II SA/Bk 503/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-10-18

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego liczbę osadzonych w areszcie na konkretną datę, jeśli osoba ubiegająca się o nie nie wykazała interesu prawnego w jego uzyskaniu, a jedynie interes faktyczny związany z potencjalnym postępowaniem cywilnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty wynikające z prowadzonej ewidencji, jeśli osoba ubiegająca się o nie nie wykazała interesu prawnego w jego uzyskaniu. Interes faktyczny, polegający na potrzebie uzyskania informacji do ewentualnego sformułowania pozwu, nie jest wystarczający do spełnienia wymogu interesu prawnego, zwłaszcza gdy brak zaświadczenia nie uniemożliwia dochodzenia roszczeń przed sądem.
Stan faktyczny
A. J., osadzony w areszcie, zwrócił się o informację o skali zaludnienia w areszcie na konkretną datę, wskazując, że jest mu potrzebna do sprawy cywilnej. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił wydania zaświadczenia, uznając brak interesu prawnego. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy postanowienie, stwierdzając, że interes skarżącego jest faktyczny, a nie prawny. A. J. złożył skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje żądanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę A. J., będący skazanym, osadzonym na datę wnoszenia skargi w Areszcie Śledczym w B., pismem z dnia 30.03.2007 r. zwrócił się do dyrekcji Aresztu Śledczego w B. o udzielenie informacji o skali zaludnienia w Areszcie Śledczym w B. na dzień 27 marca 2007 r. Podał, że informacja powyższa jest mu potrzebna do sprawy cywilnej w Sądzie Rejonowym w B.. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. postanowieniem z dnia [...]05.2007 r. odmówił wydania zaświadczenia, uzasadniając odmowę brakiem interesu prawnego strony w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. J. podniósł, że nie chodzi mu o udzielenie informacji w formie zaświadczenia, lecz w formie zwykłego pisma. Jako źródło swego interesu prawnego w zakresie uzyskania informacji wskazał art. 9 kpa i 232 kpc. Podniósł, że informacja jest mu niezbędna do prawidłowego sformułowania pisma procesowego- pozwu. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...]06.2007r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu swego postanowienia stwierdził, że prawidłowo prośba skarżącego została uznana za żądanie wydania zaświadczenia w trybie przepisów działu VII kpa, tym bardziej, że w protokole spisującym intencje strony zostało podane, że skarżący żąda wydania zaświadczenia. W ocenie organu II instancji przepis art. 218 § 1 kpa obligujący organ do wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, nie może być interpretowany w oderwaniu od zasady określonej w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, tj. po zbadaniu, czy osoba ma interes prawny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia . Podany przez skarżącego interes prawny przejawiający się potrzebą przedstawienia zaświadczenia do sprawy cywilnej, a w zażaleniu sprecyzowany jako zapowiedź powództwa przeciwko Aresztowi Śledczemu w B., w rzeczywistości jest interesem faktycznym. Zaświadczenie, o które skarżący występuje nie jest mu niezbędne do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym, a odmowa jego wydania nie ogranicza prawa skarżącego do wniesienia powództwa. Brak zaświadczenia nie czyni załatwienia sprawy niemożliwym. Tryb określony w art. 217-219 kpa, nie dotyczy udzielania informacji, ale opartej na interesie prawnym strony lub wymaganej przez przepis prawa potrzeby uzyskania urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję A. J. podtrzymał żądanie wydania zaświadczenia, bez którego – jak podał – nie jest w stanie należycie ocenić, czy doszło do naruszenia jego praw przy przeniesieniu w dniu 27.03.2007 r. do celi o mniejszej powierzchni, w której już było czterech osadzonych Powyższe uniemożliwia stronie dochodzenie roszczeń przed sądem cywilnym. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa zaświadczenie wydaje organ administracji publicznej na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w sytuacjach, gdy: bądź przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego ( pkt 1 § 2 art. 217 kpa ), bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( pkt 2 § 2 art. 217 kpa ). Nadto z art. 218 § 1 kpa wynika, że w przypadku, gdy o wydanie zaświadczenia ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie o ile chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Warunkiem, zatem, wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia o liczbie osadzonych w areszcie na konkretną datę tj. potwierdzającego fakty wynikające z ewidencji prowadzonej przez areszt, było wykazanie się przez skarżącego interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu opisanego faktu. Takiego interesu skarżący, jak słusznie przyjął organ, nie wykazał. Nie ulega, bowiem, wątpliwości, że w dacie ubiegania się o wydanie zaświadczenia nie toczyło się żadne postępowanie ( przed sądem lub innym organem), w którym skarżący miał obowiązek przedłożyć potwierdzoną informację o liczbie osadzonych w areszcie. Sam skarżący przyznaje, że wiedza o liczbie osadzonych pomogłaby mu jedynie w ewentualnym sformułowaniu pozwu. Brak zaświadczenia nie stoi, więc, na przeszkodzie wniesieniu powództwa. Żądana informacja mogłaby być dowodem w ewentualnym postępowaniu cywilnym, przy czym ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywałby wówczas na stronie pozwanej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.02.2007 r. sygn. V CSK 431/06, którego teza jest następująca: "Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach, przy braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i niezapełnieniu wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania może stanowić naruszenie dóbr osobistych: godności oraz prawa do intymności i rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i art. 448 kc. Ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywa na stronie pozwanej – art. 6 w zw. z art. 24 kc"). Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że dla ochrony interesu prawnego strony żądane zaświadczenie nie jest konieczne, stąd sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa odmową wydania skarżącemu zaświadczenia, a w konsekwencji skargę oddalił ( art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło