II SA/Bk 514/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] o odmowie zameldowania M. C. na pobyt stały przy ul. P. [...] w B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Z wnioskiem o ponowne zameldowanie pod w/w adresem w dniu 21 stycznia 2008 r. wystąpił M. C. W uzasadnieniu wskazał, że wcześniej został wymeldowany z powyższego adresu, pomimo tego, że mieszka tam nieprzerwanie od 1978 r. W 1995 r. przeżył tragedię, gdyż w pożarze tego lokalu zginął jego syn. Po pożarze zamieszkał w mniej zniszczej części domu, stopniowo porządkując pogorzelisko. Na istniejących fundamentach odbudował budynek mieszalny w którym mieszka, znajdują się w nim jego rzeczy osobiste i meble. Do budynku doprowadził sieć wodociągową, prąd czerpie z akumulatorów, używa gazu z butli. W garażu ma samochód, łódkę, pontony, namioty. Tylko on posiada klucze do przedmiotowej nieruchomości. W 2000 r. przebywał przez około 6 m-cy w Areszcie Śledczym w B. Kiedy opuścił Areszt okazało się, że zamki są wymienione - zmienił więc je na swoje, a aktualni właściciele nieruchomości nie chcieli nowych kluczy. Do powyższego wniosku dołączony został wypełniony formularz na którym nie został potwierdzony przez osobę uprawnioną fakt pobytu M. C. pod zgłoszonym do zameldowania adresem. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że aktualnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości są U. M. i Z. J. P. Nieruchomość tę nabyli w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 18 lipca 2000 r. Z treści umowy wynika m.in. iż w momencie jej zawierania na nieruchomości znajdował się szkielet murowanego, spalonego domu mieszkalnego oraz budynek garażowy nie związany trwale z gruntem. Wnioskodawca M. C. był wówczas zameldowany na pobyt stały pod tym adresem, ale po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek nowych właścicieli, został wymeldowany decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] - decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], a skarga na decyzję Wojewody została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2002r. sygn. akt [...]. Aktualni właściciele wyjaśnili, że po kupieniu przez nich przedmiotowej nieruchomości M. C. - nie wiadomo dokładnie kiedy - wszedł w jej posiadanie. Założył własne kłódki i zamki, poniósł nakłady na dom. Na policji został zgłoszony fakt jego bezprawnego wejścia na tę nieruchomość, w tym przedmiocie zostanie także założona sprawa w Sądzie. Sprzeciwili się kategorycznie zameldowaniu M. C. pod w/w adresem. Zeznający w sprawie świadkowie M. O., T. M. (sąsiedzi) podali, że widują wnioskodawcę na przedmiotowej nieruchomości, natomiast L. J. podała, że jest znajomą M. C. i bardzo często bywa u niego w lokalu przy ul. P. [...] w B. M. C. od lat 70 - tych mieszka pod powyższym adresem. W wyniku przeprowadzonych w dniu 3 marca 2008 r. oględzin stwierdzono, że część pomieszczeń w kontrolowanym budynku jest zniszczona po pożarze. W jednym z pomieszczeń wstawione są okna, na środku posadowiony jest komin, do którego podłączona jest kuchenka. W pomieszczeniu tym znajdują się meble, sprzęt AGD - lodówka i zamrażarka nieczynne - w szafie są ubrania, bielizna. W garażu był samochód, łódka, wędki, przybory wędkarskie należące do M. C. Nadto organ I instancji w oparciu o informację uzyskaną z Zakładu Energetycznego ustalił, że do budynku na przedmiotowej nieruchomości odłączony został dopływ energii elektrycznej - w dniu 19 czerwca 2000 r. zdemontowano licznik poboru energii z uwagi na nieopłacone rachunki, a w dniu 30 czerwca 2000 r. zdemontowano przyłącze energetyczne oraz w oparciu o informację z Wodociągów B. ustalono brak zużycia wody od stycznia 2002 r. Biorąc pod uwagę powyższy materiał dowody Prezydent Miasta B. orzekł o odmowie zameldowania M. C. na pobyt stały pod wskazanym adresem. Od decyzji tej odwołał się M. C. i podniósł, że przy ul. P. [...] w B. mieszka nieprzerwanie od 1978 r. W wyniku pożaru budynek położony pod w/w adresem uległ częściowemu spaleniu. Jego rodzinie przydzielono lokal zastępczy i wszyscy musieli się wymeldować. On jednak mieszkał w najmniej spalonej części budynku, stopniowo porządkował pogorzelisko, częściowo odbudował dom. W 1998 r. został tam ponownie zameldowany. W 2000 r. nowi właściciele korzystając z jego nieobecności wyrzucili jego meble z przedmiotowego lokalu. Nadal jednak mieszkał pod tym adresem, stopniowo urządzał mieszkanie i doprowadził sieć wodociągową. Często wyjeżdża, ale jego życie koncentruje się przy w przedmiotowym budynku. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I – instancyjną i podał, że materiał dowodowy uzupełniony w toku postępowania odwoławczego świadczy, iż przebywanie M. C., pod adresem zgłoszonym przez niego do zameldowania, jest następstwem naruszenia przez niego miru domowego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] został on bowiem uznany winnym tego, że wbrew woli właścicieli wielokrotnie przebywał przy ul. P. [...] w B. i wbrew żądaniom właścicieli miejsca tego nie chciał opuścić. Jednocześnie Sąd nałożył na niego obowiązek opuszczenia przedmiotowej posesji w terminie 1 dnia od daty uprawomocnienia się wyroku (apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...]). W związku z powyższym organ stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku M. C. Od decyzji tej M. C. wniósł skargę do sądu administracyjnego i podniósł takie same zarzuty jak w odwołaniu. Mianowicie wskazał, że pod przedmiotowym adresem mieszkał nieprzerwanie od 1978 r. i jest posiadaczem budynku mieszkalnego oraz pozostałych obiektów znajdujących się na nieruchomości. Przez lata ponosił duże nakłady finansowe i własną pracę, ponieważ remontował dom, budował garaż z pustaków na fundamencie, wędzarnię, składzik na drzewo, betonowy basen. W 1995 r. miał miejsce pożar w wyniku którego budynek mieszkalny uległ częściowemu spaleniu i zginął jego syn. Rodzinie skarżącego wydzielono lokal zastępczy pod warunkiem wymeldowania się z miejsca dotychczasowego zamieszkania. Skarżący jednak nadal zamieszkiwał w mniej zniszczonej części budynku, stopniowo porządkował pogorzelisko, dom częściowo odbudował. W 1998 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne zameldowanie i jego wniosek został uwzględniony. W 2000 r. nowi właściciele nieruchomości wykorzystali jego czasową nieobecność i wymeldowali go. Pomimo tego skarżący nadal mieszka w przedmiotowym lokalu. M. C. podniósł, że brak stałego zameldowania uniemożliwia mu znalezienie zatrudnienia, prowadzenie działalności gospodarczej oraz załatwienie wielu spraw. Zdaniem skarżącego jego wniosek o zameldowanie jest uzasadniony długotrwałym okresem, ponad 30 – letnim, mieszkania w przedmiotowym lokalu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139, poz. 993 ze zm.) przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na te osoby obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art. 4 ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta jest pochodną funkcji, jaką spełnia z założenia ewidencja ludności. Jej zadaniem jest odnotowywanie miejsca faktycznego zamieszkania poszczególnych osób. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy nakłada na osobę mającą obywatelstwo polskie i stale przebywającą na terytorium Polski obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ustawy). Dopełniając obowiązku meldunkowego osoba przedstawia zaświadczenie o wymeldowaniu z poprzedniego miejsca pobytu oraz zgłasza dane wskazane w art. 11 ust. 1 ustawy, przez wypełnienie i podpisanie formularza zgłoszenia pobytu stałego, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. (Dz. U. nr 236, poz. 1999). Podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt, potwierdzenia tego dokonuje się na formularzu meldunkowym (art. 29 ust. 1 ustawy). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca (art. 47 ust. 1 ustawy). Jeśli jednak zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga organ (art. 47 ust. 2 ustawy). Rozstrzygnięcie to przybiera postać decyzji administracyjnej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 104 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie skarżący dokonał zgłoszenia pobytu stałego na urzędowym formularzu. Formularz ten jednak nie zawierał wszystkich wymaganych danych, albowiem uprawnione osoby (właściciele nieruchomości) nie dokonały potwierdzenia jego pobytu. Prawidłowo zatem organy poprzedziły rozstrzygnięcie sprawy przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego dotyczącego potwierdzenia faktu zamieszkiwania skarżącego pod określonym adresem jak i legalności tego pobytu. Do zameldowania w lokalu uprawniać bowiem może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawionej do dysponowania lokalem. Wyłączone więc będą sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego (art. 193 Kodeksu karnego). Nie można bowiem czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem, a samowoli nie można sankcjonować instytucją zameldowania (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r., VSA 519/03, Lex nr 146738). W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt nielegalnego zamieszkiwania skarżącego pod adresem zgłoszonym przez niego do zameldowania. Wynika to z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] na podstawie którego został on uznany winnym tego, że wbrew woli właścicieli wielokrotnie przebywał przy ul. P. [...] w B. i wbrew żądaniom właścicieli miejsca tego nie chciał opuścić. Jednocześnie wyrokiem tym nałożono na niego obowiązek opuszczenia przedmiotowej posesji w terminie 1 dnia od daty uprawomocnienia się wyroku (apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...]). Faktów tych skarżący nie kwestionuje, ale nie przyjmuje do wiadomości ich znaczenia prawnego. Ich znaczenie w sprawie jest istotne albowiem przesłanką zameldowania – co wykazano powyżej – jest nie tylko fizyczny pobyt na stałe, ale także legalność tego pobytu. Wobec zaistnienia faktu wskazującego na brak legalności zamieszkiwania skarżącego ustalenie czy zamieszkuje on pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu ma znaczenie drugorzędne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz .1270 ze zm.).