II SA/Bk 491/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (DIAS) z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (NPUCS) z dnia [...] października 2021 r. nr [...], nakładającą na K. Sp. z o.o. sp. k. w A. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów danych niezgodnych ze stanem faktycznym dot. numerów rejestracyjnych środka przewozowego. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze PUCS w B. w dniu [...] czerwca 2021 r. przeprowadzili kontrolę środka transportu o nr rej. [...], którego kierowcą był Pan P. S. Środkiem transportu przewożony był z Niemiec na Litwę olej rzepakowy rafinowany w ilości 25100 kg, klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN1514. Kierowca okazał numer referencyjny [...] jako dowód zgłoszenia towaru do systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W wyniku kontroli zgłoszenia w systemie stwierdzono nieprawidłowości polegające na podaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W polu informacje o środku transportu figuruje napis "Numer rejestracyjny ciągnika [...], Numer rejestracyjny naczepy [...]". Zgodnie ze stanem faktycznym powinno być: Numer rejestracyjny ciągnika [...], Numer rejestracyjny naczepy [...]. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z dnia [...] czerwca 2021 r. opisujący stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości. Postanowieniem z [...] września 2021 r. NPUCS w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów [...]. W toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, że naruszenie, za które nałożono karę było naruszeniem o niewielkiej wadze. Polegało wyłącznie na popełnieniu błędu pisarskiego w numerach rejestracyjnych pojazdu w ten sposób, że omyłkowo zamieniono jedną cyfrę w każdym z numerów. Błąd ten był wynikiem omyłki pisarskiej osoby uzupełniającej zgłoszenie SENT. Wymienioną na wstępie decyzją organ I instancji nałożył na K.Sp. z o.o. sp. k. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu podania danych niezgodnych ze stanem faktycznym w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów pod numerem [...]. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857, dalej: "ustawa o SENT"). Zdaniem NPUCS w sprawie nie wystąpił ważny interes przewoźnika ani interes publiczny dający podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W odwołaniu od tej decyzji strona podnosiła m.in., że błąd jakiego dopuścił się przewoźnik był błędem o charakterze technicznym, popełniono go w sposób niezawiniony i nie wywołał on jakichkolwiek negatywnych konsekwencji zarówno, co do możliwości monitorowania ładunku, jak i ewentualnych szkód finansowych dla budżetu. Strona podkreślała, że nie leży w interesie publicznym nakładanie na przewoźnika legalnie działającego kary tylko z tej przyczyny, że dopuścił się uchybień formalnych, które nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary określonej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. Przewoźnik w dniu rozpoczęcia przewozu nie dopełnił obowiązku zapewnienia przekazania danych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. k ustawy o SENT. W zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary organ odwoławczy wskazał, że NPUCS wezwał stronę do wykazania zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego", jednakże strona nie przedstawiła dokumentów wskazujących na ich zaistnienie. Zdaniem DIAS, organ I instancji, przy prawidłowo zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumieniu pojęcia "ważny interes przewoźnika", nie miał zatem możliwości sformułowania oceny ww. przesłanki w sposób inny, niż wynikający z uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej przewoźnika dokonanej we własnym zakresie. Na tej podstawie organ doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o istnieniu ważnego interesu przewoźnika czy istnienia ryzyka obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa nałożoną karą pieniężną. Organ odwoławczy uznał natomiast, że stwierdzone naruszenie zasad określonych w ustawie SENT jest uchybieniem formalnym. Wpisanie do zgłoszenia SENT niewłaściwego numeru rejestracyjnego środka transportu w przypadku gdy przewoźnik posiada kilka środków transportowych o zbliżonych numerach rejestracyjnych mogło nastąpić w wyniku oczywistej omyłki lub zwykłego przeoczenia. Dane geolokalizacyjne na części trasy objętej zgłoszeniem były przekazywane prawidłowo, a zatem nie można mówić, iż utrudnione było typowanie do kontroli drogowej, bądź też niemożliwy był dokładny nadzór nad przewozem towarów. Przewóz został poddany kontroli drogowej, w trakcie której nie stwierdzono różnic pomiędzy załadunkiem a stanem faktycznym. Trudno jest także doszukać się realnego ryzyka powstania nieprawidłowości skutkującego uszczerbkiem dochodów budżetowych związanych z przedmiotowym transportem. Zwłaszcza, że transport nie był wyłączony spod nadzoru i nie zostały naruszone zasady monitorowania. W związku z tym DIAS uznał, że istnieje interes publiczny przemawiający za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej bowiem legalnie działający przewoźnik dopuścił się uchybienia w postaci oczywistej omyłki, która nie stanowiła realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa i została usunięta w całości lub w znacznej części w toku kontroli. Mimo wystąpienia interesu publicznego, DIAS nie odstąpił jednak od nałożenia kary na przewoźnika. Organ zauważył bowiem, że aby skorzystać z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przy wystąpieniu ważnego interesu publicznego należy uwzględnić art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Mając na uwadze, że ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary powinno być udzielone z uwzględnieniem warunków dopuszczalności pomocy de minimis, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej dwukrotnie wzywano spółkę do przedłożenia posiadanych dokumentów w tym zakresie. Mimo prawidłowego doręczenia wezwań spółka nie przedłożyła organowi podatkowemu stosownych dokumentów. Organ odwoławczy stwierdził, iż NPUCS mimo odmiennej oceny występowania interesu publicznego prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy o SENT i nałożył na stronę obowiązek zapłaty kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. W skardze do sądu K. Sp. z o.o. (powstała w wyniku przekształcenia K. Sp. z o.o. sp. k. na podstawie uchwały wspólników z dnia [...] grudnia 2021 r.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Pełnomocnik skarżącej podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o SENT poprzez wadliwe uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki upoważniające organ do ukarania skarżącej karą pieniężną; 2) art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT poprzez wadliwe uznanie, iż w sprawie nie zaszły przesłanki odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej 3) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy 4) art. 75 § 1 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy. Autor skargi zwrócił uwagę, że K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. przekształcona została z dniem [...] lutego 2022 r. w K. Sp. z o.o., co nastąpiło z dniem zarejestrowania spółki przekształconej w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS [...]. Pełnomocnik podkreślił, że uchybienie przewoźnika było uchybieniem drobnym, o charakterze formalnym i w żaden sposób nie zagroziło interesom fiskalnym skarbu państwa. Odwołując się do orzecznictwa sądowego strona podniosła, że nie leży w interesie publicznym nakładanie na legalnie działającego przewoźnika dolegliwej kary pieniężnej tylko z powodu uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, które to uchybienia nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia dochodów podatkowych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że ziściły się określone w przepisach ustawy o SENT przesłanki do nałożenia kary pieniężnej. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny przypisując stronie skarżącej jako przewoźnikowi niewykonanie obowiązku wynikającego z ustawy. Z ustaleń tych bezsprzecznie wynika, że doszło do "penalizowanego" administracyjnie zgłoszenia przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie opisanym w decyzji, a dotyczącym numerów rejestracyjnych środka przewozowego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Dane, które powinno zawierać takie zgłoszenie wynikają z art. 7 ust. 2 ustawy. W przypadku przewozu po drodze publicznej zgłoszenie powinno zawierać m.in. numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. "a" (zob. art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. "k" ustawy o SENT). W myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Zdaniem sądu, organy prawidłowo zastosowały zatem podstawę prawną ukarania w zakresie stwierdzonej nieprawidłowości. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o SENT, poprzez wadliwe uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki upoważniające organ do ukarania spółkę karą pieniężną. Analizując stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego i w skardze sąd zauważa, że spór dotyczy przede wszystkim tego, czy w sprawie możliwe było odstąpienie od nałożenia kary. Obowiązujące przepisy dają taką możliwość w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym (vide: art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 ustawy o SENT). Organy przekonująco wyjaśniły dlaczego ich zdaniem brak jest w sprawie istnienia ważnego interesu przewoźnika. Wnosząc o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej strona nie przedstawiła dokumentacji, która mogłaby zostać poddana ocenie w zakresie sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, a co za tym idzie - istnienia tej przesłanki odstąpienia. Organy zatem we własnym zakresie przeanalizowały dostępne informacje odnoszące się do sytuacji majątkowej strony (np. brak zaległości podatkowych, zyski na poziomie kilku milionów złotych) i słusznie uznały, że nie wystąpił ważny interes przewoźnika mogący uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W zakresie przesłanki ważnego interesu publicznego sąd podkreśla natomiast, że przedstawiając argumentację na poparcie zarzutów skargi (szeroko opisywany sposób odczytywania klauzuli interesu publicznego z odwołaniem się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego) skarżąca nie zauważa jednak, że organ drugiej instancji zmodyfikował stanowisko prezentowane w decyzji pierwszoinstancyjnej i uznał, że okoliczności ujawnionego naruszenia pozwalają na stwierdzenie istnienia interesu publicznego, o którym mowa w przepisach dotyczących odstąpienia od nałożenia kary. Nie oznacza to jednak, że samo istnienie interesu publicznego wymagało rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniem strony. Jeżeli bowiem przyjrzeć się regulacjom ustawy o SENT, to ewentualne odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes podmiotu lub interes publiczny, uwarunkowane jest spełnieniem wymogów przewidzianych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, czyli m.in. wówczas gdy odstąpienie to: stanowi pomoc de minimis udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej (art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy). Oznacza to m.in., że tego typu pomoc może być udzielona tylko wówczas, gdy w przypadku określonego przedsiębiorcy nie zostały przekroczone jej progi ustanowione przepisami unijnymi. Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę na regulacje art. 37 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743). Wynika z nich, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy: 1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie; 2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Do czasu zaś przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa powyżej, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Sąd zauważa, że organy kilkukrotnie wezwały spółkę do przedłożenia wniosku o udzielnie pomocy de minimis według wzoru, zaświadczenia o pomocy do minimis, jakie strona otrzymała w latach 2018-2021 albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie oraz informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz przeznaczenia pomocy publicznej. Jednocześnie pouczono spółkę o skutkach nie dostarczenia tych informacji. Skoro spółka nie odpowiedziała na te wezwania, to organ prawidłowo przyjął, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi. Spółka nie może żądać odstąpienia od nałożenia kary powołując się chociażby na istniejący interes publiczny, ale jednocześnie odmawiając współpracy w zakresie wykazania spełnienia wymogów wskazanych w art. 26 ust. 3 tej ustawy o SENT. Ewentualne odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, o którym mowa w art. 22 ust. 3, czy też w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uwarunkowane jest bowiem spełnieniem warunków przewidzianych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Usprawiedliwionych podstaw nie znajdują zatem zarzuty skargi dotyczące wadliwego uznania, iż w sprawie nie zaszły przesłanki odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej, jak też zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie na kompletnym materiale dowodowym, który należycie ocenił zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Uzasadnienie decyzji odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie oraz przekonująco przedstawia sposób rozumowania organu zarówno w zakresie subsumcji przepisów ustawy SENT i podstawy prawnej nałożenia kary, jak też w odniesieniu do braku podstaw do odstąpienia od jej nałożenia. Odnosząc się natomiast do uwag skargi, że K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. przekształcona została z dniem [...] lutego 2022 r. w K. Sp. z o.o., sąd stwierdza, że okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość skarżonej decyzji. Wprawdzie organ odwoławczy orzekając w dniu [...] kwietnia 2022 r. zaadresował decyzję do spółki z o.o. s. k., tym niemniej należy zauważyć, że na gruncie Kodeksu spółek handlowych instytucja przekształcenia charakteryzuje się kontynuacją podmiotową. Zgodnie z art. 553 § 1 k.s.h., spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Przy zmianie jedynie formy prawnej, mamy zatem do czynienia z tożsamością podmiotu przekształconego i przekształcanego (zob. np. A. Kidyba [w:] Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2022, art. 553). Wskazanie jako adresata decyzji poprzedniej formy prawnej spółki nie jest zatem wadą, z powodu której należałoby uchylić decyzję. Wobec powyższego sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).