II SA/Bk 49/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-03-12
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji miały podstawę prawną do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, powołując się na bezprzedmiotowość decyzji wynikającą z przepisów rozporządzenia, które nie przewidują takiej sytuacji?Ratio decidendi
Organy administracji nie miały podstawy prawnej do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, opierając się jedynie na bezprzedmiotowości decyzji wynikającej z rozszerzającej wykładni przepisów rozporządzenia. Przepisy te nie przewidują takiej sytuacji, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wymaga dodatkowych przesłanek, takich jak nakaz prawny, interes społeczny lub interes strony, które nie zostały wykazane.Stan faktyczny
Skarżący T. L. kwestionował decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B., która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z 2001 r. przyznającej skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Organy administracji uznały decyzję z 2001 r. za bezprzedmiotową, powołując się na przepisy rozporządzenia, które miały uniemożliwiać jednoczesne pobieranie równoważnika za remont lokalu i równoważnika za brak lokalu, a także na utratę uprawnień do pobierania równoważnika za brak lokalu z dniem 31 grudnia 2003 r. Skarżący zarzucił brak podstaw prawnych do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję [..] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [..] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] września 2008r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w G. decyzją
z dnia [...] września 2008 r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] lutego 2001 r., która przyznawała T. L. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia
2 lutego 2001 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. L. Podniósł, iż organ
I instancji w skarżonej decyzji nie wskazał okoliczności, jakie towarzyszyły składaniu przez niego poszczególnych oświadczeń mieszkaniowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż przepis w § 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom PSP równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, póz. 67) jednoznacznie rozstrzyga, że równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie należy się, jeżeli strażakowi przysługuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Zatem pobieranie równoważnika za remont lokalu mieszkalnego uniemożliwiało przyznanie jednoczesnego prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto, zgodnie z treścią § 8 ust. 3 cytowanego rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnień do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tych uprawnień. Skoro zaś uprawnienia o wysokości równoważnika za remont lokalu mieszkalnego w przedmiotowej sprawie zostały ustalone na dzień 1 stycznia 2004r. (na podstawie § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia) to z dniem 31 grudnia 2003r. należało wygasić uprawnienie T. L. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji stan faktyczny sprawy odpowiada stanowi prawnemu i w związku z tym działanie organu I instancji w przedmiocie wygaszenia decyzji nr [...] jest zgodne z art. 162 § l pkt. l kpa, gdyż stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa (§ 2 pkt. 2 i § 8 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10.01.98r.).
Z powyższą decyzja nie zgodził się T. L. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazał m.in., iż w obowiązującym porządku prawnym brak jest uregulowania prawnego stwierdzającego, iż równoważnik za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje, jeżeli strażakowi przysługuje równoważnik za remont lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów odmiennych aniżeli te, na które powołuje się skarżący. Zezwala na to treść
art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Oznacza to, iż kontrola sądu nie ogranicza się do zbadania zasadności zarzutów, lecz sąd kontroluje czy przy wydawaniu decyzji nie doszło do innych jeszcze naruszeń prawa.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 31 grudnia 2003 r. decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], mocą której przyznano Skarżącemu T. L. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej strażakowi samotnemu. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organy administracji wskazały na bezprzedmiotowość decyzji z dnia 2 lutego 2001 r. nr 1/01, powołały się przy tym na art. 162 § 1 pk 1 k.p.a., art. 78 ust. 3 i art. 83 ust. 5 pkt 5 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i oraz zwrotu (Dz.U. Nr 15,poz.67).
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z zaprezentowanym wyżej stanowiskiem organów I i II instancji. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż
zgodnie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wygaśnięcie decyzji stwierdza się, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z przepisu tego jasno więc wynika, że bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Trzeba ponadto wykazać, że stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przykładowo taki obowiązek statuuje art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę, a także, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Nie zasługuje na aprobatę stanowisko organów administracji, iż w rozpoznawanym przypadku obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji płynie z
§ 2 pkt. 2 i § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10.01.1998 r. oraz art. 78 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Bezspornie bowiem przywołane regulacje takiej sytuacji nie przewidują, a jedynie wskazują, iż równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnień do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tych uprawnień. Organy administracji dokonały w przedmiotowym wypadku rozszerzającej wykładni w/w przepisów, która jako niedopuszczalna w żadnym razie nie zasługuje na uwzględnienie. Reasumując, przytoczone wyżej przepisy nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia wygaśnięcie decyzji w przedmiotowej sprawie.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przewiduje ponadto wygaśnięcie decyzji z uwagi na wymagania interesu społecznego lub interesu strony, jednakże organy administracji wydając decyzje w żadnym stopniu nie odniosły się, a tym bardziej nie wykazały istnienia owych przesłanek w rozpoznawanej sprawie.
Powyższe uchybienie stanowiło przyczynę dla, której zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogły się ostać.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji winien ponownie dokonać analizy występowania przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Sądu.
Mając całokształt rozważań na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1
lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło