II SA/Bk 47/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-23
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która reprezentuje uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (stowarzyszenia i fundacje), może być przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie reprezentuje uczestników postępowania (stowarzyszenia i fundacje), nie może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy przysługuje stronie lub uczestnikowi postępowania, a nie ich pełnomocnikowi działającemu w ich imieniu.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawca reprezentował w sprawie Stowarzyszenia i Fundacje, które były uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia E. B. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten został zatem złożony przez osobę, która reprezentuje w niniejszej sprawie uczestnika postępowania Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. i Stowarzyszenia F. Z. w B. (k. 474,535).
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić,
iż R. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje uczestników postępowania tj. Stowarzyszenia i Fundację.
W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. K. - nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jej sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentującą stowarzyszenia działa w imieniu stowarzyszenia i nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 25.09.2008 r., sygn. akt I OZ 709/08).
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, 32, 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło