II SA/Bk 505/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 października 2007 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną decyzja z dnia [...] października 2006 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2006 r. nr [...] P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu na skutek stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] października1995 r. nr [...] dotyczącej zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie od strony granicy w budynku inwentarskim, stanowiącym własność J.K., na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej we wsi K. B. [...] gm. G. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na skutek wniosku K.S., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] października 1995 r. nr [...] w przedmiocie nakazania J.K. zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie od strony granicy działki budynku inwentarskiego. Przesłanką wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, polegającego na błędnym zastosowaniu przepisu art. 66 ustawy prawo budowlane do stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym zaskarżone rozstrzygniecie utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] czerwca 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wybudowanego budynku inwentarskiego - obory należącej do J.K., jednocześnie wyznaczając na dzień [...] lipca 2006 r. przeprowadzenie dowodu na działce, zawiadamiając o tym strony postępowania. W wyniku dokonanej wizji lokalnej ustalono, iż właścicielem budynku inwentarskiego położonego na działce o nr geodezyjnym [...], we wsi K. B. gm. G. jest J.K. Przedmiotowy budynek został wybudowany przez poprzedniego właściciela – Cz. K. w roku 1979 w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] wydane przez Naczelnika Gminy w G.. Projekt techniczny na podstawie, którego wzniesiono przedmiotowy budynek nie zachował się do chwili obecnej. Inwestor przedłożył natomiast projekt zagospodarowania działki sporządzony w 1978 r. przez Terenowy Zespół Usług Projektowych w K., na którym znajduje się pieczęć o treści "Urząd Gminy w G." oraz pieczęć imienna inspektora budownictwa wiejskiego oraz numer i data wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Na przedłożonym projekcie zagospodarowania działki naniesiona została odręcznie (z nieczytelnym podpisem) odległość 3 m pomiędzy budynkiem inwentarskim a budynkami na działce K. S. W oparciu o powyższe przyjęto, iż organ wydający pozwolenie na budowę dopuścił lokalizację budynku w odległości 3 m od istniejącego budynku inwentarskiego na działce sąsiedniej, tym samym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy. Nadto organ wskazał, iż w trakcie użytkowania inwestor wykonał dwa otwory okienne w ścianie od strony granicy z działką K. S. Zgodnie zaś z prawem budowlanym z 1974 r. obowiązującym w czasie budowy - w ścianie zlokalizowanej bliżej niż 4 m od granicy nie powinno być żadnych otworów. Przeprowadzona jednakże wizja w terenie potwierdziła, iż otwory okienne zostały zamurowane. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż dalsze postępowanie w sprawie jest bezzasadne i należy je umorzyć. W myśl bowiem art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sytuacja taka niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż sporny budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, jego lokalizacja jest zgodna z zatwierdzonym planem zagospodarowania a otwory okienne zostały zamurowane, stąd brak jest podstaw do interwencji organów nadzoru budowlanego. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na uregulowany stan prawny budynku inwentarskiego. Organ podkreślił, iż ustalone w sprawie okoliczności bezspornie wskazały, iż w trakcie użytkowania inwestor wykonał dwa otwory okienne w ścianie od strony granicy z działką sąsiednią. Przedmiotowe otwory okienne zostały jednakże zamurowane w 1995r. luksferami, a sposób ich zamurowania nie budzi zastrzeżeń. Nadto ze znajdującego się w aktach sprawy szkicu sytuacyjnego sporządzonego przez biegłego sądowego z zakresu geodezji wynika, że przedmiotowy obiekt jest oddalony o 1,65 m od granicy działki, w miejscu narożnika znajdującego się bliżej drogi, drugi narożnik budynku jest oddalony o 2,45 m od granicy działki, zaś odległość od zabudowań K. S. wynosi około trzech metrów. Sporządzony zaś w dniu [...] lipca 2006 r. protokół oględzin wskazuje, że budynek ma wymiary 42 m x 12 m. Zgodnie zaś z obowiązującymi w okresie wydawania pozwolenia na budowę przepisami (Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 czerwca 1965 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego - Dz. U. z 1965 r. Nr 28, poz. 185), odległość wolnostojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową nie mogła być mniejsza niż 3 m. Obecnie istniejący przepisy (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) także dopuszczają usytuowanie obiektów w odległości 3,0 m od granicy działki lub zbliżenie obiektu do 1,5 m do granicy działki pod warunkiem spełnienia przepisów ochrony przeciwpożarowej. W niniejszej sprawie przepisy w tym zakresie nie zostały naruszone. Zwiększenie szerokości obiektu z 11 do 12 metrów w kierunku własnej działki inwestora nie stworzyło niedopuszczalnej uciążliwości dla działki sąsiedniej. Stąd twierdzenie dotyczące wzniesienia przedmiotowego budynku w warunkach samowoli budowlanej zdaniem organu nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Przeciwnie w sytuacji, gdy obiekt powstał legalnie około trzydziestu lat temu i nie naruszał przepisów w dacie wydawania pozwolenia na budowę, ani też obecnie obowiązujących przepisów, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Za nieuzasadniony uznano również zarzut uniemożliwienia odwołującej udziału w wizji lokalnej w dniu [...] lipca 2006r. dokonanej przez PINB w K. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. w/w została bowiem powiadomiona o jej terminie i miejscu, z protokołu zaś wizji wynika, iż po wniesieniu zeznań K. S. odmówiła jego podpisania. W tym miejscu organ podniósł, iż analogiczne zachowanie odwołującej występuje w wielu innych toczących się sprawach, bierze ona czynny udział w dokonywanych pomiarach i oględzinach, a następnie odmawia podpisu i zarzuca niedociągnięcia pracownikom przeprowadzającym wizję. Dowodem na to, że brała ona udział w oględzinach przeprowadzanych przez pracowników organu II instancji w dniu [...]maja 2006 r. jest zdjęcie fotograficzne dołączone do sprawy, na którym znajdują się wraz z pracownikiem organu. Podobnie za chybioną uznano tezę o braku przedstawienia jej w trakcie wizji planu zagospodarowania działki J. K. Skarżąca po obejrzeniu tego dokumentu zażądała wydania jego kopii, jednakże pracownicy nie byli w stanie tego uczynić w danym momencie. Potwierdzeniem niniejszego zachowania się skarżącej jest oświadczenie osób przeprowadzających wizję znajdujące się w aktach sprawy. Nie godząc się z powyższym stanowiskiem K. S. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. podnosząc, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji zawiera nieprawdę. Skarżąca nie zgadza się z poglądem, iż nie zachował się projekt budynku inwentarskiego, gdyż projekt tej budowy został przez nią złożony wraz z podaniem z dnia [...] kwietnia 1995 r. do Urzędu Rejonowego w K. Pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku z dnia [...] marca 1978 r. udzielono według projektu typowego [...]. Stąd podjęte przez inwestora działania należało ocenić jako samowolę budowlaną. Nadto nie jest prawdą, iż budynek inwestora oddalony jest od jej granicy 2,45 m, albowiem takiej odległości od jej zabudowań nie ma. Pracownicy nadzoru budowlanego nie wyjaśnili tej okoliczności, pomimo obecności w czasie wizji J.K. i podpisali protokół. Odnośnie udziału w oględzinach, które miały miejsce w dniu [...] lipca 2006 r. skarżąca podała, iż została o nich powiadomiona, jednakże jej udział w przeprowadzeniu dowodu został udaremniony. Podobnie nie brała udziału w innych oględzinach dokonywanych przez pracowników organu nadzoru budowlanego, nie uczestniczyła ani razu w oględzinach działki sąsiada oraz nie dokonywała wraz pracownikami jej pomiarów. Nie jest również prawdą, iż podczas wizji zapoznała się z planem zagospodarowania działki inwestora. Wskazała, iż nie podpisuje protokołów oględzin, gdyż nie bierze w nich udziału, a pracownicy nadzoru nie wydają kserokopii protokołów w tym samym dniu i nie dają ich przeczytać. Przychodzą natomiast następnego dnia do domu i przedkładają do podpisania "fałszywe protokoły, które sporządza im p. K.". Końcowo podniosła, iż organy obu instancji nie przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego, zaś w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkowano się do zaleceń Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącej inwestor nie posiada pozwolenia budowlanego na wykonanie otworów okiennych, a wobec powyższego jest to samowola budowlana, nie uzyskał również pozwolenia na użytkowanie budynku. Z tych względów skarżąca domaga się zakazu użytkowania przedmiotowego budynku oraz rozbiórki tej budowy. Nadto tak bliska odległość tego obiektu od jej budynków stanowi zagrożenie pożarowe, natomiast przedostające się wody deszczowe do jej budynków powodują ich niszczenie. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi uznano je w całości za nieuzasadnione i niemające potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dodatkowo podniesiono, iż w trakcie prowadzonego postępowania w innej sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części obory na pomieszczenia mieszkalne, w dniu [...] listopada 2006 r. pracownik organu powziął wiadomość o spisaniu aktu notarialnego w dniu [...] lipca 2006 r. Repertorium [...] nr [...], którym to małżonkowie K. i Z. S. przenieśli własne nieruchomości na rzecz córki i jej męża – K. i M. małżonków G. Stąd w okresie wydawania decyzji w niniejszej sprawie w obu instancjach skarżąca nie posiadała przymiotu strony, jednakże wobec braku takich informacji organ rozpatrzył decyzję z dnia [...] października 2006 r. uznając K. S. za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie są zasadne. Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast celowości czy też słuszności kwestionowanych rozstrzygnięć. