II SA/Bk 497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. H. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 września 2010 r. w sprawie ze skargi J. H. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – garażu p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych We wniosku z dnia 3 sierpnia 2010r. J. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2010r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 9 września 2010r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia J. H. wniósł sprzeciw wskazując, że ma wprawdzie mieszkanie o pow. 44 m2, ale stanowi ono majątek odrębny jego żony obciążony prawem dożywocia teściowej. Dalej argumentował, że osiągany przez niego dochód w wysokości 2100 zł brutto (netto - 1350 zł) na czteroosobową rodzinę jest bardzo niski, bo po odliczeniu wszystkich miesięcznych wydatków, w skład których wchodzą: opłata za mieszkanie – 209 zł, opłata za energię elektryczną – 95 zł, opłata za gaz – 46 zł, opłata za leki żony – 300 zł, na przeżycie pozostaje kwota 700 zł, czyli 175 zł na osobę. Końcowo wyjaśnił, że oszczędności w kwocie 5000 zł zbierane były przez wiele lat na "czarną godzinę", a większość z nich przeznaczona będzie na węgiel, drzewo i ziemniaki na zimę. Podsumowując skarżący ponownie wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 9 września 2010r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu sądowym, co do zasady, strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na powyższe, przyznanie prawa pomocy winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 §1 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W ocenie Sądu sytuacja materialna (finansowa) J. H. stanowi dostateczną przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, a jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 2100 zł brutto. Jest jedynym żywicielem rodziny i ma na utrzymaniu niepracującą żonę w wieku 50 lat, oraz 23 i 21- letniego syna. W skład majątku wchodzi mieszkanie o pow. 44 m2, stanowiące majątek odrębny żony, obciążony prawem dożywocia, samochód Volkswagen Golf II, rok produkcji 1991 (należący do syna), samochód osobowy marki Seat Toledo, rok produkcji 1996 oraz oszczędności w kwocie 5000 zł przeznaczone - zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy – na węgiel, drzewo i ziemniaki na zimę. Miesięczne wydatki wnioskodawcy zamykają się w kwocie 650 zł. Sytuacja finansowa skarżącego wskazuje, zdaniem Sądu, że nie posiada on realnych możliwości poniesienia w niniejszej sprawie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.