II SA/Bk 471/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze sprzeciwu A. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając we wniosku, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, kosztem dwójki małoletnich dzieci. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi obecnie gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci i uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.500 zł. Wnioskodawczyni posiada budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 600.000 zł), budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 150.000 zł), grunty rolne o powierzchni [...] ha (wydzierżawione) wraz z zabudowaniami gospodarskimi (nieużytkowane) (wartości 200.000 zł), a także oszczędności w kwocie 100.000 zł (sporne). Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem składa się opłacenie: energii elektrycznej – 300 zł, opłaty za wodę i ścieki – 120 zł, opłaty za telefon i Internet – 90 zł, żywności – 1.500 zł, ubrań – 800 zł oraz zajęcia dodatkowe dzieci – 300 zł. Dzieci skarżącej pozostają na jej utrzymaniu oraz ojca (k. 7-10). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż obecnie prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci, które pozostają na jej utrzymaniu oraz utrzymaniu ojca. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi dochód z umowy o pracę w kwocie 3.500 zł. Wnioskodawczyni posiada budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 600.000 zł), budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 150.000 zł), grunty rolne o powierzchni [...] ha (wydzierżawione) wraz z zabudowaniami gospodarskimi (nieużytkowane) (wartości 200.000 zł), a także oszczędności w kwocie 100.000 zł (sporne). Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem skarżąca wydaje kwotę około 3.110 zł. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu w wysokości 3.500 zł (mając na uwadze również, że dzieci są również na utrzymaniu ojca) mimo posiadanych wydatków na kwotę 3.110 zł, posiadany majątek na łączną kwotę 950.000 zł w postaci dwóch budynków mieszkalnych i gospodarstwa rolnego, a także oszczędności w kwocie 100.000 zł (skarżąca nie wyjaśniła dlaczego są sporne) pozwalają na uznanie, iż skarżąca jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł (k. 3). Niewątpliwie posiadanie majątku na kwotę prawie 1.000.000 zł oraz oszczędności na kwotę 100.000 zł nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.