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Na wstępie podkreślić należy, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty. Ten cel nie zawsze może być jednak osiągnięty z przyczyn różnego charakteru. Powodem takiej sytuacji może być bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, z którą w rozumieniu art. 105 § 1 kpa mamy doczynienia wówczas, gdy organ w sposób oczywisty stwierdzi brak jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Opisana wyżej przyczyna niewątpliwe przesądziła o podjętym przez organy obu instancji rozstrzygnięciu w konkretnej sprawie i zdaniem Sądu odpowiada ono prawu. Wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące wybudowania budynku inwentarskiego – obory J. K. stanowiło konsekwencję wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego nakazujących wykonania zamurowania okien w budynku inwentarskim. W uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazano, iż roboty budowlane polegające na wybiciu otworów okiennych wymagają od inwestora uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę wyrażonego w formie decyzji. W przedmiotowej sprawie inwestor nie dysponuje takim pozwoleniem, a wobec powyższego przeprowadzone roboty budowlane, niebędące budową (a więc niepodlegające przepisowi art. 48 i art. 103 ust. 2 prawa budowlanego) miały charakter samowolny i zastosowana winna być w stosunku do nich procedura przewidziana w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku realizacji robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo określa czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przeprowadzone zgodnie z powyższymi zaleceniami postępowanie w sprawie w ocenie Sądu bezspornie dowiodło, iż budynek inwentarski został wykonany na podstawie pozwolenia na budowę, jego lokalizacja jest zgodna z planem zagospodarowania, zaś otwory okienne zostały zamurowane. Powyższe ustalenia organów obu instancji znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności podczas wizji lokalnej terenu dokonanej w dniu [...] lipca 2006 r. J.K. przedstawił plan zagospodarowania przestrzennego działki, z którego jednoznacznie wynika, iż inwestor posiadał decyzję na budowę z dnia [...] marca 1978 r. Nr [...] wydaną przez Naczelnika Gminy w G. (k. 13 akt administracyjnych I instancji). Powyższy plan zdaniem Sądu pozwalał na przyjęcie, iż poprzez wrysowanie spornego budynku inwentarskiego w odległości 3 m od budynku obory na sąsiedniej działce, organ dopuścił lokalizację budynku w odległości mniejszej niż 4 m od granicy. Zauważyć należy, iż zarówno obowiązujące w dacie wydawania pozwolenia na budowę jak i obecnie przepisy prawa zezwalają na powyższą lokalizację pod warunkiem oczywiście spełnienia przepisów ochrony przeciwpożarowej. Przepisy te, jak trafnie podnosi organ odwoławczy nie zostały w sprawie niniejszej naruszone. Zgodnie zaś z obowiązującymi w czasie budowy przepisami ustawy prawo budowlane z 1974 r. w ścianie zlokalizowanej bliżej niż 4 m od granicy nie powinno być żadnych otworów. Wizja przeprowadzona w dniu [...] lipca 2006 r. potwierdziła, iż otwory okienne wykonane przez inwestora w trakcie użytkowania budynku zostały zamurowane w sposób prawidłowy (k. 10 akt administracyjnych I instancji). Doprowadzenie zatem wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem stało się bezprzedmiotowe. W konkretnej sprawie powstała sytuacja niepodlegająca reglamentacji przepisów ustawy - prawo budowlane. W tym stanie faktycznym ograny obu instancji prawidłowo w oparciu o treść art. 105 § 1 kpa uznały, iż postępowanie w sprawie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. W realiach niniejszej sprawy nie potwierdził się również zarzut wzniesienia budynku w warunkach samowoli budowlanej. Powyższemu przeczą ustalenia dokonane w sprawie, w szczególności zaś fakt, iż inwestor posiadał pozwolenie na budowę, o czym mowa wyżej. W tym miejscu podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż w przypadku, gdy obiekt został wzniesiony zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy przepisami, jak i nie narusza obecnie obowiązujących norm prawa brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Stąd żądanie skarżącej w tym względzie uznać należy za całkowicie nieuzasadnione. W ocenie Sądu wydanie kwestionowanych decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącej umożliwiono jej czynny udział w sprawie, zaś organy obu instancji prawidłowo pouczały o przysługujących jej uprawnieniach, jak i skutkach uchybienia nakładanych na nią obowiązków. Jednocześnie jak wynika z akt sprawy skarżąca została zawiadamiana o miejscu i terminie wizji lokalnej, treść zaś protokołu będąca odzwierciedleniem dokonywanych czynności jednoznacznie wskazuje, iż brała w nich udział wnosząc uwagi, jednakże nie dokonała jego podpisania, o czym naniesiono wzmiankę w protokole (k. 10 akt administracyjnych). Nadto z oświadczenia pracowników organu I instancji złożonego w dnia [...] lipca 2006 r. wynika, iż skarżąca nie podpisała powyższego protokołu z uwagi na nie otrzymanie na miejscu projektu zagospodarowania działki J.K. o, który to projekt strona złożyła do akt w dniu dokonywania oględzin (23 akt administracyjnych). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.