II SA/Bk 471/13

II SA/Bk 471/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący P. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jest tegorocznym absolwentem Politechniki, poszukującym pracy. Pracuje dorywczo na ½ etatu (k. 13). W udostępnionym przez sąd formularzu skarżący wskazał, że jego miesięczny dochód z pracy na ½ etatu w zakładzie kamieniarskim wynosi 900 zł. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Rodzina posiada dom o powierzchni 100 m2 oraz oszczędności w wysokości 5.000 zł. Ze akt wynika również, że skarżący posiada działkę w miejscowości W. gmina N., na której zlokalizowana jest przyczepa typu holenderskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał załatwieniu odmownemu. Celem prawa pomocy jest umożliwienie osobom o niskich dochodach i trudnej sytuacji materialnej poddania ich sprawy rozpatrzeniu przez sąd oraz umożliwienie realizacji innych uprawnień w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez konieczności uiszczania opłat. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego, to żądający zwolnienia od kosztów sądowych ma wykazać, iż konieczność ich poniesienia przekracza jego możliwości. Okoliczność, czy warunki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione, podlega ocenie sądu. Analiza materialnych i finansowych warunków życia skarżącego wykazała, że posiada on środki finansowe na pokrycie kosztów wiążących się ze skutecznym zainicjowaniem postępowania w sprawie niniejszej. Jednocześnie skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że istnieją okoliczności do odmiennej oceny jego sytuacji. Istotny jest przede wszystkim fakt uzyskiwania przez wnioskodawcę comiesięcznych stałych dochodów (900 zł). Również okoliczność zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami uprawnia do wniosku, uzasadnionego zasadami doświadczenia życiowego, że koszty codziennego utrzymania rodziny rozkładają się na wszystkich jej członków, co pozwala na tańsze utrzymanie się skarżącego, a także pozostałych osób w rodzinie. Nie bez znaczenia jest także okoliczność zgromadzenia środków pieniężnych w kwocie 5.000 zł, co świadczy o możliwości wygospodarowania oszczędności, a to jest pewnego rodzaju miernikiem dobrej kondycji finansowej rodziny. Ten fakt, w powiązaniu z posiadaniem stałego źródła dochodu, wyklucza przyjęcie że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Jednocześnie za odmową przyznania prawa pomocy przemawia brak ujawnienia przez skarżącego wysokości dochodu rodziców, mimo że w formularzu PPF znajduje się wyraźne wskazanie, że chodzi o dochody osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie wskazał również jednoznacznie, że takich dochodów rodzice nie uzyskują. Złożone w formularzu oświadczenie nie jest zatem pełne, gdyż nie ujawnia wszystkich wymaganych w nim informacji. Uprawniony jest tymczasem wniosek, że - uwzględniając wiek rodziców strony - uzyskują oni dochody z tytułu pracy lub świadczeń emerytalno – rentowych, których wysokości nie wskazano. Oświadczenie strony nie wskazuje również, aby pozostawał on zadłużony lub utracił płynność finansową. Należy wskazać, że koszty sądowe – jak wynika z orzecznictwa – nie mogą być stawiane w ostatniej kolejności ich zaspokojenia (vide postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2013 r., VII SA/Wa 1207/13 oraz powołane w nim orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona ma obowiązek podjąć starania o ich wygospodarowanie, a dopiero brak takiej możliwości uzasadnia uwzględnienie wniosku o prawo pomocy. Tym bardziej, że instytucja ta, będąca wyjątkiem od zasady odpłatności postępowania sądowego, powinna umożliwiać dostęp do sądu przede wszystkim podmiotom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, do których, zdaniem sądu, skarżący nie należy. W tych okolicznościach nie było możliwe uznanie, by strona nie była w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych, a w konsekwencji, że powinno zostać stronie przyznane – na koszt publiczny – pokrycie kosztów sądowych i reprezentacja w postaci profesjonalnego pełnomocnika. Tej oceny nie zmienia wysokość wpisu (500 zł). Ta bowiem, biorąc pod uwagę wysokość posiadanych oszczędności (5.000 zł) jest kwotą nieznaczną, gdyż stanowi zaledwie ich dziesiątą część. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.