II SA/Bk 47/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-16

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody z emerytur, znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną wnioskodawców, którzy są osobami starszymi i schorowanymi, z niskimi dochodami z emerytur, znacznymi wydatkami na leczenie i utrzymanie, a także brakiem majątku i oszczędności. Sąd uznał, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
H. M. i T. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody P. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na przebudowę. Wnioskodawcy wskazali na niskie dochody z emerytur (łącznie 2.991,89 zł), znaczne miesięczne wydatki na leki (ok. 400 zł) i utrzymanie (energia, podatek, woda, węgiel, żywność, gaz), a także brak majątku i oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. i T. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. H. M. i T. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochodem rodziny jest emerytura uzyskiwana przez T. M. w wysokości 1.859,80 zł oraz emerytura H. M. w wysokości 1.132,03 zł. Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m 2 (wartości 120.000 zł), nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 20-21). W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie niniejszej skarżący podnieśli, iż są osobami starszymi i schorowanymi z licznymi schorzeniami, przez co na leki w skali miesiąca wydają około 400 zł. Ponadto niezbędne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 150 zł, podatek od nieruchomości – 150 zł, woda i wywóz nieczystości – około 130 zł, telefon – około 120 zł, węgiel – 700 zł, żywność – około 1.300 zł, gaz – 50 zł, wywóz nieczystości – 18 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna H. M. oraz T. M. uzasadnia udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Dochód rodziny skarżących zamyka się kwotą 2.991,89 zł (k. 21). Wnioskodawcy poza niewielkim domem nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Nieznaczny comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wysokie koszty leczenia, które miesięcznie wynoszą około 400 zł. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących, a także zestawienie ich stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło