II SA/Bk 472/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania czynności faktycznych w sprawie wybudowanego od strony gminnej ogrodzenia. 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu H. W. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr[...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 40 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane i art. 103 ust.1 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] czerwca 2009r. odmawiającej nakazania czynności faktycznych w sprawie wybudowanego od strony drogi gminnej ogrodzenia, działki o nr ew. [...], stanowiącej własność J. i W.S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu 16 grudnia 2008r. E. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z wnioskiem o sprawdzenie legalności budowy płotu przy działce nr [...], stanowiącej własność W. i J. S., od strony drogi gminnej. PINB w W. M. w toku wizji lokalnej przeprowadzonej 17 lutego 2009r. stwierdził, że działka nr [...] oddzielona jest od drogi gminnej drewnianym ogrodzeniem składającym się z drewnianych sztachet przymocowanych do drewnianych żerdzi tworzących przęsła, zamocowane do metalowych słupków. Podstawą ogrodzenia jest betonowy cokół. W trakcie oględzin pracownicy organu I instancji ustalili także, że wygląd ostatniego przęsła spornego ogrodzenia oraz żerdzi nie różni się niczym od pozostałych elementów przedmiotowego płotu i na tej podstawie uznali, że sporne ogrodzenie powstało w tym samym czasie i zostało wykonane z tych samych materiałów. Dalej organ stwierdził, że ogrodzenie zostało wybudowane na początku lat 80-tych. Po uzyskaniu zaś informacji z Urzędu gminy K. (właściwego do wydawania pozwoleń na budowę) PINB w W. M. decyzją z [...] czerwca 2009r. odmówił nakazania czynności faktycznych w sprawie dotyczącej wybudowanego, od strony drogi gminnej, ogrodzenia działki nr 87. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji co do tego, że sporne ogrodzenie w całości zostało wybudowane pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 roku i za pozwoleniem na budowę. Brak zaś zachowania dokumentu o udzieleniu pozwolenia nie jest dowodem jego nieudzielania, zwłaszcza, że przez około 30 lat istnienia ogrodzenia, legalność jego wzniesienia nie było kwestionowana przez organy administracji publicznej, ani przez właścicieli działek sąsiednich. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego E. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę dowodów zawartych w aktach sprawy, art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia stanu faktycznego całkowicie oderwanego od rzeczywistego stanu rzeczy oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 prawa budowlanego z 1994r. poprzez brak jego zastosowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010r. (sygn. akt II SA/Bk 650/09) uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że błędne jest ustalenie organu I instancji, że ostatnie przęsło płotu (w narożniku na styku działek o numerach 87 z 86 i 316) zostało wykonane w tym samym czasie co cały płot. Zdaniem Sądu organ odwoławczy poprzez sformułowanie "nie ma znaczenia dla sprawy czy ogrodzenie powstało w 1980 czy też w 1982 roku" stwierdził arbitralnie, ze ogrodzenie w całości było wzniesione pod rządami prawa budowlanego z 1974 roku, nie odnosząc się i nie oceniając ani wiarygodności twierdzeń inwestora, ani wiarygodności odmiennych twierdzeń skarżącego, który od początku podawał, że końcowe fragmenty ogrodzenia powstały w roku 2000 (na odcinku od strony drogi) i w roku 2007 (na odcinku od strony działki skarżącego). Tymczasem, zdaniem Sądu, dopiero jednoznaczne przesądzenie, ze ogrodzenie w całości zostało wzniesione przed 1 stycznia 1995 roku pozwoliłoby prowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia pozwolenia na budowę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 21 kwietnia 2010r. przeprowadził oględziny na kontrolowanej działce, sporządzając z nich dokumentację fotograficzną. W trakcie oględzin ustalono, że we wszystkich narożnikach ogrodzenia znajdują się słupki wykonane z rury stalowej o średnicy 9 cm, a ogrodzenie od strony drogi wykonane jest z drewnianych sztachet półokrągłych. Wszystkie sztachety mają taki sam wygląd, są tak samo zużyte, mają identyczną barwę i wysokość. Ponadto, jak podkreślił organ, brak jest różnicy w wyglądzie sztachet umieszczonych w narożniku i (na styku działki nr [...] z [...] i [...]) ze sztachetami umieszczonymi w środkowej części ogrodzenia. W trakcie oględzin organ nie stwierdził również wybudowania żerdzi o innym przekroju i wyglądzie różniącym się od pozostałych. Także cokół, na którym osadzone jest ogrodzenie, na całej swojej długości jest jednakowo zużyty, a jego brawa i faktura są niezmienne. Na podstawie szczegółowych obserwacji poszczególnych części ogrodzenia organ ustalił również, że sporne ogrodzenie w każdej części jest jednakowe zużyte, a więc zostało wybudowane w tym samym czasie. Przeprowadzona przez PWINB wizja potwierdziła także, że budowa przedmiotowego ogrodzenia została rozpoczęta w 1980 roku i zakończona w 1982 roku, a więc w sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo budowane z 1974 roku i przepisy wykonawcze do tej ustawy, które dla wybudowania ogrodzenia od strony drogi publicznej wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Dalej organ wywiódł, że wprawdzie w aktach sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę spornego ogrodzenia, ale brak takiego dokumentu nie przesądza o tym, że zostało ona wybudowane bez takiego pozwolenia. Tym bardziej, że przez około 30 lat, ani organy administracji państwowej, ani właściciele działek sąsiednich nie kwestionowali jego legalności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł E. S., zarzucając jej naruszenie: - art. 7 kpa poprzez zaniechanie ustalenia, czy inwestorzy w 1982 roku posiadali prawo do dysponowania działką nr 87, - 77 §1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, m.in., że ogrodzenia od strony drogi gminnej i od strony działki skarżącego były zrealizowane w tym samym czasie; - art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę znajdujących się w aktach sprawy dowodów i uznanie, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę spornego ogrodzenia; - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchylenie się przez organ od zaleceń Sądu co do ustalenia daty budowy spornego ogrodzenia. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie sądowej w dniu 4 listopada 2010r. wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym w W. M. z dnia 17 lipca 2008r. ([...]), wskazując, że z oświadczenia inwestora złożonego na tej rozprawie wynika, że ogrodzenie pomiędzy jego działką, a działką skarżącego powstało w 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza była już raz poddana kontroli tutejszego sądu, który wyrokiem z 26 stycznia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 650/09 uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu tego wyroku sąd ocenił, że zaskarżona do sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa), albowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił jednoznacznie, kiedy zostało wzniesione sporne ogrodzenie, a w szczególności, czy miało to miejsce przed 1 stycznia 1995r. Ponadto, zdaniem sądu, organ nie odniósł się do opisu wyglądu ogrodzenia zawartego w protokole z oględzin i pominął stwierdzony wówczas fakt, że cokół betonowy różni się w końcowym fragmencie od reszty cokołu. Końcowo sąd zasygnalizował, że przedmiotem ponownej oceny organu może być tylko płot odgradzający działkę o nr [...] od drogi gminnej i nie będzie miała znaczenia okoliczność ewentualnego naruszenia usytuowania ogrodzenia pomiędzy działkami skarżącego i inwestora. W tym miejscu należy podkreślić, że z mocy art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu związany był zarówno wojewódzki organ nadzoru budowlanego, jak i obecnie orzekający skład sądu. Podkreślić trzeba, że związanie dotyczy dwóch elementów orzeczenia sądu: oceny prawnej oraz wytycznych co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni zastosował się do wiążących go wytycznych tutejszego Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 stycznia 2010r. Po pierwsze w dniu 21 kwietnia 2010r. przeprowadził szczegółowe oględziny na działce nr [...] z udziałem wszystkich stron postępowania, a z czynności tej została sporządzona dokładna dokumentacja fotograficzna. W trakcie wizji organ ustalił, że we wszystkich narożnikach ogrodzenia znajdują się słupki wykonane z rury stalowej o średnicy 9 cm, a ogrodzenie od strony drogi wykonane jest z drewnianych sztachet półokrągłych. Wszystkie sztachety mają taki sam wygląd, są tak samo zużyte, mają identyczną barwę i wysokość. Brak jest różnicy w wyglądzie sztachet umieszczonych w narożniku i (na styku działki nr [...] z [...] i [...]) ze sztachetami umieszczonymi w środkowej części ogrodzenia, a betonowy cokół, na którym osadzone jest ogrodzenie, na całej swojej długości jest jednakowo zużyty, a jego brawa i faktura są niezmienne. Ponadto, jak ustalił organ, korozja biologiczna w takim samym stopniu ogarnęła beton w narożniku (na styku działki nr [...] z [...] i [...]), jak i w innych częściach cokołu. Na podstawie zaś szczegółowych obserwacji poszczególnych części ogrodzenia organ ustalił, że sporne ogrodzenie w każdej części jest jednakowe zużyte, i na tej podstawie uznał, że zostało wybudowane w tym samym czasie i nie było w trakcie eksploatacji dobudowywane i przerabiane. Powyższe ustalenia, zdaniem sądu, znajdują pełne odzwierciedlenie w załączonej do protokołu oględzin – dokumentacji fotograficznej. Organ nadzoru budowlanego, prawidłowo też wywiódł, że skoro budowa spornego ogrodzenia została rozpoczęta w 1980 roku i zakończona w 1982 roku, to w sprawie zastosowanie ma ustawa z 24 października 1974r. Prawo budowane (Dz.U. Nr 38, poz. 228 ze zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie zaś z § 44 ust.1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48) wykonanie stałych ogrodzeń od strony dróg (placów) publicznych wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Wprawdzie w aktach przedmiotowej sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę spornego ogrodzenia, jednakże w związku z tym, iż organ wydający takie decyzje (Wójt Gminy K.) nie miał obowiązku ich archiwizowania i przechowywania ponad pięć lat, wiarę należy dać oświadczeniu inwestora, że takie pozwolenie zostało mu udzielone. Skoro, jak prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego, kontrolowane ogrodzenie zostało wybudowane w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, brak było podstaw do nakazania - w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku – wykonania czynności faktycznych. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność istnienia decyzji Naczelnika Gminy Kl. z [...] września 1982r. Dotyczy ona bowiem pozwolenia na budowę ogrodzenia na granicy pomiędzy działką W. S. i działką S. S. (którego następcą jest skarżący). Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ogrodzenie działki W. S. od strony drogi gminnej. Z podanych względów sąd w niniejszej sprawie nie mógł też uwzględnić oświadczenia złożonego przez W. S. do protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w W. M. z dnia 17 lipca 2008r. ([...]). Oświadczenie to dotyczy bowiem daty powstania ogrodzenia pomiędzy jego działką (nr [...]) i działką skarżącego (nr [...]), a ta okoliczność, jak zauważył już sąd administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2010r., nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, albowiem organ nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie, a zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału. Skoro zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa, a sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.