II SA/Bk 498/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, asesor WSA Piotr Pietrasz, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi R. T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę R. T. B. podaniem z dnia [...] marca 2007 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na opłaty mieszkaniowe. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił R. T. B. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłaty mieszkaniowe. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód w wysokości [...] zł., który nie przekracza kwoty [...] zł stanowiącej kryterium dochodowe na osobę samotnie gospodarującą. Jednakże mimo spełniania kryterium finansowego organ stwierdził, iż wnioskodawcy nie przysługuje pomoc albowiem nie wykorzystuje własnych możliwości w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Organ zaznaczył, iż w [...] metrowym mieszkaniu wnioskodawcy zamieszkują jego dwaj koledzy, którym R. T. B. nieodpłatnie użycza dwóch pokoi. Wnioskodawca był kilkakrotnie informowany o konieczności wykorzystywania własnych możliwości poprzez wyegzekwowanie od osób z nim zamieszkujących opłat czynszowych, ale bez skutku. Organ podkreślił, że skoro wnioskodawca nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zachodzą podstawy do odmowy przyznania świadczenia. Od powyższej decyzji R. T. B. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wskazując, iż naruszone w sprawie zostały przepisy art. 119 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 77§1 i art. 78§1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczył, iż domagał się powołania w sprawie biegłego psychologa i specjalisty od prawa lokalowego, które to żądania nie zostały uwzględnione przez organ I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zatem prawo do świadczeń uwarunkowanie jest wykazaniem się własną aktywnością w zakresie zaspokajania swych potrzeb życiowych. Zdaniem organu jest niedopuszczalne wykorzystywanie środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokajania potrzeb życiowych z własnych środków, nie czynią tego jednak z własnej woli i wyboru. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Bierna postawa ubiegającego się o pomoc świadczy niewątpliwie o braku takiego współdziałania i jest uzasadnieniem do podjęcia decyzji odmawiającej jej przyznania. Skoro wnioskodawca nie czyni starań i nie współdziała z organem w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Na powyższą decyzję R. T. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 119 pkt. 1 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 77§1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organy nie powołały biegłych, mimo złożonego przez niego wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż są one niezasadne, albowiem w sprawie nie było konieczności sporządzania jakichkolwiek opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu dokonana przez organ II instancji ocena stanu faktycznego i prawnego w sprawie jest prawidłowa. Zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zaś tryb rozpatrywania tych spraw reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 – pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Decyzje mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale i nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 roku, sygnatura akt I SA 945/00, publ. LEX nr 79608). Rozmiar pomocy warunkowany jest bowiem nie tylko potrzebami strony, ale i możliwościami finansowymi organu. Przyznanie zasiłku nie jest obligatoryjne. Z ustawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynika również, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Z woli art. 4 ustawy, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, w tym do poszukiwania źródeł dochodu. Z akt sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż skarżący nie współdziała z organem w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Skarżący jest właścicielem, dużego – [...] metrowego mieszkania, którego część od kilku lat zamieszkują dwie obce osoby. Mimo informowania skarżącego o konieczności wykorzystywania własnych możliwości poprzez wyegzekwowanie od razem zamieszkujących osób części opłat mieszkaniowych, ten nie podjął żadnych działań zmierzających do ponoszenia przez lokatorów tychże kosztów. Skarżący zajął postawę typowo roszczeniową wobec organów pomocy społecznej, domagając się środków finansowych na pokrycie wydatków mieszkaniowych nie starając się we własnym zakresie o ich pozyskanie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że skarżący jest objęty systematyczną pomocą społeczną przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. W ostatnim okresie zostały mu przyznany zasiłek colowy na zakup odzieży, butów i biletu komunikacji miejskiej a także zasiłek okresowy. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego na ponoszenie opłat mieszkaniowych. Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów art. 77 Kpa i art. 119 pkt. 1 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej należało uznać je za bezpodstawne. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z akt sprawy wynika, iż pracownik socjalny prawidłowo wykonywał swoje zadania, w szczególności nie było podstaw do powołania w sprawie biegłego psychologa czy też specjalisty z zakresu prawa lokalowego. Zgodnie z art. 78§1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu powinno zostać uwzględnione przez organ jedynie w sytuacji, w której dowodzona okoliczność może mieć znaczenie dla sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie nie było potrzeby powoływania jakichkolwiek biegłych, albowiem zarówno stan zdrowia jak i wiedza dotycząca prawa lokalowego nie mogły mieć wpływu na zasadność przyznania zasiłku celowego na ponoszenie opłat mieszkaniowych. Stwierdzić zatem należało, iż organy obu instancji w wyczerpujący sposób zebrały i rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.