II SA/Bk 494/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 października 2006 r. sprawy ze skargi W. M. B. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowgo oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. odmawiającej W. M. B. przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] marca 2005r. W. M. B. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] odmówił w/w przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż wnioskodawczyni, pomimo dwukrotnego wezwania jej przez Biuro do usunięcia braków wniosku i złożenia wyjaśnień nie wykazała, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego. Przedmiotową decyzję W. M. B. odebrała osobiście w dniu [...] stycznia 2006r. Natomiast podanie o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od tej decyzji i dokumentami w postaci: odpisu skróconego aktu małżeństwa, odpisu testamentu, wypisu z rejestru gruntów złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu [...] maja 2006r. Swój wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania motywowała tym, iż "sprawa była w toku do wyjaśnienia i nie mogła dostarczyć odpowiednich załączników do wniosku". Mając na uwadze powyższe Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, iż decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., W. M. B. odebrała osobiście w dniu [...] stycznia 2006r., co potwierdza data otrzymania na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wskazana decyzja zawierała pouczenie, w którym organ wskazywał, iż stronie postępowania administracyjnego przysługuje odwołanie od decyzji wydanej w I instancji do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. W konkretnej sprawie termin do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] marca 2006r. Natomiast jak wynika z ustaleń odwołanie od decyzji W. M. B. złożyła dopiero w dniu [...] maja 2006r czyli ponad 90 dni po upływie terminu do jego wniesienia. Organ podkreślił, iż stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnosić w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przedmiotowej sprawie zdaniem organu, odwołująca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, czyli nie uwiarygodniła stosowną argumentacją okoliczności faktycznych nie dotrzymania terminu. Podana przez nią w złożonym wniosku przyczyna, iż "sprawa była w toku do wyjaśnienia i nie mogła dostarczyć odpowiednich załączników do wniosku" nie stanowi uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Końcowo wskazano, iż brak winy w uchybieniu terminu miałby miejsce wówczas, gdyby wniesienie odwołania w terminie nie było możliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, co w niniejszej sprawie nie zostało stwierdzone. Nie godząc się z powyższym postanowieniem W. M. B. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, iż przyczyną wątpliwości organu przy wydawaniu decyzji w I instancji były niewłaściwe dane znajdujące się w ewidencji gruntów, których źródło tkwiło w błędnym postanowieniu Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2005r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu praw do spadku po A. Ch. Skarżąca wskazała, iż wystąpiła do Sądu Rejonowego w G. o zmianę powyższego postanowienia, natomiast odwołanie od decyzji odmawiającej jej pomocy finansowej sporządziła w ustawowym terminie. Podała, iż w dniu [...] lutego 2006r. udała się wraz z mężem G. B. do Biura ARiMR w G. celem złożenia odwołania, jednak pracownik Agencji po jego przeczytaniu stwierdził, że nie może go przyjąć, bo nadal nie ma przy nim odpowiednich załączników. O potwierdzenie faktu nie przyjęcia odwołania przez pracownika Agencji skarżąca zwróciła się do P. Oddziału Regionalnego w Ł., ale Dyrektor Oddziału postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. odmówić wydania zaświadczenia. Na wyżej wymienione postanowienie złożyła zażalenie, które nie zostało jeszcze rozpoznane. W dalszej części uzasadnienia skarżąca podała, iż postanowienie Sądu Rejonowego w G. o zmianie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po A. Ch. zapadło w dniu [...] kwietnia 2006r. i na jego podstawie w dniu [...] maja 2006r. sprostowane zostały dane w ewidencji gruntów. W tym samym dniu złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, stąd w jej ocenie uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. potrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność skarżonych aktów prawnych, to jest ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] stycznia 2006r., co potwierdza data otrzymania na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie, w którym organ wskazywał, iż stronie postępowania administracyjnego przysługuje odwołanie od niej do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. W konkretnej sprawie termin do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] marca 2006r. Natomiast jak wynika z ustaleń organu W. M. B. złożyła odwołanie od decyzji w dniu [...] maja 2006r., czyli ponad 90 dni po upływie terminu do jego wniesienia. Skarżąca wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, motywując go tym, iż przedmiotowa sprawa była "w toku do wyjaśnienia i dlatego nie mogła dostarczyć odpowiednich załączników do wniosku". Stosownie zaś do treści art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie czterech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku – w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie spełnienie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W świetle powołanego przepisu osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Strona nie jest zatem obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, wystarczy jedynie że uprawdopodobni zaistnienie powyższej okoliczności. W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty skarżącej, uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przy czym nie chodzi tu o przeprowadzenie dowodu czyniącego brak winy skarżącej, lecz o wskazanie okoliczności wystarczających dla powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Skoro zatem ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc wyjątek od zasady udowadniania, działa tym samym na korzyść strony pozwalając w określonym wypadku (art. 58 § 1 kpa) na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zamiast jego udowodnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny właściwie ocenił wskazane przez skarżącą powody opóźnienia w wywiedzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] stycznia 2006r. i słusznie uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła należycie braku swej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Jak trafnie zauważa Dyrektor Oddziału z treści skargi jednoznacznie wynika, iż W. M. B. po otrzymaniu decyzji organu I instancji podjęła czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego gospodarstwa rolnego poprzez wystąpienie do Sądu Rejonowego w G. o zmianę postanowienia o stwierdzenie praw do spadku. W tym stanie rzeczy dopiero po uzyskaniu stosownych dokumentów, co nastąpiło w dniu [...] maja 2006r. złożyła ona odwołanie od decyzji wraz z załącznikami oraz wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Jednocześnie jak wynika z akt sprawy zażalenie skarżącej na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego odmowę przyjęcia odwołania, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w dniu [...] lipca 2006r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, w aktach sprawy brak jest dowodu, potwierdzającego fakt, iż organ I instancji odmówił przyjęcia od W. M. B. odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. w ustawowym terminie do złożenia odwołania, tj. do dnia [...] lutego 2006r. W tych okolicznościach uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo przyjął brak niezależnej przeszkody uniemożliwiającej skarżącej wniesienia odwołania we właściwym terminie. Godzi się też zauważyć, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, przerwę w komunikacji, pożar, powódź, itp. W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja ponad wszelka wątpliwość nie miała miejsca. Stąd podzielając w pełni ocenę wniosku dokonaną przez organ, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).