II SA/Bk 484/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-08-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, polegająca na posiadaniu jedynie rent rodzinnych dzieci i nieruchomości rolnej oddanej w bezpłatną dzierżawę, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawczyni, charakteryzująca się niskimi dochodami z rent rodzinnych, brakiem innych znaczących aktywów poza mieszkaniem i nieruchomością rolną w bezpłatnej dzierżawie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Koszty postępowania sądowego stanowiłyby dla niej nadmierne obciążenie finansowe, mogące spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
N. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samotne wychowywanie trzech synów i utrzymywanie się z dwóch rent rodzinnych po 336 zł każda. Nie posiadała innych dochodów, a jedynym majątkiem było mieszkanie oraz udział jej synów w nieruchomości rolnej oddanej w bezpłatną dzierżawę. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawczyni potwierdziła brak samochodu i miesięczne wydatki na poziomie około 600 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. N. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 10) podając we wniosku, iż jest samotną matką mającą na utrzymaniu trzech synów. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni stanowią dwie renty rodzinne po ojcu w wysokości po 336 zł (k. 12). Skarżąca nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu, ale przed Sądem Okręgowym w B. toczy się sprawa o przyznanie emerytury. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Natomiast trójka jej synów posiada po 1/3 udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (k. 10-12). W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2010 r. N. S. podniosła, iż nieruchomość rolna wskazana we wniosku została oddana w bezpłatną dzierżawę. Podniosła także, iż jej rodzina nie posiada samochodu osobowego, a na miesięczne bieżące opłaty wydaje kwotę około 600 zł (k. 17). Na potwierdzenie powyższego do oświadczenia skarżąca do oświadczenie dołączyła kserokopię umowy dzierżawy (k.18), odcinki za rentę (k. 20-21) oraz rachunek za czynsz (k. 19). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna N. S. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż źródłem utrzymania jej rodziny pozostają obecnie jedynie renty rodzinne dzieci w łącznej wysokości 672 zł (k. 12,20-21). Aktualnie przez sądem okręgowym toczy się sprawa o przyznanie skarżącej emerytury. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Jej dzieci są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, która jest bezpłatnie dzierżawiona (k. 18). Poza tym wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Comiesięczny dochód wnioskodawczyni nie wystarcza jej zawsze na bieżące wydatki związane z utrzymaniem swojej rodziny. Sytuacja materialna wnioskodawczyni w połączeniu z zakresem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych we własnym zakresie, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło