II SA/Bk 473/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi W.B. i S.B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.- Wnioskiem z [...] grudnia 2002 r. skarżący W. i S.B. wystąpili do Starosty Powiatowego w H. o zwrot wywłaszczonej od ojca K.B. nieruchomości oznaczonej numerami geodezyjnymi 722 i 903, położonej we wsi Ł. – S. a przeznaczonej – w świetle decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. – pod budowę zbiornika wodnego "S." Skarżący podali, że pomimo 24 lat od przejęcia nieruchomości na działkach nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją przedsięwzięcia i stały się one zbędne dla celu wywłaszczenia. W tej chwili działki są dzikimi wysypiskami śmieci, są zdegradowane ekologicznie, zachwaszczone, rażą swoim wyglądem. Pierwsza decyzja w sprawie (z dnia [...] lipca 2003 r.) odmawiająca zwrotu nieruchomości została uchylona przez Wojewodę P. (decyzją z [...] sierpnia 2003 r.) z zaleceniem jednoznacznego doprecyzowania celu wywłaszczenia poszczególnych działek w oparciu o analizę decyzji lokalizacyjnej zbiornika wodnego "S." i decyzji zatwierdzającej plan realizacji zbiornika oraz o skompletowanie dokumentów potwierdzających prawo wnioskodawców do wystąpienia z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na normatywną definicję "zbędności nieruchomości na cel związany z wywłaszczeniem" zawartą w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z [...] października 2003 r. organ I instancji po raz drugi odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ stwierdził, że podstawą do wywłaszczeń gruntów pod zbiornik wodny "S." była decyzja Wojewody B. z [...] lipca 1976 r. zatwierdzająca plan realizacyjny. Sporne działki po wywłaszczeniu weszły w skład działki o numerze 1457, stanowiącej czaszę zbiornika "S." i pod zbiornik były wywłaszczone. W tej sytuacji, mimo iż obecnie nie są zalane wodą, to jako położone w obrębie czaszy zbiornika wodnego, nie mogą być zwrócone. Ta decyzja także została uchylona przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r.). Wojewoda powtórnie wytknął organowi I instancji niekompletność dokumentacji związanej z wywłaszczeniem a mianowicie nie odszukanie załącznika graficznego do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny zbiornika wodnego "S.", co pozwoliłoby precyzyjnie ustalić przeznaczenie spornych działek w momencie przejmowania ich przez Skarb Państwa. Decyzja z dnia [...] marca 2004 r. Starosta Powiatowy w H. po raz trzeci orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości podtrzymując ustalenia z decyzji wcześniejszej wydanej [...] października 2003 r. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawcy podnieśli, że samo objęcie ich nieruchomości granicami realizowanej inwestycji nie może być równoznaczne z uznaniem, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Również nadania numeru geodezyjnego i nazwania nieruchomości "czaszą zbiornika", gdzie od ponad 20 lat nie wykonano żadnych prac związanych z inwestycją, nie można określić realizacją celu wywłaszczenia. W ocenie skarżących część nieruchomości stała się zbędna do celu wywłaszczenia. Wojewoda P. po trzecim rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...] maja 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ II instancji powołując się na decyzję wywłaszczeniową z [...] sierpnia 1978 r. decyzją zatwierdzającą plan realizacji zbiornika wodnego "S." z [...] lipca 1976 r. oraz część rysunkową tejże decyzji, zawierającą nakreślenie na mapę granicy wywłaszczenia i granicy maksymalnego oraz minimalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku, stwierdził, iż działki stanowiące przedmiot wniosku o zwrot znajdują się w granicach tzw. czaszy zbiornika, a konkretnie – działka Nr 722 częściowo w granicach minimalnego poziomu piętrzenia tj 142,00 m a częściowo wraz z działką Nr 903, w granicach poziomu piętrzenia 145,00 metrów. Należy w tej sytuacji podzielić stanowisko organu I instancji, że pomimo, iż obecnie działki nie są zalane wodą, to nieruchomość nie przestała być zbędna dla celu wywłaszczenia. Celem wywłaszczenia było bowiem założenie już w planie realizacyjnym, że zbiornik może być zalany wodą przy określonych poziomach piętrzenia. Na marginesie organ dodał, iż aktualne spiętrzenie wody w zbiorniku wynosiło 144,3 m.n.p. W skardze wniesionej na tę decyzję do sądu administracyjnego S. i W.B. zarzucili decyzji naruszenie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, prawa budowlanego, prawa wodnego i konstytucji oraz zakwestionowali co do zasady potrzebę utworzenia zbiornika wodnego "S.", którego istnienie nie przynosi wymiernych korzyści ekonomicznych. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organy administracji orzekające w sprawie dokonały bowiem prawidłowych ustaleń i wyprowadziły z tych ustaleń wnioski zgodnie z treścią przepisów prawa materialnego regulujących problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości słusznie uznając, iż nie zaistniała w sprawie przesłanka zbędności nieruchomości dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj Dz.U z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zmianami) podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zbędność tej nieruchomości dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami sformułowana została legalna definicja stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Według tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, nieruchomość uznawało się za zbędną dla celu wywłaszczenia, jeśli: - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (pkt. 1) albo - utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany (pkt. 2) Podstawowe znaczenie z punktu widzenia wyżej wskazanego przepisu dla oceny konkretnego stanu faktycznego jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej przedmiot danego wniosku. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1978 r. orzekająca o wywłaszczeniu od poprzednika prawnego skarżących – K.B. działek o ówczesnych numerach geodezyjnych 722 i 903, położonych w obrębie wsi Ł., jako cel wywłaszczenia wskazywała potrzeby inwestycji "zbiornik wodny S.", realizowanej w oparciu o decyzję z dnia [...] lipca 1976 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (vide: treść decyzji wywłaszczeniowej k. 3 akt administracyjnych). Stanowiąca załącznik tejże decyzji dokumentacja rysunkowa, dołączona do akt administracyjnych, wyraźnie wskazuje, iż obie z wywłaszczonych działek znalazły się w granicach lokalizacji zbiornika, przy czym jedna w granicach piętrzenia wody do 145,00 metrów (działka Nr 903), a druga częściowo w granicach piętrzenia wody do 142 metrów (działka Nr 722). Z samego założenia zatem przyjęto, iż wywłaszczona nieruchomość może nie być zalana wodą w całości. Stąd akcentowany przez skarżących fakt niepozostawania spornego gruntu pod wodą nie może być argumentem przemawiającym za jego dalszą zbędnością dla celu wywłaszczenia, tym bardziej, że nie zostało w postępowaniu wykazane, iż w międzyczasie uległy przesunięciu granice czaszy zbiornika "S.". Z ustaleń dokonanych przez organ wynika, że obie ze spornych wywłaszczonych działek wchodzą do dziś w skład działki 1457 stanowiącej czaszę zbiornika "S.", zapisanej w operacie ewidencji gruntów na Skarb Państwa – Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Ustaleń powyższych nie zmienia przedłożone na rozprawie przed sądem przez skarżącego W.B. zaświadczenie Wójta Gminy N. stwierdzające, iż działko Nr 1459/1 i 1459/2 położone we wsi Ł. znajdują się na terenie przeznaczonym, w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zespołu rekreacyjnego "Ł. – S.D.", na cele plażowo – kąpieliskowe i sportowo – rozrywkowe. Działki opisane zaświadczeniem nie są bowiem tożsame z działką Nr 1457, w skład której weszła nieruchomość wywłaszczona od K.B. W powyższym utwierdziła sąd informacja Starosty Białostockiego udzielona w odpowiedzi na pytanie Sądu czy działki Nr 1459/1 i 1459/2 są tożsame z działkami wywłaszczonymi od K.B., przecząca powyższemu założeniu i analiza map zawartych w aktach administracyjnych. Z map tych wynika, że działka Nr 1459/1 leży poza granicą lokalizacji inwestycji "zbiornik wodny S." a działka Nr 1459/2 wprawdzie w granicach lokalizacji inwestycji ale poza granicą piętrzenia wody do 145,00 metrów (vide: porównanie mapy znajdującej się między kartami 4 i 5 akt administracyjnych z wyciągiem z załącznika graficznego decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny zbiornika). Obie wymienione w zaświadczeniu Wójta działki leżą zatem poza granicą czaszy zbiornika "S.". Ani twierdzenie zawarte w skardze ani prezentowane przed Sądem na rozprawie, nie podważają trafności ustaleń dokonywanych przez organ co do usytuowania wywłaszczonej od K.B. nieruchomości w granicach czaszy zbiornika, pod realizację którego nieruchomość została przejęta. Zarzuty skargi koncentrują się wokół zasadności samego wywłaszczenia podważając potrzebę utworzenia zbiornika wodnego. Tym samym jako nie dotyczące istoty rozpatrywanej sprawy, nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Również wskazywanie na naruszenie bliżej nieokreślonych przepisów prawa budowlanego, prawa wodnego i konstytucji tj. ustaw, których uregulowania nie stanowiły bezpośredniej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, jest w sprawie obojętne. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako nietrafną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270).