II SA/Bk 481/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-09-14

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlega oddaleniu, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinno zostać przyznane, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zostało wykazane przez wnioskodawczynię.
Stan faktyczny
M. U. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni podała, że jest bezrobotna, nie posiada dochodów ani majątku, mieszka z rodziną i dwójką dzieci, i utrzymuje się z pomocy rodziny i znajomych. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia z urzędu decyzji w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. M. U. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż nie posiada żadnego majątku i zgromadzonych oszczędności. Wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie ze swoją matką i babcią oraz dwójką niepełnoletnich dzieci. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie otrzymuje również żadnych świadczeń na dzieci, ponieważ formalnie nadal pozostaje związku małżeńskim. W związku z powyższym wnioskodawczyni nie osiąga żadnego dochodu i utrzymuje się jedynie z pomocy swojej rodziny bądź znajomych. Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika (k. 4-5). Na wstępie należy odnieść się do wniosku M. U. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez M. U. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku M. U. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż nie posiada żadnego majątku i zgromadzonych oszczędności. Skarżąca zamieszkuje wraz z dwóją dzieci wspólnie ze swoją matką i babcią. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnego źródła dochodu. Utrzymuje się jedynie z pomocy rodziny oraz znajomych. W tej sytuacji należy zatem stwierdzić, iż M. U. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a tym bardziej do pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło