II SA/Bk 49/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej C. H. W. S.A. w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej - oddala skargę.- Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2007 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. stwierdzającą chorobę zawodową u Pani N. T. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Pani N. T. pracuje na stanowisku agenta celnego w Przedsiębiorstwie [...] C. H. w W. Oddział w S. Do jej obowiązków ,oprócz pracy biurowej, należy wykonywanie czynności w warunkach atmosferycznych m.in. dokonywanie rewizji przesyłek. W dniu 17.07..2000r. po powrocie z pracy do domu zauważyła kleszcza w prawej łydce. Kleszcza usunięto w Poradni Chirurgii Ogólnej SP ZOZ w H. Po pewnym czasie zabieg powtórzono z powodu niedokładnego usunięcia owada. Podczas pobytu w szpitalu w H. w okresie 20.08. 2002r-30.08.2002r. stwierdzono u N. T. boreliozę. Z powodu zaostrzenia objawów boreliozy była ponownie hospitalizowana w dniach 20.04-29.04.2004r. Orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...].06.2007 r stwierdzono u N. T. chorobę zawodową w postaci boreliozy. Oprócz dokumentacji lekarskiej, rozpoznając chorobę zawodową, lekarz orzecznik przeanalizował dokumentację: kartę oceny narażenia zawodowego, wywiad epidemiologiczny i stwierdził istnienie związku przyczynowego między zaistniała chorobą, a rodzajem wykonywanej pracy zawodowej przez N. T. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w H., dysponując orzeczeniem lekarskim nr [...] oraz dokumentacją pracowniczą N. T. (zakresem obowiązków) wydał decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej. Powołał się na póz. 26 wykazu chorób zawodowych zamieszczona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, póz. 1115 ). Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyło Przedsiębiorstwo C. H. nie godząc się z uznaniem choroby zawodowej u N. T. Oprócz szeregu zastrzeżeń do postępowania lekarza zakładowego oraz Inspektora Sanitarnego w H., Przedsiębiorstwo wyraziło pogląd, że nie widzi związku między zachorowaniem na boreliozę przez N. T. a wykonywaną przez nią pracą administracyjno-biurową, gdyż nie ma ona kontaktu z kleszczami, nie jest leśnikiem. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., wydając zaskarżoną decyzję, podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że choroba zawodowa została uznana orzeczeniem lekarskim nr [...] m.in. na podstawie karty oceny narażenia zawodowego pracownicy. Nadto, z opisu stanowiska pracy oraz zakresu obowiązków (nadesłanych przez pracodawcę) wynika, że Pani T., oprócz czynności biurowych, wykonywała czynności spedycyjno-celne: odbiór dokumentów od PKP, zadysponowanie-nadanie przesyłki, zwrot dokumentów - co wymagało opuszczenia pomieszczenia biurowego, uczestnictwo przy kontroli celnej towaru bezpośrednio przy wagonie na rampie przeładunkowej, przy załadunkach towaru-nadzór nad jego prawidłowością. Obszar, w którym pracowała Pani T. został zaliczony do endemicznego obszaru występowania kleszczy. Istnieje duże prawdopodobieństwo między wykonywaną pracą a ukąszeniem przez kleszcza i zachorowaniem na boreliozę. Organ przytoczył treść § 2 ust. l i § 3 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych....celem potwierdzenia, że zarówno rozpoznanie jak i postępowanie w sprawie choroby zawodowej N. T. były prawidłowe. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Przedsiębiorstwo C.H. zarzuciło decyzji Organu II instancji naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych... polegające na nieuwzględnieniu, przy wydawaniu decyzji, całokształtu materiału dowodowego i wadliwej ocenie narażenia zawodowego pracownika. Zdaniem Skarżącego, wydając decyzję, organ jest nie tylko związany orzeczeniem lekarskim, lecz winien dokonać oceny narażenia zawodowego pracownika, zaś racjonalna ocena powinna wykluczyć możliwość wystąpienia źródła zachorowania Pani T. na terenie pracy. Skarżący stwierdził, że Pracownica wykonywała głównie czynności biurowe, a poza zamkniętym pomieszczeniem miały one miejsce na rampie przeładunkowej przy wagonach, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia kleszczy jest bardzo małe, znikome. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł ojej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodał, że występowanie kleszczy nie ogranicza się do terenów leśnych, lecz obejmuje także obszar zabudowy miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga Przedsiębiorstwa C. H. nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym i procesowym, a oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy obowiązującego prawa. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawne. Skarżący nie kwestionuje okoliczności, że stwierdzona u N. T. choroba – borelioza, powstała wskutek ukąszenia przez zakażonego kleszcza. Skarżący nie widzi natomiast związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą chorobą, a warunkami pracy, a tym samym nie uznaje jej za chorobę zawodową. Tymczasem § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) stanowi, że: "przy stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanymi "narażeniem zawodowym". Z powyższego przepisu wynika, że wystarczy istnienie wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, a niekoniecznie okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. W sprawie niniejszej lekarz-specjalista z zakresu chorób zawodowych (i zakaźnych) wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u N. T. choroby zawodowej.. Orzeczenie to było podstawowym, ale nie jedynym dowodem dla Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. do wydania decyzji. Inspektor brał również pod uwagę (zgodnie z § 8 w/w rozporządzenia) ocenę narażenia zawodowego pracownika, opis stanowiska pracy i charakter wykonywanych obowiązków przez N. T. na stanowisku agenta celnego. Z dokumentów tych wynika, wbrew twierdzeniu Skarżącego, iż N. T. wykonywała nie tylko prace biurowe, ale również czynności wymagające opuszczenia budynku: nadania przesyłki i zwrot dokumentów, kontrola celna towaru (bezpośrednio przy wagonie na rampie przeładunkowej), nadzór nad prawidłowym załadunkiem towaru. Stąd też organy obydwu instancji prawidłowo oceniły, że ukąszenie przez kleszcza w warunkach pracy było wysoce prawdopodobne tym bardziej, że miejsce wykonywania pracy należało do obszaru endemicznego występowania kleszczy, zaś N. T. zauważyła wczepionego w łydkę kleszcza bezpośrednio po przyjściu z pracy do domu w dniu 17.07.2000r. i poddała się zabiegowi jego usunięcia. Od tej pory zaczęły się jej problemy zdrowotne. Nie ulega wątpliwości, że borelioza znajduje się w wykazie chorób zawodowych i może dotknąć każdego pracownika, nie tylko tych wykonujących zawód leśnika. Domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie wynika wprost z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zostało tez potwierdzone przez orzecznictwo sądowe. I tak w wyroku z dnia 7.04.1982r. w sprawie o sygn. IISA 372/82 (publ. ONSA 1982/1/33) NSA wypowiedział stanowisko, iż dla uznania danej choroby zawodowej wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały, zaś nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika. Podobne stanowisko zajął NSA OZ w Białymstoku w wyroku z dnia 2.10.2003r. (sygn. akt SA/Bk 387/03), a także NSA w wyroku z dnia 7.06.2006r. (sygn. akt IIOSK 388/06). Oczywiście domniemanie powstania choroby zawodowej w związku z pracą, może zostać obalone przez pracodawcę, jeśli udowodni, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny, niz warunki pracy (vide: wyrok SN z 3.02.1999r. IIIRN 110/98 Prok.I PR 199/7-8/56, wyrok SN z 11.03.1999r. IIIRN 128/98 OSNAP 1999/24/771, wyrok WSA z 8.09.2005r. IIOSK 7/05/). Jakkolwiek przytoczone, w większości, orzecznictwo sądowe powstało na tle poprzedniego stanu prawnego, to nadal zachowuje aktualność i skład orzekający podziela je w całej rozciągłości. W sprawie niniejszej Skarżący nie zgłosił żadnych dowodów na okoliczność, że N. T. została ukąszona przez kleszcza poza miejscem pracy, chociaż organ I i II instancji informował pracodawcę o wszczęciu i przebiegu postępowania administracyjnego. Wszelkie krytyczne uwagi Skarżącego kierowane pod adresem lekarza zakładowego, jak też kwestie przyczynienia się do powstania choroby zawodowej, oraz element odszkodowawczy, pozostają poza meritum sprawy. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.