II SA/Bk 478/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] nakazującą inwestorowi J. O. przymusową rozbiórkę budynku inwentarskiego z kominem, zlokalizowanego na działce nr geod. 2709 położonej przy ul. P. [...] w H. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku inwentarskiego zostało wszczęte z urzędu w dniu 10 października 2008 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego powiatowy inspektor nadzoru budowlanego ustalił, że został on pobudowany bez pozwolenia przed 1 stycznia 1990 r. pod rządami prawa budowlanego z 1974 r. Jest to budynek murowany składający się z pomieszczenia do hodowli trzody chlewnej oraz pomieszczenia do przygotowania karmy z parnikiem i kominem. Zlokalizowany jest w odległości 0,80 m od granicy działki i 4,60 m od studni, przy czym pomieszczenie do hodowli trzody chlewnej znajduje się w odległości 6 m od studni. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że w sprawie będzie miał zastosowanie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. regulujący kwestię samowoli budowlanej. Jednocześnie organ stwierdził, że samowola ta nie może być zalegalizowana, gdyż inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz pogarsza warunki użytkowe dla otoczenia z uwagi na brak szczelnego zbiornika na gnojówkę i niezachowanie wymaganych odległości od studni. Dlatego też nakazano jego rozbiórkę. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. O., rozstrzygnięciu zarzucił błędne ustalenie daty budowy i wniósł o zalegalizowanie budynku. Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podniósł, że podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie daty realizacji inwestycji. W sprawie bezspornym pozostaje fakt, że budynek został zrealizowany przed 1 stycznia 1995 r. (wynika to z zeznań świadka, który wskazał na datę budowy rok około 1970 r., oświadczenia stron postępowania w tym samego inwestora, wyrysów z map geodezyjnych). W sprawie zatem należało zastosować przepisy prawa budowlanego z 1974 r. a konkretnie przepis art. 37 ust. 1 tej ustawy. Organ odwoławczy po przytoczeniu treści tej regulacji stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Inwestycja ta bowiem jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym. W okresie jej realizacji obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta H., zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] stycznia 1973 r. (Dz. WRN z dnia 29 lutego 1973 r., nr 2, poz. 5). Zgodnie z tym planem działka nr geod. 2709 na której znajduje się przedmiotowy budynek przeznaczona była pod zabudowę jedno i dwurodzinną oraz szeregową. Nadto budynek inwentarski powoduje niedopuszczalne pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia z uwagi na brak szczelnego zbiornika na gnojówkę i niezachowanie wymaganych odległości od studni. Z decyzją tą nie zgodził się J. O. i zaskarżył ją do sądu administracyjnego. Podniósł, że jest ona niesłuszna i niesprawiedliwa. Wskazał, że wszystkie swoje prace prowadził w latach 1962 – 1971/2. Budowę domu ukończył w 1965 r. a inne budynki ukończył w 1972 r. Wszystkie budynki są budynkami murowanymi, z posadzką betonową, ze stropami żelbetonowymi, spełniają wszelkie wymogi wykonania i wykończenia zgodnie z prawem i nie stanowią żadnego bezpośredniego zagrożenia dla sąsiadów. Zdaniem skarżącego decyzja narusza prawo, gdyż nie może być tak, że aż po tylu latach wybudowania budynku komuś się to nie podoba i trzeba go z tego powodu rozebrać. Podniesiono również, że na przedmiotowym terenie w latach prowadzenia budowy nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Końcowo podano, że wokół wielu sąsiadów ma budynki wybudowane bez pozwolenia i nikt im nie nakazuje rozbiórki. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji ewentualnie wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o podjęcie procedur legalizacyjnych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sprawa niniejsza dotyczyła ustalenia czy zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki budynku inwentarskiego z kominem, zlokalizowanego na działce nr geod. 2709 położonej przy ul. P. [...] w H. W sprawie bezspornym pozostaje, że przedmiotowy budynek został wykonany bez wymaganej przez prawo budowlane ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji samowoli budowlanej zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu. Jednak z mocy art. 103 ust. 2 tej ustawy, art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami tymi są przepisy ustawy – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Organy nadzoru budowlanego orzekające w przedmiotowej sprawie, na podstawie oświadczeń samego inwestora, zeznań świadka jak i wyrysów z map geodezyjnych ustaliły, że budynek inwentarski został zrealizowany w latach 60 – tych XX w. W związku z ustalonym terminem realizacji inwestycji do rozstrzygnięcia sprawy zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Przepis art. 40 tej ustawy stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazująca wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z powyższego wynika, że warunkiem zastosowania powołanego przepisu jest wykazanie, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, który w ust. 1 stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełniona została przynajmniej jedna z w/w przesłanek. Odnośnie pierwszej przesłanki wskazać należy, że w okresie budowy przedmiotowego budynku obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta H., zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] stycznia 1973 r. (Dz. WRN z dnia 29 lutego 1973 r., nr 2, poz. 5). Zgodnie z tym planem działka nr geod. 2709 na której znajduje się budynek przeznaczona była pod zabudowę jedno i dwurodzinną oraz szeregową. Stwierdzić zatem należy, że inwestycja została zrealizowana na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Druga przesłanka została również w sprawie spełniona, gdyż przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno – budowlane obowiązujące w okresie jego budowy, określone w zarządzeniu nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego (Dz. Bud. nr 10, poz. 44 ze zm.). Naruszenie to polega na niezachowaniu wymaganej odległości budynku przeznaczonego dla inwentarza żywego od studni. Zgodnie z § 53 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia odległość ta powinna wynosić 15 m. Tymczasem w przedmiotowej sprawie odległość ta wynosi jedynie 6 m. Poza powyższym naruszeniem obiekt nie spełnia również wymogów określonych w § 108 ust. 1 pkt 3 zarządzenia. Zgodnie z tą regulacją pomieszczenia przeznaczone dla inwentarza żywego powinny odpowiadać następującemu wymogowi: ścieki płynne ze stanowisk inwentarz żywego mogą być odprowadzane do kanałów publicznych za pomocą urządzeń zapobiegających zanieczyszczeniu tych kanałów, a w miejscowościach nieskanalizowanych powinny być odprowadzane do dołów oczyszczających, kompostowni, szczelnych gnojników lub dołów ustępowych. Budynek inwentarski będący przedmiotem niniejszego postępowania nie posiada szczelnego zbiornika na gnojówkę. Niezachowanie powyższych wymogów technicznych bez wątpienia skutkuje pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia. Marginalnie podnieść należy, że naruszenie wymogów technicznych określonych w zarządzeniu z 1966 r. stanowi także naruszenie obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 31 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia pomiędzy budynkiem inwentarski a studnią powinna być zachowana odległość 15 m oraz zgodnie z § 110 pkt 5 odprowadzanie ścieków ze stanowisk dla zwierząt powinno być zapewnione do zewnętrznych lub wewnętrznych zbiorników szczelnych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie zachodziły przesłanki z art. 37 prawa budowanego z 1974 r. do nakazania rozbiórki budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr geod. 2709 położonej przy ul. P. [...] w H. Dlatego też w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi.