II SA/Bk 484/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-11-09

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące braku decyzji nakładających obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości są uzasadnione, jeśli istnieją ostateczne decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, które przesądzają o istnieniu tego obowiązku?
Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące braku decyzji nakładających obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości są nieuzasadnione, jeśli istnieją ostateczne decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, które stwierdzają istnienie tego obowiązku. Postępowanie egzekucyjne nie służy merytorycznej weryfikacji decyzji, a jedynie badaniu dopuszczalności egzekucji, nie zaś zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza S. dotyczące stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych. Skarżąca podnosiła, że decyzje nakładające obowiązek zwrotu zostały uchylone i nie istnieją decyzje zobowiązujące ją do zwrotu. Organy administracji wykazały, że w wyniku wznowienia postępowań administracyjnych wydano nowe decyzje uchylające prawo do dodatku i odmawiające jego przyznania, które stały się ostateczne, a także że skarżącej doręczono postanowienia o wznowieniu postępowań i decyzje.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 listopada 2010 r. sprawy ze skargi N. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S., z dnia [...] maja 2010 r., w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Postanowieniem Burmistrza Miasta S. z dnia [...] maja 2010 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznano zarzuty zobowiązanej do prowadzonej egzekucji administracyjnej, dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych, za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie Pani N. S. złożyła zażalenie podnosząc, iż wszystkie decyzje dotyczące zwrotu dodatków mieszkaniowych uzyskanych w okresach od: 1 maja do 31 października 2005r., 1 listopada 2005r. do 30 kwietnia 2006r., 1 maja do 31 października 2006r., 1 listopada 2006r. do 30 kwietnia 2007r. oraz od 1 maja do 31 października 2007r. - na skutek odwołań zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylone i brak jest, Jej zdaniem, w tej chwili decyzji, które zobowiązywałyby stronę do zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych. Odnosząc się do tych argumentów organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.) jeżeli w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku lub deklaracji o dochodach, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. W stosunku do dodatków mieszkaniowych uzyskanych przez stronę w okresie od l maja 2005r. do 31 października 2007r. (pięć okresów sześciomiesięcznych) wznowiono postępowania administracyjne, w wyniku czego ustalono, iż rzeczywiście strona zawarła nieprawdziwe dane w deklaracji o dochodach. Wznowione postępowania administracyjne zakończono decyzjami Burmistrza S.: 1. Nr [...], z dnia [...] października 2007r., którą uchylono prawo do dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 maja 2005r. do dnia 31października 2005r. Decyzja ta była przedmiotem postępowania odwoławczego, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., Nr [...], z dnia [...] marca 2008r., którą stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Miasta S. Po raz kolejny wznowiono postępowanie w sprawie przyznania na okres od 1 maja do dnia 31 października 2005 r. dodatku mieszkaniowego, w wyniku którego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchylono decyzję o przyznaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i odmówiono przyznania do niego prawa. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem strona nie wniosła odwołania. 2. Nr [...], z dnia [...] października 2007r., uchylającą prawo do przyznanego w okresie od 1 listopada 2005r. do 30 kwietnia 2006r. dodatku mieszkaniowego. Decyzją Nr [...], dnia [...] marca 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta S., a następnie rozstrzygnięcie swoje SKO utrzymało w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. Również w tym przypadku organ ponownie wznowił postępowanie administracyjne w sprawie i zakończył je decyzją Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2008r., uchylając decyzję w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 listopada 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r., odmówił prawa do dodatku mieszkaniowego w tym okresie. Od decyzji tej strona nie wnosiła odwołania. 3. Nr [...], z dnia [...] października 2007r., którą uchylono prawo do dodatku mieszkaniowego w okresie od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 października 2006 r. Również tej decyzji nieważność Kolegium stwierdziło decyzjami Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. i Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. Ponownie wznowione z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończone zostało decyzją Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2008 roku, którą uchylono decyzję w przedmiocie przyznania na okres od dnia 1 maja do dnia 31 października 2006 r. dodatku mieszkaniowego i orzeczono o braku prawa do dodatku w tym okresie. W niniejszej sprawie nie toczyło się postępowanie odwoławcze. 4. Nr [...], z dnia [...] października 2007r., którą uchylono dodatek mieszkaniowy przyznany w okresie od dnia 1 listopada 2006r. do dnia 30 kwietnia 2007r. i przyznano go w niższej kwocie tj. 30,40 zł miesięcznie. Jednocześnie Burmistrz Miasta S. zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie pobranej części w podwójnej wysokości. Tylko w tej części Kolegium decyzjami Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz [...] z dnia [...] maja 2008 r. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji. 5. Nr [...], z dnia [...] października 2007 r., którą uchylono decyzję przyznającą w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 października 2007r. dodatek mieszkaniowy i przyznano do niego prawo w kwocie 47,91 zł miesięcznie. Organ w decyzji tej orzekł również o zwrocie w podwójnej wysokości nienależnie uzyskanego dodatku mieszkaniowego i o wstrzymaniu wypłaty skorygowanego dodatku mieszkaniowego do czasu zwrotu nienależnie uzyskanych kwot. Również w tym przypadku Kolegium decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta S., ale jedynie w części dotyczącej zwrotu w podwójnej wysokości nienależnie uzyskanego dodatku mieszkaniowego i wstrzymania wypłaty w dodatku w skorygowanej wysokości. Kolegium zauważyło, iż obowiązek zwrotu w podwójnej wysokości dodatku mieszkaniowego uzyskanego nienależnie, następuje z mocy prawa, po ustaleniu we wznowionym postępowaniu, iż przyznanie dodatku nastąpiło na skutek zawarcia nieprawdziwych danych we wniosku lub w deklaracji. Odnosząc się do zażalenie strony Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) egzekucji administracyjnej podlegają miedzy innymi należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, w niniejszej sprawie, na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stosownie do art. 17 § 1 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, a na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa ta lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kpa. Kwestie dotyczące zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne regulują przepisy art. 34 § 1 - 5 ustawy. Stosownie do art. 34 § 1 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W myśl art. 33 wyżej wymienionej ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku: 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4. błąd co do osoby zobowiązanego, 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § l; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 /braki formalne tytułu wykonawczego/. Kolegium zauważyło, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 ustawy. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, co do braku, w niniejszej sprawie decyzji nakładających na nią obowiązek zwrotu w podwójnej wysokości nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych, Kolegium stwierdziło, iż nie znajduje on uzasadnienia w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Jak wykazano wyżej zarzut ten jest bezzasadny, a więc stanowisko organu I instancji w ocenie Kolegium nie narusza prawa. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na postanowienie Kolegium Skarżąca podtrzymała, że SKO stwierdziło nieważność wszystkich decyzji. W SKO powiedziano jej, że decyzje Burmistrza S. są nieważne i nie musi zwracać dodatku. Stwierdziła, że nic nie wiedziała o nowych decyzjach i dlatego nie odwoływała się. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej zauważono, że trudno się zgodzić z twierdzeniem skarżącej jakoby nic nie wiedziała o tym, że toczą się postępowania w sprawie w zwrotu dodatków, ponieważ postanowienia o wznowieniu postępowań w liczbie trzech zostały stronie doręczone w dniu 18 listopada 2008 r., zaś postanowienia z dnia [...] września 2007 r. w sprawie wznowienia kolejnych dwóch postępowań doręczono Skarżącej dnia 20 września 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zarzuty i argumenty w niej wskazane nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Organ właściwie dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zarzutów podniesionych przez Skarżącą, jak również nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza S. w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, w celu wyegzekwowania od skarżącej należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, za okresy wskazane w decyzjach organów. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – zwanej dalej "upea" zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z pisma Skarżącej z dnia 28.06.2009 r. potraktowanego jako zawierające zarzuty w zasadzie wynika, iż kwestionuje ona istnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 upea), gdyż wszystkie decyzje organu I instancji zostały wzruszone w trybie nadzwyczajnym. Zarzut ten został wyraźnie wyartykułowany w zażaleniu do Kolegium. Podzielić należy argumentację organów – wierzyciela i organu odwoławczego - co do niezasadności tego zarzutu, gdyż jak zauważają organy w obrocie prawnym znajdują się decyzje wydane przez Burmistrza S., wydane w postępowaniu wznowieniowym, i jak wynika z akt administracyjnych, doręczone Skarżącej. Decyzje te przesądzają o istnieniu obowiązku zwrotu kwot dodatku mieszkaniowego, zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), który stanowi że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Jak zauważa SKO w odpowiedzi na skargę w aktach administracyjnych znajdują się potwierdzenia odbioru przez Skarżącą pism zawiadamiających o wszczęciu postępowania i o doręczeniu decyzji w trybie wznowieniowym. Ponadto z informacji SKO, zawartej w kwestionowanym postanowieniu, wynika, że decyzje Burmistrza S. stały się ostateczne, gdyż skarżąca nie złożyła od nich odwołań. Zatem kwestionowane postanowienie Kolegium, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, prawa nie narusza. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne nie służy merytorycznej weryfikacji decyzji wydanych przez właściwe do tego organy. Wynika to wprost z brzmienia art. 29 § 1 upea, zgodnie z którym, organ egzekucyjny wprawdzie bada z urzędu dopuszczalność egzekucji ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło