II SA/Bk 5/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-01-30

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawa dotyczy zasiłku celowego, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a PPSA strona w takich sprawach jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym postępowanie w tej części podlega umorzeniu. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało wykazane przez wnioskodawcę ze względu na niskie dochody i orzeczony stopień niepełnosprawności.
Stan faktyczny
R. T. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody z zasiłków z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, wysokie wydatki oraz posiadanie orzeczonego lekkiego stopnia niepełnosprawności. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. R. T. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Jedynym źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego pozostają świadczenia uzyskiwane z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. tj. zasiłki: okresowy w kwocie 236,62 zł oraz celowy na zakup posiłków w wysokości 100 zł. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą: 300 zł na zakup posiłków oraz 20 zł opłaty za energię elektryczną. Majątek R. T. B. stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (zajęta przez komornika). W konkluzji skarżący stwierdził, iż jest osobą niepełnosprawną (orzeczony lekki stopień niepełnosprawności) – k. 6-7 i k. 9. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2008 r. (k. 12) oraz decyzji MOPR w B.: z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego z powodu bezrobocia za okres od [...] grudnia 2008 r. do [...] lutego 2009 r. w wysokości 236,62 zł miesięcznie (k. 10) i z dnia [...] stycznia 2009 r. o przyznaniu świadczenia pieniężnego na dofinansowanie zakupu posiłków w wysokości 200 zł (k. 11). Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku R. T. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku celowego należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a i art. 64 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega umorzeniu, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez R. T. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku R. T. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż jego źródłem dochodów pozostaje zasiłek okresowy z powodu bezrobocia i świadczenie pieniężne na dofinansowanie zakupu posiłków (k. 11-12) uzyskiwane z MOPR w B. w łącznej wysokości 436,62 zł miesięcznie. R. T. B. nie posiada zgromadzonych oszczędności, jest osobą schorowaną (orzeczony lekki stopień niepełnosprawności). Wysokość uzyskiwanego dochodu bezspornie wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków wnioskodawcy. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż R. T. B. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W tym miejscu ustosunkowując się do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata w osobie L. K. (k. 7) informacyjnie jedynie należy wskazać, iż sądy administracyjne nie są właściwe w zakresie imiennego wyznaczania pełnomocników z urzędu (w tym również i adwokatów). Wyznaczenie imienne osoby adwokata stanowi wyłączną kompetencję właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej w B. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło