II SA/Bk 481/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-11-15

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego zostało wydane prawidłowo, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania i trudnej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Kontrola sądu administracyjnego w tym zakresie ogranicza się do formalnej prawidłowości postępowania egzekucyjnego, a nie do merytorycznej oceny tytułu wykonawczego. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny dopełnił obowiązków proceduralnych, w tym wystawił upomnienie, a wysokość grzywny została obliczona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. o nałożeniu grzywny w kwocie 26 197,74 zł w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżący podnosił trudną sytuację finansową i deklarował wykonanie rozbiórki w późniejszym terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie sprawdzenia wykonania nakazu oraz brak wskazania, czy zastosowanie środka egzekucyjnego poprzedziło doręczenie upomnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. po wystawieniu w dniu [...].04.2011r. tytułu wykonawczego, którego podstawą była ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...].01.2010r. Nr [...] nakazująca skarżącemu A. K. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego (o wymiarach 9,30 x 2,90 metra i 1,70 x 3,50 metra) usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] we wsi W. N. w gminie W., wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w kwocie 26 197,74 złotych w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku oraz obciążeniu skarżącego opłatą egzekucyjną za wydanie postanowienia. Jako podstawę prawną postanowienia organ powołał przepisy art. 32, 122 i 64 "a" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a w uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż do dnia zastosowania środka egzekucyjnego nie wpłynęło do organu zgłoszenie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o powstrzymanie się z egzekucją i uchylenie grzywny oraz zadeklarował się rozebrać przybudówkę w ciągu pół roku. Podał, iż jest w trudnej sytuacji finansowej. Sam utrzymuje rodzinę a gospodarstwo nie jest dochodowe. Żona i dzieci chorują. Końcowo nadmienił, że wzniesienie przybudówki na nieruchomości nienależącej do niego, było następstwem braku rozgraniczenia między działkami. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...].05.2011r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Organ II instancji powtórzył za organem I instancji, że skarżący uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku. Od wydania ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki minął ponad rok, a od wyroku WSA w Białymstoku (ze skargi na nakaz rozbiórki) kolejne pół roku, a obowiązek nie został wykonany. Wysokość grzywny w celu przymuszenia została wyliczona przy zastosowaniu art. 121 par. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. jako iloczyn powierzchni samowolnej zabudowy i 1/5 ceny 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów dla celów obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Wyliczenie kwoty grzywny organ uznał za prawidłowe na dowód czego przedstawił w uzasadnieniu swego postanowienia szczegółowy mechanizm obliczeń. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ II instancji podkreślił, że nakaz rozbiórki jest ostateczny i prawomocny a mimo to nie został wykonany mimo upływu prawie 14 miesięcy od wydania nakazu. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższe postanowienie skarżący A. K. zaapelował o pomoc. Przyznał, że rozbudował budynek bez pozwolenia, lecz – jak podał – nie miał złych zamiarów. Wskazał, że gdyby miał środki finansowe, wykonałby plany. Skarżący zwrócił się z prośbą o anulowanie nakazu rozbiórki i grzywny podkreślając, że nie stać jego rodziny na poniesienie kosztów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie reprezentujący skarżącego z urzędu profesjonalny pełnomocnik sprecyzował zarzuty skargi zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 par. 3 kpa, art. 7 i 77 par. 1 kpa (w związku z odesłaniem do ich stosowania zamieszczonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) poprzez zaniechanie sprawdzenia przed zastosowaniem środka egzekucyjnego, czy nakaz został wykonany oraz poprzez brak wskazania, czy zastosowanie środka egzekucyjnego poprzedziło doręczenie zobowiązanemu upomnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego wobec skarżącego w następstwie niewykonania przez niego nałożonego decyzją ostateczną (i prawomocną) obowiązku rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku. Kontrolując zgodność z prawem takiego postanowienia sąd administracyjny sprawdza jedynie formalną prawidłowość wszczęcia i prowadzenia egzekucji, trafność wyboru środka egzekucyjnego i prawidłowość jego określenia. Poza kontrolą sądu pozostaje natomiast treść egzekwowanego obowiązku. Podnoszenie na etapie stosowania środków egzekucyjnych, zarzutów merytorycznych skierowanych przeciwko treści tytułu wykonawczego, jest niedopuszczalne. Ten etap postępowania egzekucyjnego nie daje bowiem zobowiązanemu możliwości merytorycznej obrony. Stąd zamieszczony w samodzielnie sporządzonej skardze apel strony o uchylenie przez sąd nakazu rozbiórki trafia w próżnię. Również życiowe względy, którymi skarżący "usprawiedliwia" dokonanie samowoli budowlanej, nie mogą mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny legalności skarżonego postanowienia. Poddając z urzędu zaskarżone postanowienie ocenie zgodności z prawem, skład orzekający stwierdza, że organ egzekucyjny nie uchybił określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązkom proceduralnym poprzedzającym nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Czynność tę poprzedziło wystawione w dniu 7.02.2011r. upomnienie wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 10.02.2011r. co potwierdza dołączone do akt zwrotne poświadczenie doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie. Treść upomnienia wskazuje w sposób precyzyjny nałożony na stronę obowiązek i termin do jego wykonania z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Okoliczność braku wzmianki w uzasadnieniu postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego o doręczeniu upomnienia, jest uchybieniem, które w okolicznościach sprawy, nie miało wpływu na wynik postępowania. Wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu [...].04.2011r. a zatem na pewno po upływie terminu na dobrowolne wykonanie obowiązku. Nieskontrolowanie w terenie przed wystawieniem tytułu wykonawczego i zastosowaniem środka egzekucyjnego, czy wykonanie obowiązku nastąpiło, również nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy albowiem jest oczywistym w sprawie, że do wykonania obowiązku nie doszło, gdyż potwierdził to sam skarżący w zażaleniu na postanowienie, gdzie deklarował dokonanie rozbiórki w ciągu pół roku oraz apelem zamieszczonym w skardze z prośbą o anulowanie nakazu rozbiórki. W sprawie nie miało więc miejsca naruszenie wynikającej z art. 7 par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasady niedopuszczalności stosowania środka egzekucyjnego z uwagi na wykonanie obowiązku lub bezprzedmiotowość obowiązku. Nałożona na skarżącego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym właściwym do przymuszania wykonania czynności opisanych w tytule wykonawczym (vide: art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wysokość grzywny została określona zgodnie z treścią art. 121 par. 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 121 par. 5 w/w ustawy stanowi, że wysokość grzywny w celu przymuszenia do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, jest iloczynem powierzchni zabudowy budynku lub jego części (objętych nakazem rozbiórki) i 1/5 ceny 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, w tym wypadku kwoty 3979 złotych (vide: dołączony do akt Komunikat Prezesa GUS z dnia 25.02.2011r. w sprawie ceny 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2010r.) Strona skarżąca nie wskazuje nieprawidłowości w wyliczeniu wysokości grzywny i sąd z urzędu nie dostrzega błędu obliczeniowego. Fakt połączenia zastosowania środka egzekucyjnego z wystawieniem tytułu wykonawczego i doręczenia w tej samej dacie postanowienia i tytułu wykonawczego jest zgodny z treścią art. 122 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący był w treści tytułu wykonawczego pouczony o prawie zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego, lecz ich nie złożył. W sprawie nie wystąpił zatem konflikt zbiegu zarzutów do postępowania egzekucyjnego z zażaleniem na zastosowanie środka egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło