II SA/Bk 493/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-11-14
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy unieważnienie egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B+E jest uzasadnione w sytuacji, gdy przedstawione orzeczenie lekarskie poświadcza nieprawdę co do braku przeciwskazań zdrowotnych, mimo że skarżący posiada już prawo jazdy kategorii B?Ratio decidendi
Organ administracji miał podstawy do unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B+E, ponieważ skarżący nie przedstawił ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami tej kategorii. Przedstawione orzeczenie zostało uznane za nieważne na mocy wyroku sądu karnego, który stwierdził poświadczenie nieprawdy przez lekarza. Posiadanie prawa jazdy kategorii B nie zwalnia z obowiązku przedłożenia aktualnego orzeczenia lekarskiego przy ubieganiu się o nowe uprawnienia, zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B+E w części praktycznej, przeprowadzonego w 2012 roku. Organ I instancji unieważnił egzamin, stwierdzając, że skarżący przedstawił orzeczenie lekarskie z 2012 roku, które poświadczało nieprawdę, ponieważ badania nie zostały przeprowadzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem karnym oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku badań lekarskich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. S. przy udziale Prokuratora Okręgowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa P. przez zastępcę Dyrektora Departamentu Infrastruktury i Transportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B+E w części praktycznej wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Decyzje tę organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji po ustaleniu, że J. S. przedstawił orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., w którym poświadczono nieprawdę co do braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ponieważ uprawniony lekarz takich badań nie przeprowadził, unieważnił egzamin państwowy w części praktycznej na prawo jazdy kategorii B+E przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Ł. w dniu [...] sierpnia 2012 r. zakończonego wynikiem pozytywnym. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r.; poz. 627 ze zm.).
Rozpoznając odwołanie J. S., w którym podniósł on zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 6 kpa i art. 8 kpa oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 50 ust. 2 pkt. 4 lit. a tej ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło jego niezasadność.
W ocenie Kolegium postępowanie zostało wszczęte z urzędu na co wskazuje treść zawiadomienia, iż wszczyna się je w związku z wnioskiem Prokuratora.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 72 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy. Badając przesłanki uzasadniające unieważnienie egzaminu organ stwierdził, że należy je odnieść do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili przeprowadzania egzaminu.
W dniu przystąpienia przez skarżącego do egzaminu obowiązywał art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2012 r.; poz. 1137 ze zm.) zgodnie z którym prawo jazdy otrzymuje osoba, która uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Obecnie wymóg przedłożenia takiego dokumentu wynika z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tymi przepisami osoba nie posiadająca takiego orzeczenia nie mogła być egzaminowana.
Organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarżący takiego orzeczenia nie posiadał, bowiem przedstawione przez niego orzeczenie poświadczało nieprawdę, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. sygn. akt [...], którym uznano winnym J. J. poświadczenia nieprawdy w orzeczeniu lekarskim na okoliczność przeprowadzenia badań J. S. W tym stanie organ nadzorczy jakim jest Marszałek Województwa sprawujący nadzór nad całością czynności związanych z przeprowadzaniem egzaminów na co wskazuje obecny art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami jak i obowiązujący w dacie zdawania przez stronę egzaminu państwowego art. 112 Prawo o ruchu drogowym miał podstawy do unieważnienia egzaminu.
W ocenie Kolegium okoliczność posiadania przez skarżącego prawa jazdy kategorii B pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Fakt posiadania prawa jazdy kategorii B i związanego z tym faktu, iż nie występowały u niego wady zdrowotne uzasadniające przeprowadzenie badań nie dawały podstawy do odstąpienia od dołączenia orzeczenia o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami B+E przed przystąpieniem do egzaminu, skoro wymóg taki jest jasno sformułowany w przepisach prawa. Nie było też konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym prowadzonego postępowania karnego w stosunku do skarżącego i spowodowałoby to jedynie przewlekłość postępowania, a nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie. Nie znajdując podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę od tej decyzji wniósł skarżący J. S., której zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat B + E zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prokuraturę Okręgową w S. (sygn. akt Po [...] prowadzącej postępowanie karne w sprawie poświadczenia nieprawdy przez J. S. w związku ze sprawą prowadzoną przed Sądem Rejonowym w L. (sygn. akt [...]) co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa i doprowadziło do oparcia zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym z pominięciem ustaleń faktycznych poczynionych przez powyższe organy w sprawie zarzutu poświadczenia nieprawdy, dodatkowo pominięcie rozstrzygnięcia w tej sprawie naruszyło słuszny interes skarżącego;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 90 ustawy prawo drogowe z dnia 20 czerwca 1997 r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż kierowcy posiadający uprawnienia do prowadzenia pojazdu typu B rozszerzając posiadane już kategorie w ramach tej samej grupy, w tym przypadku B+E, są zobligowani do poddania się badaniom lekarskim i przedłożenia orzeczenia lekarskiego, w sytuacji gdy właściwa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, iż taki obowiązek spoczywa na kierowcach danej kategorii tylko w sytuacji, gdy podczas dopełnienia niezbędnych formalności lub w trakcie egzaminów uprawniających do otrzymania prawa jazdy okaże się, że występuje u nich jedna bądź kilka wad zdrowotnych uzasadniających skierowanie uprawnionego na badania lekarskie lub gdy upłynie okres ważności orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami określonymi w posiadanej, podstawowej kategorii prawa jazdy kat. B co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami egzaminu praktycznego skarżącego z dnia 8 sierpnia 2012 r.
Skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszego stopnia;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona albowiem organ nie naruszył prawa, a tylko w takim zakresie Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
W świetle ustaleń faktycznych, które Sąd uznaje za prawidłowe nie ma podstaw do stwierdzenia, że zarzuty podniesione w skardze mają uzasadnienie.
Prawidłowo organ stwierdził, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem karnym w stosunku do skarżącego – zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 273 kk, ponieważ wynik tego postępowanie pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. W sprawie istotnym jest czy skarżący przed przystąpieniem do egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B + E przedstawił wymagane przepisami prawa orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do uzyskania prawa jazdy tej kategorii. Wystarczającym dowodem, jak trafnie uznały organy do stwierdzenia, że takie orzeczenie nie zostało przedstawione jest wyrok Sądu Rejonowego
w L. z [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...] na podstawie którego lekarz J. J. został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w orzeczeniu lekarskim na okoliczność przeprowadzenia badań i stwierdzenia braku przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów kategorii B + E w stosunku do skarżącego. Skutek tego wyroku jest więc taki, że orzeczenie to nie stanowiło spełnienia wymogu ustawowego, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy o kierujących pojazdami, poprzednio art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Okoliczność czy za posłużenie się tym dokumentem skarżący zostanie uznany winnym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nie doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a także art. 7, 77 i art. 80 kpa.
Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 50 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 90 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię poprzez uznanie, że kierowcy posiadający prawo jazdy kategorii B są zobowiązani do poddania się badaniom lekarskim i przedłożenia orzeczenia lekarskiego podczas gdy z wykładni tych przepisów wynika, iż taki obowiązek zachodzi tylko w sytuacji stwierdzenia wad zdrowotnych lub upływu okresu ważności orzeczenia lekarskiego.
Wymóg złożenia orzeczenia lekarskiego przed przystąpieniem do egzaminu jest wprost sformułowany w powołanym powyżej artykule i jego niedopełnienie skutkuje niedopuszczeniem do egzaminu. Okoliczność, iż takie orzeczenie było złożone przy egzaminie na prawo jazdy kategorii B nie może więc uzasadniać odstąpienia od przedstawienia aktualnego orzeczenia przy ubieganiu się o prawo jazdy kategorii B + E skoro przepisy tego nie przewidują, a wprost przeciwnie nakładają obowiązek jego złożenia. Nie można więc podzielić zarzutu naruszenia tych przepisów.
Wobec nietrafności podniesionych zarzutów i stwierdzenia, że w okolicznościach sprawy organy miały podstawy do unieważnienia skarżącemu egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B + E przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2012 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Ł. skargę jako nieuzasadnioną w myśl art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło