II SA/Bk 494/24

WyrokWSA w Białymstoku2024-10-22

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marta Joanna Czubkowska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP w wysokości 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, bez wskazania konkretnej kwoty, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP w wysokości 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, bez wskazania konkretnej kwoty, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych wymaga określenia konkretnej stawki kwotowej, a nie jedynie odwołania się do maksymalnego progu. Takie uchybienie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Białymstoku zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Zabłudowie z dnia 31 maja 2022 r. ustalającą wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP. Zarzucono, że uchwała narusza prawo, ponieważ zamiast konkretnej kwoty ekwiwalentu, odwołuje się do 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, co nie spełnia wymogów ustawy. Rada Miejska w Zabłudowie, w odpowiedzi na skargę, podjęła nową uchwałę uchylającą zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Białymstoku na uchwałę Rady Miejskiej w Zabłudowie z dnia 31 maja 2022 r. nr XXXVI.289.2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za udział strażaków ratowników w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w Zabłudowie podjęła w dniu 31 maja 2022 r. uchwałę nr XXXVI.289.2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za udział strażaków ratowników w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach (Dz.Urz.Woj.Podl. 2022, poz. 2625 z dnia 2 czerwca 2022 r.), działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2022, poz. 559; dalej: "u.s.g.") w związku z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. 2021 r., poz. 2490; dalej: "u.o.s.p."). W § 1 ust. 1 tejże uchwały wskazano, że: ustala się wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakom ratownikom OSP z terenu Gminy Zabłudów za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej w wysokości: (1) 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "M.P." na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) za udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych, (2) 5 zł za udział w szkoleniach lub ćwiczeniach. Prokurator Rejonowy w Białymstoku zaskarżył w całości ww. uchwałę do sądu administracyjnego zarzucając jej istotne naruszenie prawa, tj. art. 15 ust. 1 a i ust. 2 u.o.s.p. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 u.s.g. przez ustalenie w § 1 ust. 1 pkt 1 uchwały wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakom ratownikom OSP z terenu gminy Zabłudów za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej w wysokości 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "M.P." na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) za udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych, podczas gdy ekwiwalent pieniężny otrzymuje nie tylko określony powyżej strażak ratownik OSP, ale również kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 i strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 – stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych, natomiast wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna polegać na wskazaniu konkretnej kwoty pieniężnej, gdyż proste powołanie się na maksymalną, tj. 1/175 przeciętnego wynagrodzenia – (nieprzekraczalną) ułamkową wysokość ekwiwalentu, nie spełnia warunku z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., a dopiero wskazanie konkretnej stawki (kwoty) ekwiwalentu świadczy o realizacji kompetencji z powołanego przepisu i rodzi skutek w zakresie określoności sytuacji prawnej adresata uchwały i skonkretyzowania uprawnień z tego tytułu (przy naliczaniu za każdą rozpoczętą godzinę), a dalej ewentualnych roszczeń o wypłatę – strażaków (czy też kandydatów) ratowników OSP i pozwala na ocenę, czy dana stawka nie przekracza ustawowego progu 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, obowiązującego przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Skarżący prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że skarżona uchwała zaliczana jest do katalogu aktów prawa miejscowego, których prawo stanowienia przysługuje gminie na podstawie upoważnień ustawowych (zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g.). Odstąpienie od tych reguł stanowi istotne naruszenie prawa. Tymczasem samo powołanie się na maksymalną, tj. 1/175 przeciętnego wynagrodzenia – (nieprzekraczalną) ułamkową wysokość ekwiwalentu, nie spełnia warunku z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Dopiero wskazanie konkretnej stawki (kwoty) ekwiwalentu świadczy o realizacji kompetencji z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. i rodzi skutek w zakresie określoności sytuacji prawnej adresata uchwały i skonkretyzowania uprawnień z tego tytułu (przy naliczaniu za każdą rozpoczętą godzinę), a dalej ewentualnych roszczeń o wypłatę – strażaków (czy też kandydatów) ratowników OSP. Poza tym określenie konkretnej kwoty ekwiwalentu pozwala na ocenę, czy dana stawka nie przekracza ustawowego progu 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, obowiązującego przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.s.p. strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. Stosownie zaś do treści art. 15 ust. 1a u.o.s.p. ekwiwalent pieniężny otrzymują również: (1) kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p., (2) strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p. - stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych. Zatem w treści § 1 zaskarżonej uchwały, organ zawęził krąg podmiotów, którym przysługuje ekwiwalent, pomijając, że uprawnionymi do niego są także osoby wymienione w art. 15 ust. 1a u.o.s.p. Takie działanie jest niezgodne z przytoczonymi przepisami wyznaczającymi ramy upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Zabłudowa uwzględnił skargę w całości i wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), ze względu na podjęcie w dniu 14 sierpnia 2024 r. przez Radę Miejską w Zabłudowie uchwały nr V.31.2024 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za udział strażaków ratowników w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach z terenu Gminy Zabłudów, na mocy której uchylono zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a.), obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W sprawie nie jest sporne, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Z tych względów przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. należy stosować wraz z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1); w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Oznacza to, że stwierdzenie nieważności (w całości bądź w części) zaskarżonej uchwały, w tym stanowiącej akt prawa miejscowego, następuje w wyniku stwierdzenia istotnego naruszenia prawa przy jej podejmowaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, zob. także: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny, 2001, z. 1-2, s. 102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. Jednolicie przyjmuje się też, że orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały rady gminy może być wydane tylko, gdy uchwała pozostaje w wyraźniej sprzeczności z określonym przepisem prawa i gdy wynika to wprost z treści tego przepisu. W świetle bowiem art. 91 ust. 1 zd. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g. sankcja nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy została zastrzeżona wyłącznie dla istotnych naruszeń prawa (wyrok NSA z 9 października 2019 r. r., sygn. akt II OSK 2587/19, CBOSA). Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej wskazane kryteria sąd stwierdził, że jest ona dotknięta istotnym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który ją ustanowił – art. 87 ust. 2 Konstytucji RP. Natomiast art. 94 Konstytucja RP wskazuje, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. To zatem ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów rangi ustawowej. Za niedopuszczalne uznać należy zarówno pomijanie przez radę gminy materii przekazanej temu organowi do uregulowania na mocy delegacji ustawowej, jak i regulowanie tego, co zostało już uregulowane w ustawie, bądź modyfikowanie przepisu ustawowego. Każde zatem unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie ustawowe należy uznać za naruszenie normy upoważniającej i zarazem naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Tego rodzaju wykroczenie przez organ uchwałodawczy poza granice normy kompetencyjnej do wydawania aktu prawa miejscowego należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością wadliwego przepisu prawa miejscowego. Podstawę kompetencyjną zaskarżonej uchwały stanowił art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych w ówczesnym brzmieniu (Dz. U. z 2021 r. poz. 194 ze zm., dalej u.o.s.p.). Zgodnie treścią z art. 15 ust. 1 u.o.s.p. obowiązującą na datę podjęcia zaskarżonej uchwały, strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. Stosowanie zaś do postanowień art. 15 ust. 2 wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. W orzecznictwie podnosi się, że przepis ten nie jest treściowo jednoznaczny, niemniej przy wykorzystaniu podstawowych narzędzi wykładni, można zrekonstruować dyrektywę, która będzie urzeczywistniać założenia prawodawcy (vide: wyrok NSA z 13 września 2023 r., III OSK 2588/22, pub. CBOSA). W powołanym wyroku wskazuje się, że z treści tej regulacji po pierwsze wynika, że ustalenie ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakowi ratownikowi za uczestnictwo w działaniu ratowniczym następuje dwuetapowo. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna być ustalona przez radę gminy, nie rzadziej niż raz na 2 lata, w wysokości respektującej limity przewidziane w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Uchwała ustalająca wysokość ekwiwalentu za uczestnictwo w działaniu ratowniczym, wyraża więc określoną stawkę ekwiwalentu, która ma charakter generalny i abstrakcyjny w tym znaczeniu, że abstrahuje od konkretnych okoliczności podmiotowo-przedmiotowych, w których strażak uzyskuje uprawnienie do tego świadczenia. Ta cecha podjętej przez radę gminy uchwały na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. pozwala na przypisanie jej przymiotu aktu prawa miejscowego. Uchwała podjęta na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. nie określa konkretnej kwoty ekwiwalentu, jaką otrzymuje strażak ratownik OSP w związku z uczestnictwem w konkretnym działaniu ratowniczym. Wysokość tej kwoty uzależniona jest bowiem od liczonego w godzinach przedziału czasu, jaki strażak ratownik OSP poświęcił na uczestnictwo w działaniu ratowniczym. Przepis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. zastrzega bowiem expressis verbis, że wysokość ekwiwalentu nalicza się "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Posługując się terminologią przyjętą przez ustawodawcę należy zatem odróżnić "ustalenie wysokości ekwiwalentu" od "naliczenia wysokości ekwiwalentu". Ustalenie wysokości ekwiwalentu należy do rady gminy, która w podjętej na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uchwale ma obowiązek określić kwotową wysokość stawki za każdą rozpoczętą godzinę uczestnictwa strażaka ratownika OSP w działaniu ratowniczym. Naliczenie wysokości ekwiwalentu ma natomiast charakter konkretny. Jest to działanie podejmowane wobec konkretnego strażaka, po zakończonym działaniu ratowniczym, polegające na przemnożeniu stawki ekwiwalentu ustalonej przez radę gminy przez liczbę godzin odzwierciedlających czas uczestnictwa strażaka w tym działaniu. Z powyższego wynika zatem, że podjęta na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uchwała musi ustalać stawkę ekwiwalentu przy zachowaniu następujących rygorów: 1) stawka ekwiwalentu musi być określona kwotowo; 2) wysokość stawki ekwiwalentu nie może być wyższa od 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego; 3) stawka ekwiwalentu ustalana jest za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej; 4) stawka ekwiwalentu ustalana jest za uczestnictwo w działaniu ratowniczym; 5) stawka ekwiwalentu ustalana jest nie rzadziej niż raz na 2 lata. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej sąd podziela stanowisko Prokuratora, że ustalenie w § 1 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom OSP w wysokości 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, stanowi istotne naruszenie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. W świetle powyższych rozważań dotyczących wykładni regulacji zawartej w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. stwierdzić należy, że wysokość ekwiwalentu musi być określona kwotowo. Proste powołanie się na maksymalną (nieprzekraczalną) ułamkową wysokość ekwiwalentu nie spełnia warunku z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Dopiero wskazanie kwoty ekwiwalentu świadczy o realizacji kompetencji z art. 15 ust. 2 i rodzi skutek w zakresie określoności sytuacji prawnej adresata uchwały i skonkretyzowania uprawnień z tego tytułu (przy naliczaniu za każdą rozpoczętą godzinę) – a dalej ewentualnych roszczeń o wypłatę – strażaków ratowników OSP. Nadto określenie konkretnej kwoty ekwiwalentu pozwala na ocenę, czy dana stawka nie przekracza ustawowego progu 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, obowiązującego przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Pozostawienie § 1 uchwały w obrocie prawnym może prowadzić do sporów co do wysokości przysługującego ekwiwalentu. Nie ulega wątpliwości, że uchwała zaskarżona w tym zakresie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., co stanowi istotne naruszenie prawa i w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu. Za nie zasadny natomiast uznać należy zarzut naruszenia art. 15 ust. 1a pkt 1 ustawy, poprzez pominięcie materii przekazanej radzie gminy do uregulowania na mocy delegacji ustawowej. Zgodnie z tą regulacją ekwiwalent pieniężny otrzymują również kandydaci na strażaka ratownika OSP, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1. Przepis art. 15 ust. 1a został jednakże dodany do ustawy w dniu 8 września 2023 r. na mocy art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1560). Jako, że kontrolowana uchwała została podjęta w dniu 31 maja 2022 r. a więc w dniu kiedy regulacja ta nie obowiązywała, rada gminy nie była zatem zobowiązana (wbrew twierdzeniom skargi) do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego także kandydatom na strażaka ratownika OSP. Stąd stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do istotnego naruszenia art. 15 ust. 1a pkt 1 ustawy, albowiem na datę podejmowania zaskarżonej uchwały przepis ten jeszcze nie obowiązywał (wszedł w życie 8 września 2023 r). Podzielając zatem stanowisko Prokuratora w zakresie wadliwego określenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakom ratownikom OSP, sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona uchwała została sporządzona z przekroczeniem delegacji ustawowej. Tymczasem, co już podkreślono wyżej, treść uchwały powinna bezwzględnie odpowiadać delegacji ustawowej. Wszelkie zatem odstępstwa od katalogu przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości lub w części. Sąd stwierdził nieważność całej uchwały, gdyż wyeliminowanie jedynie części zapisów uchwały wpłynęłoby na jej integralność. Uchwała składa się tylko z czterech jednostek redakcyjnych. Pozostawienie zatem w obrocie prawnym pozostałej części uchwały nie ma racji bytu, gdyż po wyeliminowaniu tylko zakwestionowanego zapisu pozostałym zapisom nie można nadać żadnej treści prawnej. Odnosząc się natomiast do stanowiska Rady, że postępowanie powinno być umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż po wniesieniu skargi została podjęta nowa uchwała uwzględniająca wszystkie zarzuty skargi i uchylająca kwestionowaną w sprawie niniejszej uchwałę, stwierdzić należy, że okoliczność ta nie eliminuje potrzeby rozstrzygnięcia o nieważności zaskarżonej uchwały ani nie czyni niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego bezprzedmiotowym. Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje bowiem skutek ex tunc co może mieć znaczenie dla kwalifikacji prawnej zdarzeń, które wówczas – tj. w czasie, gdy ona pozostawała w obrocie prawnym – zaistniały (vide: np. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., II OSK 1562/11, pub. CBOSA). Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania. Uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ takiego skutku nie wywiera. Zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są zatem dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (vide: uchwała TK z 14 września 1994 r., W 5/94, OTK z 1994 r. nr 2, poz. 44 i wyrok NSA z 22 marca 2007 r., II OSK 1776/06, pub. CBOSA). W uzasadnieniu przywołanego wyżej orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że dopuszczalna jest skarga na uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz jej przepisy "nadal obowiązują" w tym znaczeniu, że można je stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Z uwagi na powyższe, kwestia uchylenia zaskarżonej uchwały, wskutek podjęcia nowej uchwały z dnia 14 sierpnia 2024 r., nie wpływa na możliwość poddania jej kontroli w toku aktualnie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotowej kontroli w niniejszej sprawie jest jedynie zaskarżona uchwała. Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło