II SA/Bk 48/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-04-05

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Jerzy Bujko, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego, opierając się na powierzchni gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych, pomimo kwestionowania tej powierzchni przez stronę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego. Pomimo błędnego powołania przez organ I instancji nieobowiązującego rozporządzenia, jego treść była identyczna z obowiązującym przepisem, który w sposób prawidłowy reguluje ustalanie dochodu z gospodarstwa rolnego na podstawie wszystkich posiadanych hektarów przeliczeniowych. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Pani A. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza próg uprawniający do zasiłku, opierając się na powierzchni gospodarstwa rolnego wynoszącej 6,77 ha przeliczeniowych. Skarżąca kwestionowała tę powierzchnię, wskazując na inną wartość wynikającą z nakazu płatniczego, co skutkowałoby niższym dochodem i uprawnieniem do zasiłku. Zarzuciła również błędy proceduralne i naruszenie przepisów Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. odmówił prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku pani A. M. zam. W. gm. J., na dziecko M. M. ur. 13.10.2004 r. W uzasadnieniu podano, iż A. M. wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 6,77 ha przeliczeniowych. Na użytek ustawy przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 50 % kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 252,00 zł. W związku z tym dochód roczny z gospodarstwa rolnego wyniósł 20.472,48 zł. Uzyskany w roku 2002 dochód wyniósł 621,79 zł na osobę w rodzinie, który zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przekracza kwotę progową 504,00 zł uprawniającą do zasiłku rodzinnego o 117,79 zł. Wobec powyższego zasiłek rodzinny nie przysługuje. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła pani A. M. Nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem organu I instancji ponieważ uważa, że został źle zinterpretowany zapis o hektarach przeliczeniowych. Wyjaśnia, iż zgodnie z nakazem płatniczym, wielkość gospodarstwa rolnego wyrażona w hektarach przeliczeniowych wynosi 5,0840 ha, a nie 6,77 ha przeliczeniowych, jak przyjął MOPS. W związku z tym dochód roczny z gospodarstwa rolnego za 2002 r. wyniósł: 50% kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 252,00 zł x 5,0840 ha przeliczeniowego x 12 miesięcy = 15.374,02 zł plus dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości 1.911,98 zł. Ogółem dochód rodziny za 2002 r. wyniósł 17.286,00 zł. Rodzina składa się z trzech osób, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 480 zł (17.286,00 zł : 3 osoby : 12 miesięcy), kwota ta uprawnia do pobierania zasiłku rodzinnego. W związku z powyższym wnosiła o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na jej dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...].12.2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż z zebranych dowodów wynika, że rodzina wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o pow. 6,77 ha przeliczeniowych. Zgodnie z art. 5 ust. 8 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) roczny dochód z tego gospodarstwa wyliczony został na kwotę 20.472,48 zł. Został on powiększony o dochody z działalności pozarolniczej w kwocie 1.911,08 zł. Organ wyliczył następnie, iż miesięczny dochód na każdego z trojga członków rodziny A. M. w 2002 r. wyniósł 621,79 zł i był wyższy od kwoty 504 zł uprawniającej do otrzymania zasiłku rodzinnego. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że podstawą do wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego dla ustalenia prawa do żądanego w sprawie świadczenia są wszystkie hektary przeliczeniowe, a nie tylko te, które są opodatkowane podatkiem rolnym. Na wymienioną ostatnio decyzję A. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła w niej błędne oparcie się na rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 05.03.2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 45, poz. 433), które z dniem 01.10.2004 r. zostało zastąpione przepisami rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27.09.2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 213, po. 2162), a więc utraciło moc prawną. Zarzuciła też błędne ustalenie co do ilości posiadanych przez jej rodzinę hektarów przeliczeniowych i wskazała, że dochód rolnika z jednego takiego hektara w różnych przepisach jest określony w różny sposób i w odmiennych wysokościach, co jest niedopuszczalne w państwie prawa. Skarżąca podniosła, iż określenie dochodu z 1 hektara w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest nierealne, zawyża dochody rolników i narusza przepisy art. 2 i 32 Konstytucji R.P. Mając to na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga trafnie zarzuciła, iż organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...].11.2004 r. powołał przepisy nie obowiązującego już w dacie wydania decyzji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 05.03.2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 45, poz. 433). Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji, gdyż nowe rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27.09.2004 r. (Dz. U. nr 213, poz. 2162), które zastąpiło wcześniej obowiązujący akt prawny, w § 16 ust. 6 w identyczny sposób reguluje sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego. Stanowi ono, iż "w przypadkach gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, dochód rodziny ustala się na podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w jej posiadaniu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy". Przepis ten uzupełnia więc art. 5 ust. 1 i ust. 8 ustawy z 29.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255) regulujące sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego. Z zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy J. w dniu 09.11.2004 r. oraz z dowodów zebranych w postępowaniu odwoławczym wynika, iż rodzina skarżącej posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 20,67 ha, odpowiadające 6,77 ha przeliczeniowych (w tym 5,084 ha, które nie są zwolnione z podatku rolnego). Organy zasadnie więc przyjęły 6,77 ha przeliczeniowych za podstawę obliczenia dochodu w sposób wskazany w art. 5 ust. 1 i 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjęcie dochodu w kwocie 252,00 zł z 1hektara przeliczeniowego jest zgodne z obowiązującą ustawą o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca określił hipotetycznie wysokość dochodu z gospodarstw rolnych dla celów tej ustawy i Sąd, będąc związany tą ustawą, nie dostrzega też żadnej sprzeczności pomiędzy jej przepisami a powołanymi w skardze normami konstytucyjnymi. Skoro więc zaskarżona decyzja prawidłowo ustaliła wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej i stwierdziła, iż przekroczył on próg, poniżej którego przysługuje sporne świadczenie, to decyzja odmawiająca przyznania tego świadczenia jest zgodna z prawem. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło