w W. o kredyt obrotowy z dnia [...] sierpnia 2007 r. i o kredyty inwestycyjne z dnia [...] lutego 2006 r. i z dnia [...] sierpnia 2006 r.) k. 86 – 118; informację o kliencie z dnia [...] listopada 2007 r. wystawioną przez [...] Bank S.A. (k. 132); obliczenie dochodu uzyskiwanego przez przedsiębiorstwo Z. "R." w Ł. za okres styczeń- wrzesień 2007 r. (k. 133) oraz jednostronne rachunki zysków i strat P. W. "G.-K." za okres lipiec – wrzesień 2007r. (k. 134-136). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie ponad 10.000 zł), następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. G. i R. D. G. wykazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Źródło utrzymania wnioskodawców stanowi dochód z tytułu prowadzonych przez nich działalności gospodarczych w łącznej wysokości 32.943,70 zł miesięcznie. Zysk z tytułu prowadzenia przez R. D. G. P. W. "G.-K." wyniósł na miesiąc wrzesień bieżącego roku 260.558,45 zł (przy przychodzie netto ze sprzedaży 5.055.565,92 zł) – jednostronny rachunek zysków i strat za wrzesień 2007 r. (k. 134). A. G. z tytułu prowadzenia Z. "R." w Ł. osiągnęła we wskazanym wyżej okresie dochód w wysokości 35.934,87 zł (przy kosztach uzyskania przychodu 467.619,33 zł) – obliczenie dochodu za 2007 r. (k. 133). R. D. G. zaciągnął dwa kredyty inwestycyjne w [...] Banku S.A.: dnia [...] lutego 2006 r. na zakup dwóch samochodów ciężarowych marki [...] na kwotę 400.000 zł (obecnie pozostało do spłaty 277.900 zł) - miesięczna rata spłaty tego zobowiązania pieniężnego wynosi 11.100 zł (ostatnia rata płatna [...] lutego 2009 r. wynosi 11.500 zł) – k. 85, k. 95 i k. 97 oraz dnia [...] sierpnia 2006 r. na zakup ładowarki kołowej [...] [...] na kwotę 526.000 zł (obecnie pozostało do spłaty 298.110 zł) - miesięczna rata spłaty wzmiankowanego zobowiązania wynosi 8.765 zł (ostatnia rata płatna [...] sierpnia 2010 r. wynosi 8.865 zł) – k. 85, k. 113-114. Dodatkowo R. D. G. dnia [...] sierpnia 2007 r. zawarł z [...] Bankiem S.A. umowę o kredyt obrotowy na rachunku bieżącym w kwocie 200.000 zł, spłata kredytu następuje z każdego wpływu środków na rachunek bieżący kredytobiorcy (k. 86 i k. 88). Skarżący spłaca terminowo zaciągnięte kredyty (k. 132). W skład majątku małż. G. wchodzą: grunty kopalni kruszywa D. – użytki kopalne o powierzchni [...] ha; linia do przerobu kruszywa (wartość księgowa 80.771,24 zł); młot [...] (wartość księgowa – 20.825 zł); samochód ciężarowy [...] [...] (wartość księgowa - 222.437,39 zł); ładowarka [...] [...] (wartość księgowa – 245.568,22 zł) oraz piec [...] z podstawą (wartość księgowa – 24.273 zł). Miesięczne utrzymanie gospodarstwa domowego wnioskodawców wynosi około 550 zł. W tym miejscu należy wskazać, iż wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej wynosi 28.677 zł. Skarżący dnia [...] listopada 2007 r. uiścili z tego tytułu 10.000 zł (k. 75), wnosząc o zwolnienie z kosztów wpisu w pozostałym zakresie tj. 18.677 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżących stałych źródeł dochodu z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych (do września 2007 r. dochód ten wyniósł łącznie 296.493,32 zł, co stanowi przeciętnie około 32.943,70 zł miesięcznie) w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi wydatkami (stosunkowo niskie koszty bieżącego utrzymania rodziny – około 550 zł), posiadanym majątkiem (o łącznej wartości księgowej 593.874,85 zł), brakiem oszczędności (k. 84), wykazanym zadłużeniem z tytułu zaciągniętych kredytów obrotowego i inwestycyjnych oraz brakiem zaległości w ich spłacie pozwalają na uznanie, iż małż. G. są w stanie uiścić całość wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Przewidując realizację swoich praw przed sądem szczególnie wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą powinien liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić potrzebne środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawcy natomiast nie udowodnili zaistnienia takiej okoliczności. Podkreślenia wymaga również, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Odnosząc powyższe okoliczności do sprawy niniejszej, to należało skonstatować, iż prowadzona przez wnioskodawców działalność gospodarcza przynosi dochody. Zysk z tytułu prowadzonej przez R. D. G. działalności gospodarczej wyniósł na miesiąc wrzesień 2007 r. 260.558,45 zł., natomiast A. G. z tytułu prowadzenia Z. "R." w Ł. osiągnęła w tym samym okresie dochód w wysokości 35.934,87 zł. Skarżący dnia [...] lutego 2006 r. i dnia [...] sierpnia 2006 r. zaciągnął w celu rozwinięcia prowadzonej działalności gospodarczej dwa kredyty inwestycyjne na łączna kwotę 926.000 zł na zakup dwóch samochodów ciężarowych marki [...] i ładowarki kołowej [...] [...] (obecnie pozostało do spłaty łącznie 576.010 zł). Miesięczne raty spłaty tych zobowiązań wynoszą łącznie 19.865 zł, wnioskodawcy spłacają je na bieżąco. Dodatkowo R. D. G. zawarł z [...] Bankiem S.A. umowę o kredyt obrotowy na rachunku bieżącym w kwocie 200.000 zł. Zaciągając kredyty o charakterze inwestycyjnym i obrotowym wnioskodawcy musieli przewidywać możliwość ich spłaty w oparciu o uzyskiwane dochody, przy równoczesnym pokrywaniu pozostałych opłat związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą ( w tym również kosztów postępowania sądowoadministracyjnego) oraz z bieżącym utrzymaniem rodziny. Podsumowując, wysokość zaciągniętych kredytów, wykazany majątek oraz osiągany dochód z tytułu prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej świadczą o ich dużych możliwościach finansowych. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez małż. G. pełnej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej tj. 28.677 zł nie doprowadzi do powstania niedostatku w ich utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawców. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.