II SA/Bk 483/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi T. J. W. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego T. J. W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Wojewoda P., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 129 § 2 kpa, stwierdził uchybienie terminu przez T. W. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S. pozwolenia na rozbiórkę części budynku garażu oraz pozwolenia na roboty budowlane obejmujące nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z jego rozbudową o część mieszkalną i rozbudową parteru z przeznaczeniem na usługi poligraficzne, reklamowe, wydawnicze (nieuciążliwe) (o łącznej powierzchni zabudowy 447,4 m2 i łącznej kubaturze 2 390,0 m3) bezpośrednio przy granicy z działkami nr: 705, 706, 703/2, na działce o nr ewid. gr. 702 obręb 10, położonej w B. przy ul. M. - zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym (kategoria obiektu l i XVII). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że warunkiem skuteczności złożenia odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, biegnącego od dnia doręczenia decyzji stronie - art. 129 § 2 kpa. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 kpa. Z akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżona decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2010 r., została skutecznie doręczona T. W. w dniu 23 października 2010 r. za pośrednictwem poczty. O powyższym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, z którego wynika także, że odwołujący się odebrał korespondencję osobiście. Zgodnie więc z pouczeniem zawartym w skarżonej decyzji jak też art. 129 § 2 oraz art. 57 § 1 kpa, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 6 listopada 2010 r. Odwołanie skarżącego z dnia 5 listopada 2010 r. od przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta B. zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 8 listopada 2010 r. Stanowi o tym data stempla pocztowego na kopercie, w której to odwołanie zostało przysłane do Prezydenta Miasta B. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że datą wniesienia odwołania nie jest dzień w którym odwołanie to było pisane przez skarżącego, czyli w tym przypadku dzień 5 listopada 2010 r., lecz dzień nadania go w placówce poczty polskiej (stempel pocztowy na kopercie z datą 8 listopada 2010 r.). W świetle powyższego stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione po ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu bez prośby o przywrócenie tego terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego, a jedynie nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia. W skardze od tego postanowienia do sądu administracyjnego T. W. zarzucił niewłaściwe ustalenie przez organ odwoławczy ostatecznej daty do której należało wnieść odwołanie i w związku z tym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2010 r. odebrał w dniu 23 października 2010 r. Czternaście dni od jej otrzymania mijało 6 listopada 2010 r., tj. w sobotę, dzień wolny od pracy a zatem nadanie odwołania w urzędzie pocztowym w najbliższym dniu powszednim, tj. w poniedziałek 8 listopada 2010 r. należy traktować jako zachowanie terminu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że nie podziela stanowiska skarżącego, iż w sprawie niewłaściwe ustalono ostateczną datę do której należało złożyć odwołanie. Wskazano, że kodeks postępowania administracyjnego w art. 57 § 4 ustanawia normę, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. O dniach wolnych od pracy stanowi ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. nr 4, póz. 51 ze zm.). Wskazana ustawa nie wymienia sobót jako dni ustawowo wolnych od pracy. Zdaniem organu, biorąc pod po uwagę najnowsze orzecznictwo sądowe, należy stwierdzić że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, o którym mowa w art. 57 § 4 kpa. Dlatego też jeżeli ostatni dzień terminu przypada w sobotę, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, to nie ma możliwości zastosowania przepisu art. 57 § 4 kpa i czynność dokonana w poniedziałek musi być uznana za dokonaną po terminie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zwieszono postępowanie sądowe do czasu podjęcia abstrakcyjnej uchwały przez NSA mającej na celu wyjaśnienie czy sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa. Postępowanie zostało podjęte w dniu [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy sobota w świetle art. 57 § 4 kpa jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy. Z jednej strony mamy stanowisko organu zgodnie z którym sobota nie jest zrównana z dniami ustawowymi od pracy i powinna być traktowana jako dzień powszechni. Oznacza to, zdaniem organu że jeżeli koniec terminu przypada w sobotę to za ostatni dzień tego terminu należy uznać sobotę, a nie najbliższy następny dzień powszechni. Z drugiej strony mamy stanowisko skarżącego zgodnie z którym sobota powinna być traktowana jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy. Dokonanie czynności procesowej w najbliższy następny dzień powszechni oznacza dochowanie terminu. Zaprezentowane stanowiska stron postępowania odzwierciedlają dwa kierunki interpretacyjne art. 57 § 4 kpa występujące zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie. Z uwagi na tę rozbieżność interpretacyjną Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie 7 sędziów, podjął na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), abstrakcyjną uchwałę zgodnie z którą sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa (uchwała z dnia 15 czerwca 2011 r., I OPS 1/11 wraz ze szczegółowym uzasadnieniem stanowiska NSA). Abstrakcyjne uchwały podejmowane w trybie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy mają istotne znaczenie dla funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, a ich podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Oznacza to, zatem że powyższa uchwała, z mocy art. 269 ustawy, jest co do zasady, wiążąca dla sądów administracyjnych. Dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować. Treść tej uchwały na kanwie stanu faktycznego sprawy niniejszej oznacza, że odwołanie T. W. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2010 r., otrzymanej w dniu 23 października 2010 r., nadane w palcówce pocztowej w dniu 8 listopada 2010 r., zostało wniesione w terminie. Dlatego też rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy rozpatrzy merytorycznie środek zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżone postanowienie, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).