II SA/Bk 470/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji uznającej grunty za mienie gminne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2006 roku; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego J. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- J. R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] listopada 1995 r. uznającej za mienie gminne grunty położone we wsi P. w postaci działki nr [...] o powierzchni 1,06 ha (szkoła). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, albowiem, w ocenie organu, wnioskodawca nie wykazał, że służy mu status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. : 1. zawiesiło postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny spadkobrania po A. i S. R. oraz 2. zobowiązało J. R. do wystąpienia do sądu o ustalenie kręgu spadkobierców w/w w terminie do dnia 31.05.2006r. i przedłożenia dowodu realizacji tego zobowiązania. W uzasadnieniu wskazano, że powyższe jest konieczne do oceny legitymacji procesowej J. R. Także odnośnie tego postanowienia w/w złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Kwestionował krótki termin udzielony na wykonanie zobowiązania i wskazanie kręgu spadkobierców po dziadkach zmarłych kilkadziesiąt lat wstecz. Powoływał się na złożone do sprawy dowody co do zgodnych, rodzinnych działów spadku, na podstawie których sporny grunt "przypadł" jemu, po ojcu B. Grunt ten nie wchodził do scalenia w 1931 roku. Zatem według skarżącego nie ma potrzeby stwierdzania spadku po dziadkach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie zawieszenia - SKO w Ł. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] maja b.r. Wyłożono, że kwestia spadkobrania po A. i S. małżonkach R. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stanowiące podstawę zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej. Ustalony termin nie odnosi się do przedłożenia postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, a wskazuje datę, w której wnioskodawca ma zainicjować postępowanie spadkowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył J. R. Zarzucił nienależyte wyjaśnienie sprawy, co spowodowało bezzasadne zobowiązanie go do ustalenia kręgu spadkobierców w pionie aż do dziadków podczas, gdy przedłożył dokumenty uzasadniające jego legitymację procesową. Podał, że zainicjował postępowanie spadkowe po swoim ojcu B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. W toku niniejszego postępowania skarżący przedłożył odpis postanowienia sądowego stwierdzającego nabycie spadku po ojcu B. Z protokołu posiedzenia mediacyjnego (nieskutecznego) wynika, że spór sprowadzał się do długości linii wstępnych, po których mają być stwierdzane prawa do spadku. Według organu konieczne było postępowanie spadkowe po dziadkach skarżącego, zaś w jego ocenie, wystarczyło stwierdzenie nabycia spadku po ojcu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty są zasadne. Prawidłowe było stanowisko SKO co do potrzeby wykazania przez stronę inicjującą postępowanie jej legitymacji procesowej i podzielić trzeba sposób tego wykazania, poprzez wskazanie następstwa prawnego, ale nie zachodziła potrzeba – jak słusznie uważa skarżący – stwierdzania nabycia spadku po osobach wskazanych w postanowieniu SKO z dnia [...] maja 2006r., utrzymanym w mocy zaskarżonym orzeczeniem. Akta sprawy nie są kompletne. Przede wszystkim z przedłożonych dokumentów nie wynikają tytuły własności poszczególnych nieruchomości w/g stanu na 1931 rok, w tym zakres własności A. i S. małżonków R. Natomiast z oświadczeń mieszkańców wsi, jak i ze znajdującej się w aktach "umowy" zawartej pomiędzy B. R. (ojcem skarżącego) i komitetem rodzicielskim przy Szkole Podstawowej w P. z dnia [...].12.1961r. wynika, że za właściciela spornej nieruchomości powszechnie uważano ojca J. R., a także on sam czuł się uprawnionym do dysponowania przedmiotową działką i za jego życia – bez protestów z jego strony i bez zastrzeżeń – geodezyjnie oznakowano (numer, powierzchnia, dane dotyczące własności) sporną nieruchomość. Wyżej wymieniony (B. R.) zmarł w dniu 8.11. 1995r., zatem w czasie postępowania o odmowie operatu ewidencji gruntów w latach 1963/64 żył i nie zgłaszał sprzeciwu, iż wówczas działkę nr [...] (poprzedni nr [...]) przypisano Skarbowi Państwa (szkoła). Wynika to ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów z postępowania w zakresie ustalania stanu władania w latach 1963-1965. Wówczas też ustalono powierzchnię działki nr [...] na 1, 06 ha. Dokumenty zebrane w postępowaniu administracyjnym przemawiają za prawidłowością stanowiska skarżącego co do zakresu niezbędnego ustalenia kręgu spadkobierców, w szczególności brak potrzeby sięgania aż do linii dziadków. Należy zaznaczyć, że kwestie własnościowe na przestrzeni lat ulegały zmianie i nie zachodziła potrzeba zawieszania postępowania w celu ustalania kręgu spadkobierców aż po A. R., który zmarł w 1931 roku i jego żonie S. zmarłej w 1952 roku. Powyżej wskazane dokumenty, jak i pozostałe znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego, w tym akty własności ziemi, umowy potwierdzające zgodne pozasądowe działy spadku, protokoły zeznań świadków, informacja w sprawie [...] z dnia [...].03.2004r., prawdopodobnie z Wydziału Geodezji (pieczęć nieczytelna) - pozwalały na uznanie przez prowadzący postępowanie organ, iż kwestią prejudycjalną będzie stwierdzenie nabycia spadku po B. R. – ojcu skarżącego i wystarczające będzie ustalenie jego następców prawnych. On bowiem zadysponował przekazanie działki pod szkołę w 1961r. i jego tytuł własności nie był kwestionowany. Skutkiem tego przekazania był wynik postępowania geodezyjnego z lat 1963-1965. Prawdopodobnie nieruchomość wcześniej wchodziła do masy spadkowej po A. R., któremu w 1931 roku zostało wydzielone gospodarstwo rolne o powierzchni 18,3524 ha (działki nr [...]), ale wiarygodne, w świetle łącznie przeanalizowanych dokumentów przedłożonych przez J. R., pozostaje jego twierdzenie co do następstwa prawnego ojca B. i zgodnych w rodzinie decyzji majątkowych po kolejnych zmarłych osobach, tj. zgodnych podziałach spadku, co następnie zostało uwzględniane przy wydawaniu aktów własności ziemi. Skoro wnioskodawca jest następcą prawnym B. R., a to na skutek oświadczenia woli tego ostatniego z 1961 roku, w postępowaniu o odnowienie operatu ewidencji gruntów w latach 1963-1965 już nie uwzględniono działki nr [...] w kompleksie gruntów B. R., co on zaaprobował (protokół z dnia 8-11.03.2965r.), to wystarczające było stwierdzenie nabycia spadku po B. R. Zaskarżone postanowienie, jak zarzuca skarga, zostało podjęte bez dogłębnej analizy przedłożonych przez stronę dokumentów, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa, co miało wpływ na treść podjętego postanowienia zarówno przez SKO, działające jako organ I instancji, jak i przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dlatego Sąd, korzystając z umocowania przewidzianego w art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uchylił orzeczenia organów obu instancji. Obecnie, skoro prawa do spadku po B. R. zostały stwierdzone, należy zobowiązać J. R. do przedłożenia postanowienia organowi orzekającemu, ustalić strony postępowania i przy zapewnieniu im czynnego udziału w sprawie dokonać merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji KUR w Ł. z dnia [...].11.1995r. z zachowaniem zasad i reguł postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy zauważyć, że jakkolwiek zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wydaje się być w całości zgromadzony, to dla potrzeb ustalenia legitymacji procesowej skarżącego był wystarczający. Dogłębna i kompleksowa jego analiza pozwalała na ustalenie zakresu postępowania wpadkowego, czego prowadzący organ nie uczynił, wyznaczając ten zakres zbyt formalnie w sposób za daleko idący. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I wyroku. Orzeczenie w pkt II wynika z realizacji art. 152 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zapadło po myśli art. 200 § 1 w zw. z art. 205 p.p.s.a.