II SA/Bk 485/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprzeciwu M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek złożenia zaliczki na pokrycie kosztów oceny technicznej budynku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pan M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek złożenia zaliczki na pokrycie kosztów oceny technicznej budynku. Postanowieniem z 26 lipca 2012r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia Pan M. W. wniósł sprzeciw oświadczając, że nie posiada żadnych kwot na kontach bankowych, jego sytuacja jest tragiczna oraz dołączył wyciąg bankowy za miesiące kwiecień – czerwiec 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z 26 lipca 2012r., a wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowym, co do zasady, strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na powyższe, przyznanie prawa pomocy winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu sytuacja materialna Pana M. W. stanowi dostateczną przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu Skarżący wykazał, iż wysokość jego miesięcznego dochodu wynosi około 1.400 zł (399,59 zł emerytury oraz maksymalnie 1.000 zł z tytułu pisania pism procesowych) . Wyszczególnione wydatki miesięczne stanowią łącznie około 1.900 zł, w tym: rata spłaty kredytu – 1.169,60 zł (k. 19 v); utrzymanie własne – 500 zł (k. 23); Internet, telewizor, telefon – 119,95 zł (k. 29); energia elektryczna – 124,50 zł (k. 31). Dodatkowo wnioskodawca opłaca wywóz śmieci – 332,26 zł za maj br. (k. 30) oraz gaz – 1.944,44 zł (za okres zimowy), na opłacenie tej faktury skarżący zaciągnął kredyt (k. 28). Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka, nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha (nieużytki) oraz samochód osobowy marki Łada Samara rok prod. 1990. Ponadto zaciągnął on kredyt bankowy na kwotę 56.141,24 zł na okres 48 miesięcy. Zobowiązanie to zastało zaciągnięte na cele konsumpcyjne - spłata zadłużenia na kartach kredytowych oraz pokrycie bieżących wydatków – opłata za gaz (k. 23 i k. 27). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Z przedstawionego wraz ze sprzeciwem wyciągu z rachunku bankowego za miesiące kwiecień – czerwiec 2012r. wynika, że nie posiada on na tym rachunku żadnych środków. Sytuacja finansowa Skarżącego wskazuje, zdaniem Sądu, że nie posiada on realnych możliwości poniesienia w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.