II SA/Bk 502/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. G. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. P. C. pismem z dnia [...] marca 2007r. zwrócił się do dyrekcji Aresztu Śledczego w B. o udzielenie informacji o pobycie w tym areszcie od sierpnia 2002r. z podaniem numerów cel oraz ich powierzchni i zaludnienia. Podał, że informacja powyższa jest mu potrzebna bo zamierza wystąpić z powództwem o zadośćuczynienie. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. odmówił wydania zaświadczenia, uzasadniając odmowę brakiem interesu prawnego strony w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. C. podniósł, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B. ma obowiązek wydać przedmiotowe zaświadczenie, bo wynika to wprost z brzmienia art. 218 § 1 kpa. Ponadto podniósł, że uprawdopodobnił swój interes prawny, gdyż wskazał, że zaświadczenie to będzie mu potrzebne do wystąpienia z powództwem na drogę sądową przeciwko Aresztowi Śledczemu w B. o zadośćuczynienie za niehumanitarne warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu swego postanowienia organ stwierdził, że przepis art. 218 § 1 kpa obligujący organ do wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, nie może być interpretowany w oderwaniu od zasady określonej w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, tj. po zbadaniu, czy osoba ma interes prawny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia. Podany przez skarżącego interes prawny przejawiający się potrzebą przedstawienia zaświadczenia do sprawy z powództwa przeciwko Aresztowi Śledczemu w B. o zadośćuczynienie jest interesem faktycznym. Zaświadczenie o które skarżący występuje nie jest mu niezbędna do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym, a odmowa jego wydania nie ogranicza prawa skarżącego do wniesienia powództwa. Brak zaświadczenia nie czyni załatwienia sprawy niemożliwym. Tryb określony w art. 217-219 kpa, nie dotyczy udzielania informacji, ale opartej na interesie prawnym strony lub wymaganej przez przepisy prawa potrzeby uzyskania urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję P. C. podtrzymał żądanie wydania zaświadczenia i podał, że jego interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia przejawia się w zapowiedzi skierowania pozwu o zadośćuczynienie za niehumanitarne warunki odbywania kary pozbawienia wolności, a samo zaświadczenie jest niezbędne do dochodzenia roszczenia. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa zaświadczenie wydaje organ administracji publicznej na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w sytuacjach, gdy: bądź przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego ( pkt 1 § 2 art. 217 kpa ), bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( pkt 2 § 2 art. 217 kpa ). Nadto z art. 218 § 1 kpa wynika, że w przypadku, gdy o wydanie zaświadczenia ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie o ile chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Warunkiem, zatem wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia o pobycie w areszcie z podaniem numerów cel oraz ich powierzchni i zaludnienia, tj. potwierdzającego fakty wynikające z ewidencji prowadzonej przez areszt, było wykazanie się przez skarżącego interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu opisanego faktu. Takiego interesu skarżący, jak słusznie przyjął organ, nie wykazał. Nie ulega, bowiem, wątpliwości, że w dacie ubiegania się o wydanie zaświadczenia nie toczyło się żadne postępowanie ( przed sądem lub innym organem), w którym skarżący miał obowiązek przedłożyć potwierdzoną informację o pobycie w areszcie z podaniem numerów cel oraz ich powierzchni i zaludnienia. Sam skarżący przyznaje, że wiedza na powyższy temat pomogłaby mu jedynie w ewentualnym sformułowaniu pozwu. Brak zaświadczenia nie stoi, więc, na przeszkodzie wniesieniu powództwa. Żądana informacja mogłaby być dowodem w ewentualnym postępowaniu cywilnym, przy czym ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywałby wówczas na stronie pozwanej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. V CSK 431/06, którego teza jest następująca: "Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach, przy braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i niezapełnieniu wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania może stanowić naruszenie dóbr osobistych: godności oraz prawa do intymności i rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i art. 448 kc. Ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywa na stronie pozwanej – art. 6 w zw. z art. 24 kc"). Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że dla ochrony interesu prawnego strony żądane zaświadczenie nie jest konieczne, stąd sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa odmową wydania skarżącemu zaświadczenia, a w konsekwencji skargę oddalił ( art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270).