II SA/Bk 510/05
WyrokWSA w Białymstoku2005-11-15
Skład orzekający: sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pieniężnej za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego jest uzasadnione, jeśli inwestor zgłosił zakończenie budowy, ale organ nadzoru budowlanego zgłosił sprzeciw w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Wymierzenie kary pieniężnej za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego jest uzasadnione, nawet jeśli inwestor zgłosił zakończenie budowy, gdy organ nadzoru budowlanego zgłosił sprzeciw w ustawowym terminie. Zgłoszenie sprzeciwu czyni zawiadomienie o zakończeniu budowy nieskutecznym, co uniemożliwia legalne użytkowanie obiektu do czasu usunięcia wad lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej L. C. K. za samowolne przystąpienie do użytkowania obory wraz ze zbiornikiem na gnojówkę. Inwestor zgłosił zakończenie budowy, jednak organ nadzoru budowlanego stwierdził użytkowanie obiektu przed upływem ustawowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu i przed jego upływem zgłosił sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, uznając wymierzenie kary za uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi L. C.K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu oddala skargę
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku o Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2005 roku o Nr [...], w którym wymierzono panu L. C. K. karę za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego w wysokości 5.000 złotych.
Przebieg postępowania przedstawiał się następująco:
W dniu 3 stycznia 2005 roku wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. pismo A. R. informujące,
iż rezygnuje on z funkcji kierownika budowy u pana L. C. K. oraz wskazujące, że inwestor rozpoczął budowę zbiornika na gnojówkę niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. poinformował pana L. C. K. o przyszłej kontroli budowy budynku w dniu [...] stycznia 2005 roku. W międzyczasie w dniu [...] stycznia 2005 roku inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy obory wraz z urządzeniami towarzyszącymi w G. W dzienniku budowy przedłożonym do zawiadomienia o zakończeniu budowy znalazł się zapis kierownika budowy pana Z. B., stwierdzający częściowe użytkowanie obiektu.
W trakcie kontroli budowy obory wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne i trzykomorowym zbiornikiem na gnojówkę, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005 roku stwierdzono, iż budynek obory został wykonany z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz że budynek jest użytkowany – większość stanowisk przewidzianych do hodowli bydła zajmuje żywy inwentarz. Ustalono również istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zbiornika na nieczystości, w związku z powyższym wszczęto niezależne postępowanie administracyjne.
Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w oparciu o art. 57 ust 7 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), wymierzył panu L. C. K. karę w wysokości 5.000 zł
za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego tj. obory murowanej o obsadzie 45 DJP wraz z urządzeniami towarzyszącymi w G. [...], gminie S.
Z powyższym postanowieniem o nałożeniu kary w wysokości 5.000 zł
za samowolne użytkowanie obiektu budowlanego nie zgodził się pan L. C. K., składając zażalenie z dnia [...] stycznia 2005 roku, uzupełnione trzema pismami.
Organ II instancji na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, znak [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił panu L. C. K. pozwolenia na budowę obory murowanej wraz z zbiornikami na nieczystości płynne na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości G. Decyzja ta zobowiązywała inwestora do zachowania warunków określonych w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlanego. Inwestor zwolniony był z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, ale w pkt. 3 pouczenia znalazł się zapis, iż do użytkowania obiektu można przystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia do właściwego organu zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ w tym terminie nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Z uwagi na to, że w dniu 14 stycznia 2005 roku podczas kontroli tego obiektu stwierdzono użytkowanie tego obiektu, zgłoszenie wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2005 roku o zakończeniu budowy obory z urządzeniami towarzyszącymi nie było skuteczne.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.
w zaskarżonym postanowieniu wskazał, iż nowelizacją prawa budowlanego, dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku wprowadzona została sankcja finansowa z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego – bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 55) lub jak w przedmiotowej sprawie bez skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54). W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nałożenia kary stosownie do art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Na tej podstawie organ II instancji podzielił ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. co do bezprawnego rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2005 roku o wymierzeniu inwestorowi kary pieniężnej.
Postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2005 roku zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pan L. C. K. Zarzucił mu naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przez uznanie, że doszło do samowolnego użytkowania obiektu budowlanego oraz wydanie postanowienia o wymierzeniu kary przez organ niekompetentny do wydania takiego postanowienia. Podniósł także, iż doszło do rażącego naruszenia art. 35 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący wyraził również pogląd, iż wobec ukończenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, zawiadomił o tym w dniu [...] stycznia 2005 roku organ nadzoru budowlanego oraz poinformował o zamiarze rozpoczęcia jego użytkowania. Niezależnie jednak od tego stwierdził, że karygodnym byłoby zakazanie użytkowania obory i trzymanie bydła na dworze zimową porą, podczas gdy przystosowana obora stałaby pusta. Wszelkie zaś zastrzeżenia w tej kwestii - w jego ocenie - należy kierować do kierownika budowy pana R., który jest odpowiedzialny za zaistniałą sytuację.
W odpowiedzi na tę skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty jak w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, w których wskazuje iż pełną odpowiedzialność za tą inwestycję powinien ponieść kierownik budowy, organ II instancji podniósł iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w stosunku do kierownika budowy obiektu budowlanego – obory.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa
(art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
-Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W toku postępowania przeprowadzonego w przedmiocie stwierdzenia odstępstw w realizacji obiektu budowlanego w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę organ przeprowadził miejscowe oględziny przedmiotowego obiektu. Upoważniły go do tego przepisy art. 81 "a", 84 i 84 "a" ustawy z 7 lipca 1994 roku prawo budowlane, przy czym organ I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2005 roku zawiadomił inwestora o wyznaczonej na dzień [...] stycznia 2005 roku kontroli budowy. Wówczas to skarżący w dniu [...] stycznia 2005 roku zawiadomił organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obory wraz z urządzeniami towarzyszącymi.
Podkreślić należy, że decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, znak [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił panu L. C. K. pozwolenia na budowę obory murowanej wraz z zbiornikami na nieczystości płynne, ale równocześnie pouczył skarżącego, iż do użytkowania obiektu można przystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia do właściwego organu zawiadomienia o zakończeniu budowy, gdy organ w tym terminie nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Skarżący natomiast był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, można było zatem przystąpić dopiero po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji (art. 54 prawa budowlanego).
Nie budzi żadnych wątpliwości w ocenie Sądu zasadność ustalenia, iż w toku oględzin przedmiotowy obiekt budowlany był już użytkowany, mimo że od zgłoszenia dokonanego przez skarżącego minęło zaledwie siedem dni i nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozpoczęcia użytkowania obiektu. Świadczy o tym protokół tej czynności wraz ze sporządzoną dokumentacją fotograficzną. Z dowodów tych wynika jednoznacznie, że w dniu [...] stycznia 2005 roku obiekt był już użytkowany, a większość stanowisk przewidzianych do hodowli bydła była już zajęta przez inwentarz żywy tj. krowy i cielęta.
Przystąpienie do użytkowania budynku było naturalną konsekwencją stanowiska właścicieli budynku, iż skoro obiekt nadaje się już do użytkowania, a na dworze jest zimno, to nie ma potrzeby aby zwierzęta przebywały na podwórzu. Swoje stanowisko skarżący podkreślił również w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powołując się przy tym na przepisy o ochronie zwierząt.
Niemniej jednak przepis art. 54 prawa budowlanego wskazuje na obowiązek zawiadomienia organu nadzoru o zakończeniu budowy, natomiast użytkowanie obiektu może nastąpić dopiero po 21 dniach od dnia doręczenia zawiadomienia i nie zgłoszeniu sprzeciwu w drodze decyzji. Złożenie zaś sprzeciwu przez organ – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu [...] stycznia 2005 roku – w konsekwencji czyniło zawiadomienie o zakończeniu budowy nieskutecznym, a zatem uniemożliwiającym użytkowanie obiektu.
Skoro więc skarżący mimo powyższych okoliczności przystąpił do użytkowania spornego budynku, mimo zgłoszonego sprzeciwu przez organ nadzoru, to zastosowanie względem niego sankcji przewidzianej w art. 57 ust. 7 w związku z art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego było uzasadnione.
Podkreślić ponadto należy, iż nie można zgodzić się z skarżącym, że organ nadzoru nie był kompetentny do wydania postanowienia o wymierzeniu kary. Rzeczywiście to art. 83 prawa budowlanego określa jakie sprawy należą do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, ale jest w nim wskazany między innymi art. 57 ust. 7 prawa budowlanego stanowiący podstawę wymierzenia przez organ kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W kwestii natomiast zarzutów skarżącego w stosunku do kierownika budowy toczy się odrębne postępowanie administracyjne i okoliczności te nie mogą podlegać merytorycznej kontroli w tej sprawie.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło