II SA/Bk 494/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu P. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na odebraniu nieruchomości p o s t a n a w i a: uchylić postanowienie Sądu z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wstrzymał wykonanie zaskarżonego przez Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd P. w B. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na odebraniu nieruchomości. W dniu [...] października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o uchylenie wyżej opisanego postanowienia Sądu na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ podał, iż postawą wstrzymania wykonania postanowień egzekucyjnych była ochrona interesów poszczególnych działkowców, którzy zagospodarowali ogródki działkowe. Sytuacja uległa jednak zmianie w wyniku postanowienia WSA w B. z dnia [...] października 2008 r., który po rozpoznaniu wniosków o dopuszczenie poszczególnych działkowców do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika uznał, iż użytkownicy ogródków działkowych na przedmiotowej nieruchomości nie mogą być uczestnikami postępowania. Użytkownicy działek nie wykazali bowiem interesu prawnego w postępowaniu sądowym, a także egzekucyjnym. Nie można zatem w powyższej sytuacji uznać, że ochrona interesów faktycznych poszczególnych działkowców może być podstawą do wstrzymania wykonania postanowień egzekucyjnych. Uczestnikami tego postępowania są bowiem wyłącznie organ administracji jako wierzyciel oraz Polski Związek Działkowców jako zobowiązany. Podczas rozprawy wyznaczonej na dzień [...] listopada 2008 r. skarżący wniósł o jej odroczenie. Swój wniosek motywował tym, iż chciałby skorzystać z pomocy radcy prawnego z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Podał, iż radca prawny, którego chciałby ustanowić w tej sprawie nie mógł się stawić się w dniu rozprawy, gdyż miał inne obowiązki i wyjechał do Poznania. Odnośnie złożonego wniosku o uchylenie postanowienia Sądu z dnia [...] września 2008 r. stwierdził, iż postanowienia odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu użytkowników działek wydane w dniu [...] października 2008 r. i w dniu [...] listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...] nie są prawomocne, a więc na dzień dzisiejszy są nieobowiązujące. Pełnomocnik organu uzupełniając swój wniosek z dnia [...] października 2008 r. o uchylenie postanowienia Sądu z dnia [...] września 2008 r. podniósł, iż postępowanie egzekucyjne realizuje określony obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji, stąd sprawa nie może toczyć się w nieskończoność. W postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie ogólne reguły wynikające z przepisów kpa, w tym zasada szybkości postępowania. W tych uwarunkowaniach składane wnioski przez poszczególnych użytkowników działek służą przedłużaniu rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Na wstępie podnieść należy, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonaniu aktu lub czynności ma dwojako wyznaczony okres obowiązywania jego skutków: definitywny i względny. Nieodwołalnie kończą się one po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji niezależnie od jego treści - art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., a ustają lub ulegają zmianie w przypadku uchylenia lub zmiany postanowienia z powodu zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych - 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W doktrynie podnosi się, iż uchylenie postanowienia będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3, albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie. Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności (tak: J. Borkowski, Monitor Prawny 2005.14.675, Lex 48620/4). W konkretnym przypadku strona postępowania, wnosząc o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonych postanowień egzekucyjnych wskazała na zmianę okoliczności niniejszej sprawy z uwagi na podjęcie przez tutejszy Sąd w równoległym postępowaniu ze skargi Polskiego Związku Działkowców OZP na odmowę uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym – sprawa o sygn. akt [...], postanowień z dnia [...] października 2008 r. i [...] listopada 2008 r. o odmowie dopuszczenia poszczególnych działkowców do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. W tym stanie rzeczy - zdaniem organu - ochrona interesów faktycznych poszczególnych działkowców nie może być podstawą do wstrzymania wykonania postanowień egzekucyjnych. Podkreślono przy tym, iż uczestnikami postępowania egzekucyjnego są wyłącznie organ administracji jako wierzyciel oraz Polski Związek Działkowców jako zobowiązany. Zwrócono także uwagę, iż w omawianym postępowaniu realizowany jest obowiązek wypływający z ostatecznej decyzji administracyjnej. Postępowanie w tym przedmiocie nie może zatem toczyć się w nieskończoność. Składane natomiast w sprawie wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przez kolejnych działkowców służą przedłużaniu załatwienia sprawy co do istoty, co stoi w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa, mającą bez wątpienia zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Mając na względzie powyższą argumentację uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu w chwili obecnej, to właśnie wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia będzie niosło za sobą trudne do odwrócenia skutki. Niewątpliwie uznać należy, iż postanowienia tutejszego Sądu z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2008 r. przesądziły, iż użytkownicy ogródków działkowych na spornej nieruchomości nie wykazali interesu prawnego w postępowaniu sądowym, a także egzekucyjnym, a zatem nie mogą być uczestnikami tego postępowania. Powyższa okoliczność - zdaniem Sądu - ujawniła, iż od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. dla użytkowników ogródków działkowych. Skoro jak trafnie zauważał organ, uczestnikami postępowania egzekucyjnego są z jednej strony organ administracji jako wierzyciel, a z drugiej strony Polski Związek Działkowców jako zobowiązany, to poszczególnym użytkownikom ogródków działkowych (wobec nie uznania ich za strony postępowania) nie przysługuje ochrona tymczasowa przewidziana na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo podnieść należy, iż instytucja wstrzymania zaskarżonego aktu w trybie 61 § 3 p.p.s.a. nie może służyć tamowaniu biegu postępowań w innych sprawach i opóźnianiu wydania rozstrzygnięć merytorycznych w tych sprawach. Dlatego też Sąd uznał za zasadne uchylić własne postanowienie z dnia 29 września 2008 r. o wstrzymaniu wykona zaskarżonych postanowień w oparciu o art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).