II SA/Bk 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), ,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi R.T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T.M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z [...] listopada 2008r. Nr [...] (doręczoną stronie [...] listopada 2008r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] września 2008r. Nr [...] odmawiającą R.T.B. przyznania zasiłku celowego na zakup posiłków i odzieży jesiennej. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Dnia 21 sierpnia 2008r. R.B. złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłków i odzieży jesiennej. Dnia [...] września 2008r., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Kierownik Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. decyzją Nr [...] odmówił pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłków i odzieży jesiennej. Organ I instancji ustalił, na postawie wywiadu środowiskowego i dokumentów zgromadzonych w aktach, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP w B. od 8 maja 2005r. bez prawa do zasiłku. Na jego dochód składa się dochód z gospodarstwa rolnego – 16,27 zł i zasiłek okresowy. Łączny miesięczny dochód wynosi 246,64 zł. Ustalono, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe określone w § 1 pkt 1, lit a Rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). Stwierdzono jednocześnie, że istnieją przesłanki przemawiające na niekorzyść strony. Ustalono bowiem, że wnioskodawca jest właścicielem dużego mieszkania (60 m2) i nieodpłatnie pozwala na korzystanie z dwóch pokoi dwóm kolegom. Organ I instancji ustalił również, że wnioskodawca był wielokrotnie informowany przez pracownika socjalnego o konieczności wykorzystywania własnych możliwości poprzez wyegzekwowanie od mieszkających z nim kolegów opłat z tytułu korzystania z mieszkania. Wnioskodawca kategorycznie oświadczył, że nie będzie egzekwował od nich żadnych opłat pomimo, iż jest znacznie zadłużony w płatności czynszu za lokal mieszkalny. W tak ustalonym stanie faktycznym, opierając się na normie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 12.03.2004r.o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. nr 115 poz. 728) odmówiono wnioskodawcy przyznania pomocy, pomimo iż spełnił formalne przesłanki określone w art. 39 ust. 1 i 2 w/w ustawy. Wskutek odwołania R.T.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] listopada 2008r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania R.B. zasiłku celowego na zakup posiłków i odzieży jesiennej. Stwierdzono, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zasadne i nie narusza przepisów prawa ponieważ wnioskodawca pomimo wielokrotnych uwag pracownika socjalnego odmówił pobierania opłat od osób mieszkających w jego mieszkaniu. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.B., zarzucając decyzji niezastosowanie art. 136 kpa w związku z art. 7 kpa oraz niezgodność z art. 14 kpa w związku z art. 67 i 68 i art. 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że odmowa przyznania zasiłku celowego była uzasadniona z uwagi na uporczywe niewykorzystywanie przez wnioskodawcę własnych możliwości oraz braku jego współpracy z pracownikiem socjalnym w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Organ podał także, że nie stwierdza naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności decyzji, czyli jej zgodności z przepisami prawa materialnego i prawidłowości zastosowanej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje wówczas, gdy zostanie stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenia przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów kpa. Wywód Skarżącego sprowadza się do stwierdzenia, że uniemożliwiono mu w postępowaniu odwoławczym zajęcie pisemnego stanowiska. Zgodnie z treścią art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, uzupełnionego ewentualnie o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ I instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne. W niniejszej sprawie, po wydaniu decyzji w I instancji nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, nie było więc powodu, aby na etapie postępowania odwoławczego przeprowadzać dodatkowe postępowanie dowodowe, w tym odbierać dodatkowe oświadczenia od strony postępowania. W odwołaniu skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych zarzutów, ograniczając się do wskazania kilku przepisów k.p.a., które jego zdaniem zastały naruszone. W tym świetle oczywiście bezzasadnym jest zarzut naruszenia art. 10 i 14 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu pisemnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie znajduje również potwierdzenia zarzut, że organ II instancji rozpatrując sprawę nie przestrzegał praworządności (naruszając wg skarżącego art. 7 kpa). Skarżący nie wykazał także, na czym ma polegać uchybienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze treści art. 67 i 68 kpa. Zarzut naruszenia, w szczególności przepisu art. 10 kpa, mógłby być uznany za słuszny, o ile Skarżący by wykazał, że nie mógł złożyć nowych istotnych dowodów w sprawie, mających wpływ na treść decyzji. Taka sytuacja jednakże nie miała miejsca. Organy podkreśliły, że chociaż wskazany we wniosku cel udzielenia zasiłku celowego spełnia kryteria określone w art. 39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, to zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym i decyzja o jego przyznaniu musi być oparta o ocenę całokształtu okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, odmawiając przyznania zasiłku, organy administracji słusznie zastosowały przepis art. 11 ust 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728). Art. 11 ust. 2 przewiduje przypadek odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w przypadku niewypełnienia obowiązku określonego w art. 4 ustawy o pomocy społecznej - współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej. Stosując tenże przepis organy nie przekroczyły granic tzw. uznania administracyjnego. Uzasadniając decyzję odmowną, organy przekonująco wykazały, jakie zdarzenia przesądzają o tym, że pomoc nie może być udzielona. W pisemnym wyjaśnieniu oraz na rozprawie Skarżący podał, że z uwagi na liczne schorzenia potrzebuje pomocy swoich współlokatorów w życiu codziennym i dlatego nie pobiera od nich opłat za mieszkanie. Nie potrafił jednak wskazać konkretnych czynności, w których pomagają mu współlokatorzy. Podał jedynie, że kontrolują jego zachowanie, ponieważ cierpi na zespół schorzeń poalkoholowych. Potwierdził ponadto, że jego mieszkanie jest zadłużone z tytułu opłat czynszowych. Powyższe twierdzenia Skarżącego nie są wiarygodne w świetle materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, zwłaszcza treść wywiadów środowiskowych, w których pracownik socjalny podaje, że Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i jest zdolny do samoobsługi. Słusznie więc ustalono, że R.T.B. nie wykorzystuje swoich możliwości, jakie daje mu pozostające w jego dyspozycji stosunkowo duże mieszkanie. Mając świadomość istnienia zadłużenia, oraz będąc motywowany przez pracownika socjalnego nie podjął żadnych działań w kierunku obciążenia swoich lokatorów opłatami za mieszkanie. Wielokrotnie pouczany przez pracownika socjalnego o konieczności współpracy w celu polepszenia swojej sytuacji życiowej nie podjął działań aby wyegzekwować opłat od lokatorów, przeciwnie kategoryczne stwierdził, że nie będzie pobierał opłat. Rodzaj i charakter wskazywanych przez Skarżącego schorzeń nie uzasadnia opieki innych osób, czego potwierdzeniem jest treść orzeczenia lekarskiego o lekkim stopniu niepełnosprawności z 8 kwietnia 2008r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. IISA/Bk 11/09 (Sąd dopuścił dowód z tych akt na rozprawie, k-43). Uporczywa odmowa przez Skarżącego pozyskiwania środków z odpłatnego wynajmowania pokoi, z których skarżący nie korzysta, mieści się niewątpliwie w pojęciu braku współpracy z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężania trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy o pomocy społecznej).. Niezależnie od powyższego organy zwróciły uwagę na okoliczność, że Skarżący od kilku lat korzysta z różnych form pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności radcy prawnego w kwocie 240 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22 % stawki w kwocie 52, 80 złotych.