II SA/Bk 501/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-10-12
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest inwalidą, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i osiąga dochód pozwalający na pokrycie wykazanych wydatków, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części obejmującej kwotę powyżej 50 zł, jednocześnie odmawiając zwolnienia w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy wnioskodawca osiąga stały dochód pozwalający na pokrycie wykazanych wydatków stałych i okazjonalnych, a nadto posiada majątek, możliwe jest przyznanie zwolnienia w części, która nie doprowadzi do niedostatku, jednocześnie wymagając uiszczenia części kosztów sądowych mieszczącej się w jego możliwościach płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący S. T., inwalida grupy [...], złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na miesięczny dochód w wysokości ok. 1.640 zł brutto (1.357 zł netto) z renty inwalidzkiej oraz wyszczególnione wydatki miesięczne i okazjonalne. Posiada mieszkanie, nieruchomość z zabudową, las i jest współwłaścicielem samochodu. W sprawie tej oraz innych, toczących się przed sądem, skarżący był częściowo lub całkowicie zwolniony z kosztów sądowych lub wezwany do ich uiszczenia.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. P. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą [...] grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.640 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego to: lekarstwa - 510 zł, gaz – 50 zł, czynsz za mieszkanie - 430 zł, energia elektryczna – 50 zł; ubezpieczenie – 62 zł; oplata za telewizję – 39 zł; telefon – 38,55 zł. Dodatkowo skarżący kupił opony do samochodu za kwotę 400 zł i opłacił ostatnią ratę za telewizor w kwocie 213 zł. S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni [...] ha oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego z [...] r. (k. 45 - 46). W sprawie sygn. akt II SAB/Bk 32/11 skarżący oświadczył, iż jego dochód netto wynosi 1.357 zł.
Do wniosku skarżący dołączył: dokument potwierdzający uiszczenie opłaty za: ubezpieczenie (k. 47); czynsz i telefon (k. 48), paragony za lekarstwa (k. 49); gaz (k. 51) oraz fakturę za zakup i wymianę opon (k. 50).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą [...] grupy, samotnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje 1.357 zł netto (1.640 zł brutto), uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie 1.179,55 zł (lekarstwa, gaz, czynsz za mieszkanie, energia elektryczna, ubezpieczenie, opłata za telewizję, telefon). Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki okazjonalne tj. zakup opon dnia [...] sierpnia 2011 r. za kwotę 396,98 zł i uiszczenie ostatniej raty za telewizor (k. 43 i k. 50). Majątek S. T. stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las
o powierzchni około [...] ha oraz [...] samochód osobowy (współwłasność).
Na obecnym etapie postępowania skarżący przed tutejszym sądem ma
7 niezałatwionych spraw (wraz ze sprawą niniejszą), przy czym w jednej skarżący uiścił wpis w kwocie 50 zł (sygn. akt II SAB/Bk 26/11), w sprawie II SA/Bk 804/10 wnioskodawca jest zwolniony z kosztów sądowych, sprawach sygn. akt II SAB/Bk 33/11; II SAB/Bk 55/11; II SA/Bk 261/11 S. T. został zwolniony z kosztów sądowych w kwocie powyżej kwoty 50 zł (postanowienia te nie są prawomocne) zaś w sprawie II SAB/Bk 32/11 wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w wysokości 50 zł (k. 53).
Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od całości kosztów sądowych stanowi przede wszystkim fakt osiągania przez S. T. stałego miesięcznego dochodu pozwalającego na pokrycie wykazanych wydatków (stałych i okazjonalnych). Fakt uiszczania wydatków okazjonalnych (np. w sierpniu br. była to kwota około 400 zł) pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawcy pozostaje, co miesiąc wolna kwota środków finansowych, która to powinna być przeznaczona na pokrycie przynajmniej części kosztów sądowych w sprawie niniejszej – 50 zł. Nadto należy wskazać, iż wydatek na pokrycie kosztów cyfrowej telewizji, nie ma charakteru wydatku koniecznego, który ma pierwszeństwo przez kosztami sądowymi.
Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu,
w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz kwotą należnych opłat sądowych pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny.
W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty 50 zł tytułem kosztów sądowych w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło