II SA/Bk 467/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. T. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Dochodem rodziny jest dochód skarżącej z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 2.604,17 zł netto oraz dochód małżonka z tytułu emerytury w kwocie 2.175,19 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości około 350.00 zł) oraz dwie działki: [...] ha droga i [...] ha (wartości 220.000 zł). W styczniu wnioskodawczyni uległa wypadkowi w pracy i do lipca 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Obecnie skarżąca jest na świadczeniu rehabilitacyjnym z ogólnego stanu zdrowia. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, natomiast jej mąż jest po przeszczepie nerki. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 109,16 zł; gaz – 396,57 zł; telefon – 86,18 zł; Internet i telewizja – 104 zł; ubezpieczenie PZU – 871 zł, leki - 350 zł, rehabilitacja – 200 zł; wizyta lekarska – 100 zł; opał – 500 zł (k. 22-23). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżąca T. H. wykazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny skarżącej stanowi dochód w kwocie 4.779,36 zł, na który składa się jej świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 2.604,17 zł oraz dochód małżonka z tytułu emerytury w kwocie 2.175,19 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości około 350.00 zł) oraz dwie działki: [...] ha droga i [...] ha (wartości 220.000 zł). Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie rodziny skarżąca wydaje kwotę około 2.000 zł (ubezpieczenie PZU w skali miesiąca wynosi około 73 zł). Dodatkowo skarżąca ponosi jeszcze koszty zakupu żywności. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałego źródła dochodu w wysokości 4.779 zł, przy stałych opłatach na bieżące utrzymanie w kwocie około 2.000 zł plus koszty zakupu żywności pozwala na uznanie, iż skarżąca z pozostałej kwoty około 2.000 zł (dochód 4.779 zł – wykazane wydatki ok. 2.000 zł) jest w stanie pokryć koszty sądowe (wpis wynosi 398 zł k. 14) oraz koszty ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu i mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.